گيان فيداكردن كورده‌يل فه‌يلی ئه‌را مقه‌يه‌تی كردن له‌ زووان داڵگييان

شفق نيوز

فه‌رهه‌نگه‌يل جياواز، نيشانه‌ی به‌های جه‌هانی ئه‌وانه‌ ئه‌را وه‌هێزه‌وكردن هه‌ست يه‌كگرتن كومه‌ڵگای ئنسانييه‌. نه‌ته‌وه‌ی كورد و له‌بانيانه‌و كورده‌يل فه‌يلی ئه‌را مقه‌يه‌تی كردن زووان خوه‌يان وه‌ دريژايی مێژوو وه‌تايبه‌ت له‌ چه‌ن ده‌يه‌ی گوزه‌يشته‌، فيداكاری و قوروانی فره‌يگ ئه‌رای دانه‌‌.

دوژمه‌نه‌يل نه‌ته‌وه‌ی كورد، ته‌قلا كردنه‌ وه‌ نواگرتن له‌ قسيه‌كردن كورده‌يل وه‌ زووان داڵگی خوه‌يان، ژيار و فه‌رهه‌نگيان له‌ ناو بوه‌ن، يه‌يش خاس زانستنه‌ ك زووان  كوردی نيشانه‌ێگ له‌ ناسنامه‌و  بوين نه‌ته‌وه‌ی كورده‌.

حكوومه‌ته‌يل شۆڤێنی عيراق، كوردستان خستنه‌ ژێر ده‌سڵات خوه‌يان و تام تيه‌ڵ زوڵم و سته‌م وه‌ نه‌ته‌وه‌ی كورد چه‌شانن.

ئه‌وان سياسه‌ت كووچ وه‌پی كردن كورده‌يل له‌ نيشتمان خوه‌يان گرتنه‌ وه‌ر، ئه‌ی سياسه‌تيشه‌ له‌ سه‌رده‌م‌ رژيم به‌عس ره‌سيه‌ ئاست ئاخر خوه‌ی. وه‌لی كورده‌يل تويه‌نستن وه‌خاسی له‌ وه‌رايوه‌ر ئيچنه‌ سياسه‌تيگ دڕندانه‌ی رژيم به‌عس ك وه‌ چه‌واشه‌ی ياسايل ناونه‌ته‌وه‌يی و جارنامه‌ی‌ ماف ئايميزاد بوی، بووسن.

سياسه‌تيگ ك خواستن وه‌ پێ، بوين و فه‌رهه‌نگ و زووان نه‌ته‌وه‌ی كورد له‌ ناو بوه‌ن، وه‌لی كورده‌يل تويه‌نستن وه‌ وسيان قاره‌مانانه‌ی خوه‌يان له‌ وه‌رايوه‌ريان له‌ فه‌رهه‌نگ و زووان داڵگی خوه‌يان پاسه‌وانی خاسێگ بكه‌ن.

بايه‌د وه‌ يه‌يشه‌‌ ئاماژه‌ بكه‌يمن: كورده‌يل وه‌ وسان و تێكوشان خوه‌يان تويه‌نستن سه‌روه‌خوه‌يی خوه‌يان بارنه‌ ده‌س و ئه‌را خوه‌يان سه‌رۆكايه‌تی و حكوومه‌ت و په‌رله‌مانێگ سه‌روه‌خوه‌ی دامه‌زرنن.

وه‌ له‌وه‌رچه‌و گرتن ده‌ستور ئيسه‌ی عراق، گشت پێكهاته‌يل ئی وڵاته‌ ئه‌ی حه‌قه‌ ديرن تا له‌ چوارچيوه‌ی ياسا وه‌ زووان داڵگی خوه‌يان بخوه‌نن و په‌روه‌رده‌ بوون.

له‌ ساڵ ١٩٩٩ له‌ رووژ ٢١ فبرايه‌ر‌ له‌ لايه‌ن رێكخرياگ يۆنسكۆ ئه‌ی رووژه‌ وه‌ رووژ جه‌هانی زووان داڵگی ناو نريا. ناوناين ئه‌ی رووژه‌ وه‌ رووژ جه‌هانی زووان داڵگی هه‌ڵه‌وگه‌رديه‌ێد ئه‌را‌ ٢١ فبرايه‌ر ساڵ ١٩٥٢، له‌و وه‌خته‌گ پاكستان له‌ ته‌قالای يه‌ بوی تا زووان پاكستانی(ئوردۆ) بسه‌پنێده‌ بان گشت ناوچه‌يل پاكستان ك له‌و سه‌رده‌مه‌ به‌نگلاديشيش به‌شێگ له‌و وڵاته‌ بوی.

له‌و سه‌رده‌مه‌ زووان پاكستانی(ئوردۆ) زووان فه‌رمی له‌ ناو گشت خوه‌ندنگايه‌يل و زانكۆه‌يل بوی. له‌ ئه‌ی سه‌رده‌مه‌ تا سه‌رده‌م وه‌ده‌سهاوردن سه‌روه‌خوه‌يی به‌نگلاديش له‌ پاكستان، ته‌قالايل فره‌ێگ كريا ئه‌را وه‌كارهاوردن و په‌روه‌رده وه‌‌ زووان به‌نگالی له‌شان‌ زووان ئوردۆ له‌ لايه‌ن چالاكه‌يل له‌ ناو زانكۆه‌يل ئه‌ی وڵاته‌.

وه‌لی، ده‌وڵه‌ت پاكستان وه‌ توندی  دژايه‌تی بويچگترين جويله‌ له‌ی باوه‌ته كردياد.‌

به‌نگلاديش يه‌كمين وڵاتێگ بويه‌ ك له‌ نۆڤه‌مبه‌ر ساڵ ١٩٩٩ پێشنيار فه‌رمی خوه‌ی ئه‌را ناوناين رووژ٢١ فبرايه‌ر وه‌ رووژ جه‌هانی زووان داڵگی ‌دا رێكخرياگ يونسكۆ.

ئه‌ی پێشنياره‌، له‌ نيشتن گشتی رێكخرياگ يونسكۆ وه‌ ده‌نگداين نوێنه‌ره‌يل وڵاته‌يل ئه‌ندام له‌ ئه‌ی رێكخرياگه ده‌نگ وه‌پێ دريا.‌

هه‌رێم كوردستانيش دويای ئه‌وهه‌مگه‌ قوروانیداين و فيداكاری رووڵه‌يليه‌، سه‌روه‌خوه‌یی خوه‌ی وه‌ده‌سهاورد و زووان كوردی بويه‌ زووان فه‌رمی داموده‌زگايه‌يل ده‌وڵه‌تی و  په‌روه‌رده‌.

 

محه‌مه‌د عه‌لی سه‌ماوی