2014-05-28 12:12:11

 

ئاسیا له‌ ساڵ 1900 له‌ به‌غدا چه‌وى له‌ى دونیا واز بویه‌و له‌ خوه‌ندنگاى "روشدیه‌"ى دویه‌ته‌یل له‌ سه‌رده‌م عوسمانى خوه‌ندگه‌و له‌ ساڵ 1927 ژیان هاوسه‌رى دامه‌زرانگه‌ وه‌ل تۆفیق وه‌هبى"1891 – 1984 ".

ئى ئافره‌ته‌ له‌ ژیانى خاوه‌ن كه‌سایه‌تى بته‌ویگ بویه‌و رووشنهویرى به‌رزیگیش داشتگه‌و یه‌كیگ بویه‌ له‌ ژنه‌یل ماریفه‌تدار له‌ عراق و له‌ كووتایه‌یل سه‌رده‌م پاشایه‌تى چالاكیه‌یل جوراوجوور ئه‌نجام داگه‌ وه‌تایبه‌ت له‌ ساڵه‌یل چل و په‌نجاى سه‌ده‌ى وه‌رین.

له‌ڕوى چالاكیه‌و ئاسیا هه‌وڵ فریه‌یگ داگه‌ ژنه‌یل وه‌ ماف سیاسى و كوومه‌ڵایه‌تى خوه‌یان بڕه‌سن و به‌شدارى له‌ كوومه‌ڵه‌یل رووشنهویرى و خه‌یرخوازیه‌یل فریه‌یگیش كردگه‌و یه‌كه‌مین به‌شداریكردنیشى له‌ى رویه‌و له‌ وازكردن كوومه‌ڵه‌ى زانستى بویه‌ ئه‌را ژنه‌یل له‌ سلێمانى له‌ 28 ته‌ممووز 1930.

وه‌ل ئه‌وه‌یشا وه‌رپرسیارێتى سه‌رۆكایه‌تى كوومه‌ڵه‌ى مقه‌یتیكردن مناڵه‌یل - لق ژنه‌یل گرته‌ ده‌س له‌وه‌خت دامه‌زراننى له‌ ئادار 1945 و ئه‌ندامیگ هه‌میشه‌ییش بوى له‌ كوومه‌ڵه‌ى دژه‌ نه‌خوه‌شیه‌یل كوومه‌ڵایه‌تى و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش له‌ ساڵ 1945 تا شووڕش ته‌ممووز 1958 بویه‌ سه‌رۆك یه‌كێتى ئافره‌ته‌یل عراقى و بویه‌ خاوه‌ن ئمتیاز گووڤاره‌گه‌یشى ك له‌ ساڵ 1949 ده‌رچى وه‌ناو"یه‌كێتى ئافره‌ته‌یل عراقى".

ئاسیا له‌ مانگ ئادار ساڵ 1952 سه‌رۆكایه‌تى كۆنگره‌یگ ژنه‌یل عه‌ره‌بییش كرد ك له‌ به‌غدا ساز كریاو دویاى ئه‌وه‌یش نوێنه‌رایه‌تى ژنه‌یل عراقى كرد له‌ چه‌نه‌ها كۆنگره‌ى عه‌ره‌بى و ده‌وڵه‌ته‌یل جوور لوبنان و سووریاو پاكستان.

دویاى شووڕش ته‌ممووز 1958 وه‌ل ته‌وفیق وه‌هبى هاوسه‌رى له‌ له‌نده‌ن ژیان و هه‌ر له‌ورایش ماڵ ئاوایى یه‌كجارى له‌ دونیا كردو له‌ 1 حوزه‌یران 1980 ته‌رمه‌گه‌ى هاوریاوه‌ ئه‌را به‌غداو له‌ مه‌زاره‌گه‌ى گه‌یلانى وه‌خاك سپاریا.

ئاسیا دو كوڕ داشت، یه‌كیگیان وه‌ناو" سزا " ك ئه‌یه‌ كوڕ گه‌ورایه‌و بویه‌ پزیشك، دویه‌میشى وه‌ناو " سروشت " ك یه‌یش هونه‌رمه‌ندیگ مۆ سیقاژه‌ن له‌لى ده‌رچى و له‌ ساڵ 2003 ماڵئاوایى له‌ دونیا كرد.

ئبراهیم خه‌لیل

ج . أ

YesIraq