وتـــــار
سانپترسبۆرگ.. گاميگ تر سه‌ركه‌فتن ئه‌را حكومه‌ت هه‌رێم

سانپترسبۆرگ.. گاميگ تر سه‌ركه‌فتن ئه‌را حكومه‌ت هه‌رێم


شه‌فه‌ق نيوز/ كۆربه‌ند ئابوورى ناوده‌وڵه‌تى ك له‌شار سانپترسبۆگ رووسێ ساز كريا كاريگه‌رى خاس و گه‌ورايگ ئابوورى داشت له‌بان هه‌رێم كوردستان عراق و حكومه‌ته‌گه‌ێ ك به‌شدارى ئه‌و كۆڕبه‌نده‌ كرد وه‌ سه‌رۆكايه‌تى نه‌يچێروان بارزانى سه‌رۆك وه‌زيره‌يلى و ديدارى وه‌ل فلاديمير بۆتين  سه‌رۆك رووسى و سيرغى لافرۆف وه‌زير خارجيه‌و بيجگه‌ به‌شدارى شماره‌يگ تر له‌و ده‌وڵه‌ته‌يله‌ ك قورسايى ديرن له‌ ئابوورى ناوده‌وڵه‌تى.

 

ئه‌و به‌شداريه‌ ك بويه‌ مايه‌ێ ئه‌نجامداين چه‌ن ريككه‌فتنيگ ئابوورى، گرينگترينيان ئه‌و ريككه‌فتنه‌ بوى ك ئمزاى كريا له‌ناونى حكومه‌ت هه‌رێم كوردستان و كومپانياێ رۆزنيفت رووسى ك تايبه‌تمه‌نده‌ له‌ بوار وزه‌و نه‌فت، ئه‌و ريككه‌فتنه‌ پيكهات له‌ هاوكارى له‌ بوار سه‌رچه‌وه‌و ژيرخان ئابوورى و خزمه‌تگوزاريه‌يل لۆجيستى و بازرگانى و بيجگه‌ ئه‌وه‌يش هه‌ردوگلا ئمزا له‌بان عه‌قديگ سه‌ندن و فرووشتن نه‌فت خام له‌ هه‌رێم كوردستان كردن وه‌رجه‌ ته‌حويلكردنى له‌ ماوه‌ێ 2017-2019 وه‌و مه‌رجه‌ باڵ بازرگانيه‌گه‌ێ كومپانياێ روزنيفت بوود.

 

ئى ريككه‌فتنه‌ كاردانه‌وه‌ێ ئاشكرايگ داشت له‌ جاده‌ێ كوردستانى و بڕيگ ده‌نگ له‌ ئاستى به‌رزه‌و بوين له‌لايه‌ن ئه‌وانه‌گ له‌ قيمه‌تى كه‌مه‌و كرديان و دوير له‌وه‌گ له‌لى بڕه‌سنه‌و، ك وتيان ئى ريككه‌فتنه‌ وه‌تاڵانبردن سه‌رچه‌وه‌يل هه‌رێمه‌و له‌وانه‌يش سه‌رچه‌وه‌ى نه‌فت ك له‌ قه‌يران دارايى هه‌رێم زياێ ئه‌كاو ده‌سميه‌تى نايه‌ێد له‌ قه‌يران ده‌ربچێد و ته‌نانه‌ت بويه‌ جى پرسياره‌يل تر وه‌تايبه‌ت له‌ى بارودوخ ئيسه‌.

 

يه‌يش له‌ چوارچيوه‌ێ ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌يله‌سه‌ ك بڕێگ له‌ لايه‌نه‌يل ئه‌نجامى ئه‌يه‌ن و مه‌راميان له‌تى زه‌فه‌ر هاورنه‌ له‌و ده‌سكه‌فته‌يله‌ ك حكومه‌ت ئه‌نجامى داگه‌ ك وه‌ جووريگ خه‌نه‌ێ روێ گوايا حكومه‌ت شكه‌ست هاوردگه‌ له‌ ئداره‌كردن قه‌يرانه‌گه‌، وه‌لێ وه‌ چه‌واشه‌وه‌ حكومه‌ت هه‌رێم كار كرد له‌ساێ بار سه‌ختيگ ك هاته‌سه‌ تويشى له‌ ئابڵوقه‌ێ ئابوورى و بڕين مووچه‌ێ كارمه‌نده‌يل و بودجه‌و جه‌نگ دژ داعش وه‌تايبه‌ت له‌ ماوه‌ى چوار ساڵ گوزه‌يشت و ناچار حكومه‌ت هه‌رێم كرد بگه‌ردێده‌ شوون چاره‌سه‌ر و پلانه‌يل به‌ديل ئه‌را زيايكردن داهاته‌يلى و له‌يه‌يش سه‌ركه‌فت و ئى ريككه‌فتنيشه‌ يه‌كيگه‌ له‌و سه‌ركه‌فتنه‌يله‌ ك ئه‌راى هساو ئه‌كريه‌ێد و كاريگه‌رى ديرێد له‌بان هه‌رێم وه‌تايبه‌ت له‌ڕوێ ئابوورى و بيجگه‌ كاريگه‌رى له‌ڕوێ سياسيه‌و.

 

له‌ڕوێ ئابووريه‌و ئى كومپانيا يه‌كيگه‌ له‌ كومپانيايه‌يل گه‌ورا و ديار ناوده‌وڵه‌تى له‌ بوار وزه‌ وه‌تايبه‌ت نه‌فت، وه‌ل ئه‌وه‌يشا ريككه‌فتن خاسيگيشه‌ ئه‌را وه‌به‌رهاوردن له‌ هه‌رێم ك له‌لايه‌ن خوه‌ييشه‌و ده‌رفه‌ته‌يل فره‌يگ ره‌خسننێد ئه‌را كار له‌ كه‌رت تايبه‌ت، ك يه‌يش ريڕه‌و حكومه‌ت هه‌رێمه‌ له‌ چوارچيوه‌ێ سياسه‌ت ئيسه‌ى ئابوورى و كار له‌بان دامه‌زرانن بازاڕيگ ئازاد ئه‌كا وه‌ل زيايكردن بواره‌يل كه‌رت تايبه‌ت، له‌ى باوه‌تيشه‌و ئيغۆر سيشن سه‌رۆك جيوه‌جيكار كومپانياێ روزنيفت وت: خوه‌شاڵێم ده‌س بكه‌يمنه‌ چالاكى تازه‌يگ له‌ ناوچه‌ێ كوردستان و بنوڕيمنه‌ گه‌شه‌كردن بازاڕه‌يل تازه‌يگ له‌ جههان ئه‌را نه‌فت خام كورد، ك يه‌يش له‌لايه‌ن وه‌زير سامانه‌يل سروشتى حكومه‌ت هه‌رێمه‌و جه‌خت له‌لى كريا و وت: ئى ريككه‌فتنه‌ سه‌ره‌تاێ تازه‌يگه‌ له‌ په‌يوه‌نديمان وه‌ل روزنيفت و تواناێ په‌يوه‌ندێ فراوانتريگ واز ئه‌كا له‌ گشت بواره‌يل بيجگه‌ هاوكارى له‌ بوار وزه‌.

 

وه‌لێ له‌ڕوێ سياسيه‌و بنه‌مايگ هه‌س گشت ده‌وڵه‌ته‌يل جه‌هان په‌يڕه‌وێ ئه‌كه‌ن وه‌ جووريگ بزانن يا نه‌زانن، ك ئه‌ويش ئه‌وه‌سه‌ سياسه‌ت ئدارێ ئابوورى ناكا، به‌ڵكوو ئابوورى ئداره‌ى سياسه‌ت ئه‌كا، نموونه‌يل فريه‌يگيش هه‌ن ناڵانن وه‌ده‌س قه‌يرانه‌يل، وه‌لێ له‌ڕوى ئابووريه‌و سه‌ركه‌فتن و له‌وانه‌يش ده‌وڵه‌ته‌يل پيشكه‌فتن جوور ئه‌ڵمانيا و يابان و نزيكترين نموونه‌يش ئه‌را هه‌رێم ئيمارات يه‌كگرتگ عه‌ره‌بيه‌، ك وه‌و خاتريشه‌ ئى ريككه‌فتنه‌ جوو گام خاسيگ ئه‌را حكومه‌ت ريزدار نه‌يچێروان بارزانێ شماريه‌ێد.

 

راسه‌ كومپانياێ روزنيفت يه‌كيگه‌ له‌ كومپانيايه‌يل كه‌رت تايبه‌ت، وه‌لێ له‌ڕاسى ئاشكراس ئه‌رامان ك مامڵه‌كردن وه‌ليا جوور مامڵه‌كردنه‌ وه‌ل روسيا، چوينكه‌ نوێنه‌رايه‌تى به‌رژه‌وه‌نديه‌يلى ئه‌كا جوور كومپانياێ ئيكسۆن موبيل ئه‌مريكى، وه‌لێ روسيا مامڵه‌ وه‌ل هه‌رێم جوور ده‌وڵه‌ت كرد و ئاره‌زوو وه‌به‌رهاوردن فيشتر ديرێد له‌تى وه‌تايبه‌ت له‌ ناوچه‌يگ جوور هه‌رێم كوردستان ك ده‌وڵه‌ت نيه‌و ناوچه‌يل كيشه‌ له‌سه‌ر ديرێد وه‌تايبه‌ت جه‌نگ دژ داعشيش ديرێد.

 

يه‌يش بيجگه‌ ئه‌وه‌گ قه‌واره‌ێ روسياو رۆڵێ له‌ ئائلشتكردن هاوسه‌نگێ هيزه‌يل ناوده‌وڵه‌تى و قورسايى ئيسه‌ێ له‌ خوه‌رهه‌ڵات ناوين تازه‌، وه‌ل ئه‌وه‌يشا هه‌رێم له‌ ماوه‌ێ چوارده‌ ساڵ گوزه‌يشت وه‌ بوونه‌ێ سه‌ركه‌فتن سياسه‌ت ئابوورى و له‌بان گشت ئاسته‌يليگ ئنسانى و دبلۆماسى و جه‌نگ دژ داعش ك گشت ئه‌يانه‌ له‌يوا كردن بووده‌ ئه‌نداميگ بنه‌ڕه‌تى له‌ په‌يوه‌نديه‌يل ناوده‌وڵه‌تى ك گرينگه‌ ئه‌را ناوچه‌گه‌و له‌يوايش كرد رووس چه‌وێ بخاده‌ بان هه‌رێم جوور هاوپه‌يمان تازه‌يگ وه‌ تايبه‌ت له‌ بوار ئابوورى.