نه‌فت له‌لیمان نه‌كه‌فت

شفق نيوز

وه‌جووریگ چاڵه‌یلیگ هه‌س تا ئسه‌یش دوینریاسه‌وه‌، وه‌لى ده‌سكارى نه‌كریاگه‌و نه‌فته‌گه‌ى ده‌رنه‌ركریاس، ك یه‌یش ماناى ئه‌وه‌سه‌ ئه‌و بڕه‌ نه‌فته‌ ك ئیسه‌ له‌ناوخود عراق و ئه‌را فرووشنیش نه‌ف له‌لى وه‌رگیریه‌یگ ئابوورى بته‌و دابینكریاگیگه‌ ئه‌گه‌ر وه‌ شیوه‌ى خاسیگ ئه‌را پیشكه‌فتن یا وه‌رچه‌رخان دیارو ئاشكرایگ باریه‌یگه‌ كار.

هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى وه‌دیكردن چاڵه‌یل نه‌فت تا رووژ ئمڕوو، حكوومه‌ته‌یل یه‌ك له‌شوون یه‌ك عراق نه‌فت ئه‌را خزمه‌تكردن و ئاوه‌دانى وڵات ناوردنه‌سه‌ كار و هه‌میشه‌ به‌ش هاووڵاتیه‌یل عراقى ته‌نیا ئه‌وه‌ بویه‌ ك له‌هووكاره‌یل ره‌سانن جویر میدیاو گووڤار و رووژنامه‌یل ژنه‌فتنه‌ ك نرخ به‌رمیلیگ نه‌فت ئه‌وه‌نه‌ بویه‌و ئه‌وه‌نه‌یش له‌ڕووژیگ ره‌وانه‌ى ده‌یشت كریه‌یگ ، وه‌بى ئه‌وه‌ك رووژیگ له‌رووژان به‌ش عراقیه‌یل له‌ى نه‌فته‌ دیارى كریاویگ  له‌وه‌ختیگ له‌ساڵ 1927 ئه‌را یه‌كه‌مجار ده‌س كریا دراوردن نه‌فت له‌باوه‌گوڕگوڕ سه‌ر وه‌ لیواى كه‌ركووك.

زوورم وڵاته‌یل نه‌فتدار بیجگه‌ ئه‌وه‌ك له‌ڕوى خزمه‌تگوزارى و ئاوادانیه‌و گام خاسیگ نانه‌، له‌هه‌مان وه‌خت هه‌وڵ ئه‌وه‌یش دانه‌ پیشكه‌فتن ئابوورى و پیشه‌سازى و كومه‌ڵایه‌تى ده‌سه‌وه‌ر بكه‌ن و ئاینده‌ى رووشنایگ وه‌گووره‌ى ئه‌و ئابووریه‌ دابین بكه‌ن، وه‌لى دوینید له‌ى وڵات ئیمه‌ وه‌چه‌واشه‌وه‌، ساڵه‌یل فره‌یگ درامه‌ت نه‌فت ته‌نیا هه‌ر ئه‌را سه‌ندن چه‌ك و مه‌سه‌له‌ى جه‌نگ و كاولكارى هاوریاسه‌ كار، ئه‌را نموونه‌: رژیم به‌عس دكتاتۆر هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى وه‌رگرتن ده‌سڵات تا رووژ رمیانى خاك عراق پڕ كردویگ له‌ كه‌ره‌سه‌ى جه‌نگ و ته‌قه‌مه‌نى و ئه‌وه‌ك له‌لى مه‌نده‌وه‌ هه‌واڵه‌ى بانك وڵاته‌یلى كردیاگ ئه‌را ژیان ئاینده‌ى و نه‌یشتیاگ هاووڵاتیه‌یل عراق له‌ساى خه‌یر ئى نه‌فته‌ وه‌ئاسووده‌یى و به‌خته‌وه‌رى بژیه‌ن و كومه‌ڵگا وه‌پى گه‌شه‌ بكاو پیشبكه‌فیگ ، چوینكه‌ نه‌فت له‌خاك هه‌ر وڵاتیگ تر چه‌وه‌ڕى پیشكه‌فتن و گه‌شه‌كردن پیشه‌سازى و كشتوكاڵى و مه‌یدانه‌یل كومه‌ڵایه‌تى و چشته‌یل فره‌یگ تر له‌لى كریه‌یگ  و ژیان ئاسووده‌یگ ئه‌را كومه‌ڵگا وه‌پى دابین كریه‌یگ .

سه‌رچه‌وه‌ى نه‌فت كه‌ركووك، دریژترین و گه‌وراترین سه‌رچه‌وه‌ى نه‌فته‌ له‌جه‌هان ك پیكهاتگه‌ له‌سه‌ده‌ها چاڵه‌ نه‌فت و رووژانه‌ زیاتر له‌دو ملیۆن به‌رمیل له‌لیان ده‌ركریه‌یگ  ك وه‌رده‌وام له‌ساڵ 1927 تاڕووژ ئمڕوو كه‌م نه‌كردگه‌و هه‌ر به‌رهه‌م دیریگ ، ئه‌یه‌ بیجگه‌ به‌سره‌و زوبێر و شوونه‌یل تر عراق.

نه‌فت له‌ڕوى سیاسییشه‌وه‌ ده‌ور خراویگ دیه‌ له‌تاریخ عراق وه‌تایبه‌ت دژ ملله‌ت كورد، ك رژیم به‌عس له‌وه‌ر خاتر نه‌فت خاك كوردستان گشت كاره‌سات و كاولكارییگ جویر ئه‌نفال و كیمیاواران و جینۆساید دژ وه‌ڕوڵه‌یل كورد ئه‌نجام داگه‌ بیجگه‌ پرووسه‌ى وه‌عه‌ره‌بكردن و پاكسازى ره‌گه‌زى دژ وه‌ناوچه‌یل فره‌یگ له‌كوردستان و قه‌وره‌یل وه‌جه‌م كورده‌یل تا وه‌ئاسانى بتویه‌نیگ ده‌س بگریگه‌ بان سامان سروشتى كوردستان و خاسترین چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نى بایلۆجى و كیمیاوى وه‌پى باریگه‌ كار دژ وه‌ بیتاوانه‌یل كورد و ئاوایه‌یل كوردنشین. ماناى ئه‌وه‌سه‌ نه‌فت ئه‌و ده‌سڵات گه‌وراسه‌ ك تویه‌نیگ ئاڵشتكارى گه‌وراو فراوان ئه‌نجام به‌یگ . وه‌لى جى داخه‌ له‌ى عراق پان و وه‌رینه‌ ك وژه‌ وژه‌ى خاكمان گشتى هه‌ر ته‌ڵاى سیه‌س، سه‌رچه‌وه‌ى نه‌فت له‌لیمان نه‌كه‌فت و هه‌میشه‌ كیشاسه‌مان وه‌ره‌و ماڵویرانى و حه‌سره‌ت كاڵ و عه‌ره‌ب وه‌ته‌نى(لغیرنه‌ نعمه‌و النه‌ نقمه‌)ك ئه‌ویش وه‌ماناى ئه‌را كه‌سه‌یلیگ خه‌یر و ئه‌را ئیمه‌ شه‌ڕه‌، چوینكه‌ له‌شه‌ڕ و به‌دبه‌ختى زیاتر هویچ تر له‌ساى نه‌یمنه‌سه‌ چه‌و.

عراق ئه‌گه‌ر نه‌فت نه‌ویاتاد وڵاته‌یل گه‌وراهیز ئه‌وه‌نه‌ گرنگى یا ئه‌همیه‌ت وه‌پى نه‌یان و نه‌تویه‌نست هه‌یشت ساڵ وه‌رده‌وامى به‌یگه‌ جه‌نگ و ملیۆنه‌ها كه‌س بیتاوان له‌تى به‌یگه‌ كوشت. ئنجا له‌وه‌یش خراوتر ئه‌وه‌سه‌ له‌وه‌خت رمیان رژیم له‌ساڵ 2003 تائیسه‌یش ئى وڵاته‌ وه‌بان ئى خیر نه‌فته‌ هیمان هه‌ر قه‌رزار بڕیگ له‌وڵاته‌یله‌و حكوومه‌ت تازه‌ هه‌وڵ ئه‌وه‌ ده‌ن ئه‌و قه‌رزه‌یله‌ له‌بانى بووه‌خشیه‌یگ ! وه‌ هه‌ر حاڵ حوكم و ده‌سڵات له‌ى عراقه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى دامه‌زرانن ده‌وڵه‌ت له‌سه‌ره‌تاى ساڵه‌یل 20 تا ئیسه‌ى عراق فیدراڵى و دیموكراسى نه‌فت عراق خه‌یره‌گه‌ى كه‌س نیه‌زانیگ چه‌وه‌پى تیه‌یگ و ته‌نیا دویكه‌ڵى دوینیمنه‌ چه‌و. رووژى چه‌ن به‌رمیل كلكریه‌یگه‌ ده‌یشت وڵات و به‌رهه‌م نه‌ف له‌ڕووژیگ چه‌نیگه‌ بیجگه‌ دزى و تاڵانكردن و فرووشتن بڕیگ له‌لى ژیر وه‌ژیر ئه‌وه‌ زانیم و ئاشكراس، وه‌لى درامه‌ت و قانجازى نیه‌زانیم وه‌ره‌و كوورا چوود و له‌ چ بانكیگ شاریه‌یه‌گه‌و!!!

یه‌یش گشتى وه‌لایگ و گرانى نه‌فت و غاز و به‌نزین و جووره‌یل تر سوزه‌مه‌نى وه‌لایگا، زمسان نه‌فت وه‌ به‌دبه‌ختى كه‌فیگه‌ده‌س و تاوسانیش بى كاره‌بایى له‌یوا كردگه‌ مه‌ردم په‌نا بووه‌نه‌ وه‌ر هووكاره‌یل تر جویر(مولده‌)، یه‌یش له‌یوا كردگه‌ گاز و به‌نزین وه‌ سته‌م بكه‌فنه‌ ده‌س و وه‌خت فره‌یگ چه‌وه‌ڕى بكه‌ید له‌ به‌نزیخانه‌یل. وه‌ى جووره‌ حاڵ كومه‌ڵگاو هاووڵاتیه‌یل عراقى خوه‌ى له‌كاره‌سات دڵته‌زن رووژانه‌ دوینیگه‌وه‌. كوڵ و كوڵبڕ تویه‌نیم بویشیم ده‌س ناپاك و ده‌سڵات كه‌مته‌رخه‌م بوینه‌سه‌ بایس دویاكه‌فتن وڵات و مه‌ندنه‌وه‌ى له‌ژیر بار سه‌خت رووژگار.

 

جه‌ماڵ ئه‌ركه‌وازى