ديموكراسی عراقی

شفق نيوز

له‌گوزه‌يشت رويدانه‌ وه‌بی ره‌سين وه‌ ئه‌نجام خاسيگ ك ئنتمای هاووڵاتيبوين و عراقيبوين وه‌رجه‌ هه‌ر ئنتمايگ تر دروس بووگ ، ئيسه‌ گشتی توايگ له‌مه‌يدان سستم ديموكراسی هاورياگ رووژئاواييه‌وه‌ وه‌گشتی و ئه‌مريكايه‌يل وه‌تايبه‌ت يه‌كلايی بكريه‌يگه‌وه‌ ، بيگو‌مان ئی كاريشه‌ سه‌خت و سته‌مه‌و ده‌وره‌ی هه‌ڵوژاردن ئی جاره‌ سه‌ختتره‌و كرد ، چوينكه‌ قانوون هه‌ڵوژاردن ئی جاره‌ ئه‌وه‌نه‌ ئه‌ڵڵاجه‌وی بوی ئه‌را ديموكراسی عراق وه‌ك تيغ تيژيگ بوی و زوورم ئه‌و حزب و كه‌سه‌يله‌ بڕيه‌ ك تاراده‌ی فره‌يگ نوێنه‌رايه‌تی گرووپه‌يل مه‌ده‌نی يا ئه‌و كه‌سه‌يله‌ كرديان ك خوازيار ئنتمای عراق سه‌رانسه‌ری بوين . وه‌تايبه‌ت ئه‌و حزب و كه‌سه‌يله‌ ك زياتر باوه‌ڕ وه‌سستم واز وعلمانی داشتن . ئی ده‌وره‌ ئاراسته‌يل سياسی له‌چه‌ن ليست و قه‌واره‌يگ جه‌مه‌و كرد ك هه‌رچه‌نی كورد له‌بان چه‌ن هويرده‌ ليستيگ دابه‌ش بوی و هه‌رچه‌نی له‌هه‌رێميش باڵانس ئه‌نجام سه‌نگه‌تا بويه.

عه‌ره‌ب سونی و ئه‌وانه‌ك نوێنه‌رايه‌تی مه‌سه‌له‌ی عراقيبوين جاران كرديان وه‌ك لايه‌ن سه‌رده‌سه‌ له‌ ليست العراقيه‌ گرده‌و بوينه‌ وشيعه‌يش له‌ دو ليست گه‌ورا گرده‌و بوينه‌ ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش ئی جاره‌ ديموكراسی عراقی مۆديليگ خراوتر له‌جاران هاورده‌ وجوود ، چوينكه‌ جار وه‌رين چوار ليست گه‌ورا بوين ، ليستيگ نوێنه‌ره‌ايه‌تی شيعه‌ كردياگ و ليست ئئتلاف بوی و ليست هاوپه‌يمانی كوردستان ك نوێنه‌رايه‌تی كورد كرد و ليست ته‌وافقيش نوێنه‌رايه‌تی عه‌ره‌ب سونی كرد و ليست چواره‌ميش ك ليست ئه‌لعراقيه‌ی ئه‌ياد عه‌لاوی بوی زياتر سيمايگ عراقيبوين سه‌رانسه‌ری وه‌پيه‌وه‌ ديار بوی و ئه‌ندامه‌يليشی زياتر كه‌سه‌يل ليبراڵ و ديموكرات و علمانی بوين و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش ئاسايی بوی ئی ليسته‌ خوه‌ی وه‌ك ئۆپۆزسيۆن نيشان به‌يگ ، وه‌لی ئی جاره‌ فره‌ زه‌حمه‌ته‌ ئۆپۆزيسۆن گشتی بووگ له‌وه‌ر كه‌می ليسته‌يل و چڕه‌وبوينيان له‌پيكهاته‌يل نه‌ته‌وه‌يی و مه‌زه‌وی.

ئمجا ئه‌گه‌ر بايگ وليست العراقيه‌ حكوومه‌ت دامه‌زرنيگ ، ئه‌وه‌ بايه‌سه‌ ليست هاوپه‌يمانی و يه‌كيگ له‌ليسته‌يل شيعه‌ هاوپه‌يمانی بوون ، وه‌نا ئه‌گه‌ر له‌يوا نه‌وگ حكوومه‌ته‌گه‌ نيه‌تويه‌نيگ نوێنه‌رايه‌تی گشت پيكهاته‌يل مه‌ردم عراق بگيرگه‌ مل . يا ئه‌گه‌ر ليست ده‌وڵه‌ت قانوون يا ئئتلاف نيشتمانی   حكوومه‌تيگ دامه‌زرنيگ وه‌بی هويچ وسيانيگ بايه‌سه‌ ئه‌لعراقيه‌و كورد له‌تی به‌شدار بوون . مه‌عنای ئه‌وه‌سه‌ له‌گشت حاڵه‌تيگ ئۆپۆزسيۆن زه‌حمه‌ته‌ له‌ی وه‌زع ديموكراسی عراقه‌ وجوود داشتووگ ، چوينكه‌ نيه‌كريه‌يگ هويچ هيزيگ بخريه‌يگه‌ خانه‌ی ئۆپۆزسيۆنه‌وه‌ ، چوينكه‌ هه‌ر هيزيگ و نوێنه‌ر پيكهاته‌يگه‌و حكوومه‌تيش بايه‌سه‌ گشت پيكهاته‌يل له‌تی به‌شدار بوون ، وه‌نا ئه‌گه‌ر له‌يوا نه‌وگ كار ده‌سڵات وسيه‌يگ . مه‌عنای ئه‌وه‌سه‌ ئه‌و ديموكراسيه‌ ك ئه‌مريكيه‌يل توان له‌عراق بچه‌سپننه‌ی فره‌ سه‌ختيه‌و كردنه‌و هووكار سه‌ره‌كييش  وجوود ئه‌و قانوون هه‌ڵوژاردنه‌ بوی ، چوينكه‌ هيزه‌يل بويچگ قويته‌و داو گورزيگ كه‌مه‌ربڕ له‌ليان وه‌شان و فره‌ زه‌حمه‌ته‌ له‌ی قوناغه‌ راسه‌و بوون ، يه‌يش مه‌عنای ئه‌وه‌سه‌ عراق له‌جيای ئه‌وه‌ك ديموكراسيه‌گه‌ی وه‌ره‌و گه‌شه‌كردن و چه‌سپانن بچووگ ، زياتر وه‌ره‌و ته‌نگه‌وه‌ری و گرفت چوود.