كورده‌یل فه‌یلى له‌ حكوومه‌تیش جى نه‌یرن

شفق نيوز

ڕاسكانى له‌ بیناكردن عیراق نوو به‌شدارى بكه‌ن، له‌ شوون ڕمیان ڕژیم وه‌رین له‌ ساڵ 2003، و له‌ كوومه‌ڵه‌ى نیشتمانى و له‌ په‌رله‌مانیش له‌ خوله‌یل وه‌رینى چه‌ن كه‌سایه‌تیگ كورد فه‌یلى وجوود داشتن و هه‌میش له‌ پۆسته‌یل حكوومى چه‌ن كه‌سیگیان شوون خوه‌ى گرتوى،  وه‌لى له‌ شوون هه‌ڵوژاردنه‌یل په‌رله‌مانى ئى خول دویایینه‌ هویچ كوردیگ فه‌یلى نه‌ڕه‌سیه‌ ژیر گومه‌زى په‌رله‌مان، له‌وه‌ر چه‌ن هووكاریگ ك بڕیگ كه‌س ئویشن باوه‌تیه‌ یا مه‌وزووعیه‌، وبڕیگتریش ئویشن خودى یا زاتى و باوه‌تییشه‌ له‌ هه‌مان وه‌خت.

ئمڕوو ك دامه‌زرانن حكوومه‌ت بویه‌سه‌ باوه‌ت بان زووان گشت لایه‌نه‌گان و گشتیانیش كه‌فتنه‌سه‌ زووران ئه‌وه‌ ك چه‌ن پۆست و چ پۆستیگ حكوومى وه‌ربگرن، وه‌لى له‌ى وه‌خته‌ كورده‌یل فه‌یلى زوورمیان نائومیدن له‌ وه‌رگردن یه‌ك پۆست وه‌زارى چوینكه‌ هویچ ئه‌ندامیگ له‌ په‌رله‌مان نوێنه‌رایه‌تییان نیه‌كه‌ید.

دكتۆر سعد بشیر اسكندر به‌ڕێوه‌به‌ر ده‌زگاى كتاب و به‌ڵگه‌نامه‌یل عیراقى ئاماژه‌ وه‌وه‌دا ك شان وه‌شان ئه‌و هووكاره‌یله‌ ك نه‌یشتن كورده‌یل فه‌یلى بڕه‌سنه‌ گومه‌زى په‌رله‌مان و ناهمیكردنیان له‌ فۆرمه‌ى وه‌زارى هاتى، له‌ قسه‌گانى ئه‌را ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئه‌وه‌ ئاشكرا كرد ك :" دیاره‌ ك كوومه‌ڵگاى عیراقى به‌شه‌و بویه‌سه‌ بان چه‌ن ئتنیك دینى  ونه‌ته‌وه‌ییگ، و سستم سیاسى له‌ عیراق له‌ بان بنه‌ماى نوێنه‌رایه‌تى گشت پیكهاته‌گان دروس كریاس، وه‌لى وه‌داخه‌وه‌ دوینیمن ك پیكهاته‌ى ئه‌سڵمه‌ن كورد فه‌یلى پشتگووش خریاس، یه‌یشه‌ له‌وه‌ر بایه‌خ نه‌داین پارته‌یل كوردى و پارته‌یل شیعه‌یه‌".

سعد بشیر زیاتریش ئویشى:" هه‌ر تاوان ئى پارته‌یله‌ بوى ك كورده‌یل فه‌یلى به‌شبه‌ش و كوتكوته‌و بوین ، و ئاكامه‌گه‌یشى ناهمى كردنیان بوى له‌ به‌شدارى كردن له‌ په‌رله‌مان و حكوومه‌ت".

دكتۆر مجید جعفر ك له‌ وڵات سوید ژیه‌ید ها وه‌ل قسه‌گان دكتۆر سعد و زیاتریش ئه‌را ماڵپه‌ر شه‌فه‌ق ئویشى:" فره‌یى و ناكووكى له‌ لاى كورده‌یل فه‌یلى بویه‌ مایه‌ى به‌شبه‌شه‌وبوینیان و بویه‌ هووكار نه‌ڕه‌سینیان وه‌ پۆسته‌یل حكوومى و په‌رله‌مانى".

ئه‌وه‌یشه‌ وت ك:" نوێنه‌ره‌یل كورد فه‌یلى له‌ په‌رله‌مان وه‌رین ناشاره‌زا و كه‌م ئه‌زموون بوین، له‌وه‌ر ئه‌وه‌ نه‌تویه‌نستن ده‌سكه‌فت ئه‌را كورد فه‌یلى گیربارن".

نوێنه‌ر له‌ په‌رله‌مان وه‌رین عامر سامر تووپه‌گه‌ خسته‌ مه‌یدان و بازیگاى هێزه‌یل سیاسى زاڵ وه‌بان دیمه‌ن سیاسى عیراقى و ئه‌را ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق زیاتریش وت :" هووكار نه‌ڕه‌سین كورد فه‌یلى وه‌ هویچ كورسییگ له‌ى په‌رله‌مان حازریه‌ و له‌ حكوومه‌ت هاتییش له‌وه‌ر پشتگووشخستنیانه‌ له‌ لایه‌ن هێزه‌یل سیاسى زاڵ وه‌بان دیمه‌ن سیاسى عیراقى".

عامر سامر ئه‌وه‌یشه‌ وت ك :" دابونه‌ریت سیاسى ئه‌وسا و ئیسایش پشت به‌سایه‌ وه‌بنه‌ڕه‌ت هاوبه‌شیگ ئه‌را گشت پیكهاته‌ عیراقیه‌گان و بایه‌س بوى لاى كه‌م دو كورسى ئه‌را كورد فه‌یلى بویاتا وه‌ل وه‌زاره‌تیگ له‌ حكوومه‌ته‌گه‌، و یه‌یشه‌ بایه‌ته‌ بووده‌ ده‌رسیگ ئه‌را كورده‌یل فه‌یلى و بایه‌سه‌ قه‌واره‌ یا حه‌جم ڕاسه‌قینه‌ى خوه‌یان له‌ ئامار گشتى نیشته‌جابویه‌یل نیشان بیه‌ن و گشتیان یه‌كه‌وبگرن و ده‌س بنه‌نه‌ ناو ده‌س یه‌كترى".

له‌لاى خوه‌یه‌و دكتۆره‌ فائزه‌ باباخان له‌ په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئه‌وه‌ ئاشكرا كرد ك :" هاوكارى نه‌كردن كورده‌یل فه‌یلى و گرده‌ونه‌وینیان وه‌ده‌ور كێشه‌ هاوبه‌شه‌گه‌یانه‌وه‌ هه‌ڵوێستیان كز و زه‌عیفه‌وكرد له‌وه‌رده‌م فراكسیۆن و پیكهاته‌یل وه‌رانوه‌ر و هه‌ر له‌یوا دویره‌وكه‌فتن بڕیگیان له‌ لیست هاوپه‌یمانى كوردستانى و به‌شبه‌شه‌و بوین ده‌نگه‌یلیان بویه‌ هووكار كزه‌وبوین و زه‌ره‌د ڕه‌سانه‌ چین كورده‌یل فه‌یلى ك نه‌بایه‌د ئه‌وه‌ له‌ هویره‌و بووه‌ن ك ئنتماى نه‌ته‌وه‌یى خوه‌یان له‌ هویره‌و بووه‌ن ك به‌شیگن له‌ نه‌ته‌وه‌ى كورد".