قه‌یران ئازادى هویر وڕا

شفق نيوز

 

له‌ وڵات ئیمه‌ ته‌نانه‌ت له‌لایه‌ن رووشنهویر وفكرمه‌ن و یاسا ناسه‌یلیش ئاشكرا نیه‌ ك مه‌رام له‌ هویروڕاى ئازاد چه‌س؟ له‌ناو كام بازنه‌ى مانا ناسى باس له‌لى كریه‌ید؟ جارجاریگ مه‌رامه‌یل وه‌ره‌و لاى ئازادى سیاسیه‌و سه‌ر كیشن و فامستنه‌یلیشى تیكه‌ڵ بوون. له‌ ئه‌ده‌بیات سیاسى ئیمه‌ وه‌تایبه‌ت له‌ ئه‌ده‌بیات رووژنامه‌گه‌رى ئازادى و دیموكراسى یه‌كسان و جوور هاوماناى یه‌كترى ته‌ماشا كریه‌ن.

 

فره‌جار ئازادى له‌شوون دیموكراسى و دیموكراسى له‌شوون ئازادى دانریه‌ید. یه‌یش له‌وه‌ ختیگه‌ ك دیموكراسى له‌ زووان و فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌بیات ئیمه‌ وه‌ماناى خه‌ڵك سه‌روه‌رى یا مه‌ردم سه‌روه‌رى تیه‌ید. ك شیوه‌یگ تایبه‌ته‌ له‌ وه‌ڕیه‌وبردن و ئداره‌كردن كوومه‌ڵگایه‌یل. هه‌ڵبه‌ته‌ ئه‌وه‌ راسه‌ ك دیموكراسى نزیكى و قه‌ومایه‌تى وه‌ل ئازادى جددى و بته‌وتره‌. ئه‌ویش وه‌گووره‌ى ئه‌وه‌ك دیموكراسى سیستمیگه‌و له‌و سیستمیشه‌ وه‌ك توخمیگ بنه‌ڕه‌تى و بنیاتنه‌ر و خواسته‌و ئازادى هویر وڕا یا هویروڕاى ئازاد ئاماده‌گى هه‌میشه‌یى و بته‌ویگ داشتوود، وه‌لى له‌هه‌مان وه‌خت هویروڕاى ئازاد ماناى دیموكراسى نیه‌.

 

له‌وڵات و كوومه‌ڵگایه‌یل فره‌یگ هویروڕاى سه‌روه‌خوه‌ى و ده‌رخستن ئازاد تا راده‌ى فره‌ خاسیگ وجوود دیرید، وه‌لى دیموكراسى وجوود نه‌یرید، ئه‌را نموونه‌: ته‌ماشاى وڵات لوبنان بكه‌ن، له‌و وڵاته‌ گرووپ و پارت سیاسى و ره‌ساننیش وه‌ ئاسووده‌و ئازادى چالاكیه‌یل خوه‌یان نیشانده‌ن، ئازادى راده‌رخستن وه‌ راده‌ى خاسیگ وجوود دیرید، وه‌لى له‌و وڵاته‌ سیستمیگ خاس دیموكراسى و پڕ ماناى یاسایى وجوود نه‌یرید و تائیسه‌یش وڵات وه‌ ته‌وافق ئه‌تنیكى و دینى بریه‌یده‌ ڕیه‌و .

 

له‌وڵات ئیمه‌یش وه‌بى له‌وه‌رچه‌وگرتن دین ناتویه‌نیم باسیگ یه‌كلاكه‌ر له‌باره‌ى هویروڕاى ئازاد بكه‌یم، وه‌تایبه‌ت له‌ى سه‌ڵه‌یل دویراخره‌ ك هویروڕاى ئازادو ئه‌ده‌بیات نه‌ته‌وه‌یش وه‌شیوه‌یگ جددى و مه‌ترسیدار كه‌فتنه‌سه‌ ژیر سایه‌ى وتار دینى، جوور ئه‌وه‌ك ناتویه‌نیم باس ئه‌و چه‌مكه‌ وه‌بى چه‌تر و كاریگه‌رى ئابوورییش بكه‌یم، وه‌تایبه‌ت ك كوومه‌ڵگاى كوردستان وه‌ چین رووشنهویر و فكرمه‌ن و رووژنامه‌نویس و ئه‌دیبه‌یلیشه‌و كاسه‌ وه‌ده‌س و هاوكارى دارایى حكوومه‌ت كه‌ن، ك هیمان ئاكام و بازنه‌یل فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب و رووشنهویرى و سیاسه‌ت له‌ یه‌ك جیاوه‌ نه‌كریاگه‌و هیمان تیكه‌ڵ له‌ناو یه‌كترى.

 

هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش له‌ى جووره‌ حاڵه‌تیگ سته‌مه‌ هویروڕاى گشتى و ئازادى هویروڕا له‌ جه‌م راى سیاسى و سیستم سیاسى جیاوه‌ بكاو تا وه‌ختیگیش ك رووشنهویره‌یل سێ وه‌خته‌یش له‌بان مێز نانخواردن حكوومه‌تیش ئاماده‌ بوون، ئه‌وه‌ ئه‌و جیاكاریه‌ تا سه‌ختتر بوود زیاتر راى ئازاد مانایه‌یل خوه‌ى له‌ده‌سده‌ید.

 

ئه‌وه‌سه‌ ئه‌وه‌نه‌ وتار و قسه‌و باس ئه‌و چینه‌ ك وه‌رده‌وام داواى فراوانكردن ئامامه‌یل ئازادى هویروڕا كه‌ن، خه‌ریكه‌ وه‌ره‌و لاڵكیان و داواكردن یارمه‌تى دارایى ڕى گریده‌ وه‌ر و خه‌ریكه‌ كاریگه‌رییش ئه‌كاده‌ بان كار حكوومه‌تیش و حكوومه‌ت ناچار كریه‌ید ئه‌رك حكوومه‌تیگ گارسۆنى بوینید كگشت خه‌مه‌یلى رازاننه‌وه‌ى خوانچه‌ى هاووڵاتیبوین بوود له‌جیاى ئه‌وه‌ك خزمه‌تگوزار بوود. ئنجا نادیار مه‌ندن و له‌یه‌ك جیاكردنه‌وه‌ى مانایه‌یل هویر وڕاى ئازادو راى سه‌روه‌خوه‌ى له‌ كوردستان وه‌ته‌واوى ئه‌رك حكوومه‌ت نیه‌، ك وه‌گشت جووریگیشه‌و ئازادى هویر وڕا نه‌ك له‌لایه‌ن سیستم و حكوومه‌ت، به‌ڵكوو له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌ك خوه‌یان وه‌سه‌ركیش فكر و هزر كوومه‌ڵگایش زانن كه‌فته‌سه‌ قه‌یرانه‌و.

 

به‌در ئسماعیل شیرۆكى

ج. ا