عراقیه‌یل له‌دانیشتن سه‌ران ده‌وڵه‌ته‌یل عه‌ره‌بى ده‌سكه‌فتیان چه‌س؟

شفق نيوز

و بڕیگیش له‌لیان ته‌نانه‌ت ڕى نیه‌نه‌ بازرگانه‌یل عراقییش فیزه‌ى وڵاته‌یلیان وه‌ربگرێد، یه‌یش له‌وه‌ختیگ ك بڕیگ  له‌ده‌وڵه‌ته‌یل تر عه‌ره‌بى ڕى چگن ره‌سمى ئه‌را بیلانه‌یل وڵاته‌یل تر عه‌ره‌بى ئاسانه‌و كه‌ن ئه‌را ره‌سین وه‌ناو خاك عراق له‌وه‌ر خاتر ئه‌وه‌ك كاره‌یل ته‌قینه‌وه‌ ده‌رهه‌ق روڵه‌یلى ئه‌نجام بیه‌ن، ئنجا ئایا ملله‌ت عراق له‌و دانیشتن سه‌ران ده‌وڵه‌ته‌یل عه‌ره‌بیه‌ ده‌سكه‌فتیان چه‌ بوود؟

 

زوورم ده‌وڵه‌ته‌یل جه‌هان له‌وه‌ر خاتر ملله‌ت عراق واز له‌ قه‌رزه‌یل خوه‌یان هاورن له‌وه‌ر گه‌نڕه‌فتارى رژیم رمیاگ ده‌رهه‌قیان و له‌وانه‌یش ده‌وڵه‌ته‌یل گه‌ورا وه‌ملیاره‌ها دۆلار، یه‌یش له‌وه‌ختى ك زوورم ده‌وڵه‌ته‌یل عره‌بى داواى قه‌رزه‌یلیان كردن، دى ئایا دانیشتنه‌گه‌یان چ قانجازیگ داشتوود ئه‌ڕامان؟!

وه‌ل نزیكه‌وبوین واده‌ى دانیشته‌گه‌ له‌به‌غدا له‌كووتایى مانگ ئازار، مه‌رج و مه‌رجكارى فره‌یلیگ  په‌یا بوودو لوغمه‌یل فره‌یگیش خه‌ێده‌ نواى ئه‌و سازكردن و نه‌خش و بڕیاره‌یله‌ ك ئه‌نجام گرێد.

وه‌گووره‌ى سه‌رچه‌وه‌و ئه‌و قسه‌یله‌ ك هووكاره‌یل ره‌سانن ئشاره‌ت وه‌پى كردنه‌، گوایا ك سه‌ركرده‌یل عه‌ره‌ب له‌وانه‌ك به‌شدارى دانیشتنه‌گه‌ى به‌غدا كه‌ن ته‌نیا سێ سه‌عات له‌عراق مینن، ئنجا ئه‌و هووكاره‌یل ره‌سانن یا ئعلامه‌ له‌بان قسه‌ى سه‌رچه‌وه‌یل نزیك له‌ حكوومه‌ت ئه‌وه‌ ده‌رخستنه‌ ك له‌یه‌كڕه‌سینه‌وه‌یگ ئه‌نجام دریا له‌وه‌خت سه‌ردان جیگر ئه‌میندار گشتى كومكار عه‌ره‌بى ئه‌حمه‌د كوڕ حلى وه‌ل حكوومه‌ت عراقى له‌باوه‌ت بار ئاسایش له‌عراق، ك وه‌گووره‌ى ئه‌وه‌یش بڕیار دریا سه‌ركرده‌یل عه‌ره‌ب ته‌نیا سێ سه‌عات له‌به‌غدا بمینن و له‌دانیشته‌گه‌ ئاماده‌یى خوه‌یان نیشانده‌ن و دویاخر چنه‌و ئه‌را وڵاته‌یلیان.

ئیمه‌ له‌یوا هه‌ڵویست حكوومه‌ت عراقى دوینیم ك جه‌خت فره‌یگ ئه‌كا له‌بان سازكردن دانیشتن سه‌ران عه‌ره‌ب له‌به‌غداو یه‌یش مسه‌له‌یگ ناپوخته‌ وه‌تایبه‌ت وه‌ل ئه‌و مه‌جه‌یله‌ ك كومكار عه‌به‌ى دانه‌سه‌ى و له‌وانه‌یش ئعلانكردن نه‌وین متمانه‌یان له‌بان بار ئاسایش له‌به‌غدا. له‌ڕاسى ده‌وڵه‌ته‌یل عه‌ره‌بى هه‌ڵویست خاسیگ نه‌یاشتن له‌بان دانیشتن سه‌ران عه‌ره‌ب له‌به‌غدا ته‌نیا له‌شوون شووڕش و راپه‌ڕینه‌یل عه‌ره‌بى نه‌ود ك وه‌ڕاسى مه‌سه‌له‌گه‌ دویا خست ك بڕیار بوى له‌ئازار ساڵ گوزه‌یشت 2011 ئه‌نجام بگردیاد، ك سه‌رچه‌وه‌یل دبلۆماسى له‌و وه‌خته‌ وتیان دویاكه‌فتن دانیشتنه‌گه‌ له‌وه‌ر رویداگه‌یل ئه‌و وه‌خته‌ى وڵاته‌یل عه‌ره‌بى بویه‌، ئنجا كاره‌گه‌ ها له‌ورا ك لیبیا له‌وه‌خت رژیم و ده‌سڵات قه‌زافى سه‌رۆكایه‌تى ده‌وره‌ى كومكار عه‌ره‌بى گرتویده‌ خوه‌ى و له‌ 18ى شووبات ساڵ گوزه‌یشت ئعلان دویاخستنى كرد.

هه‌رچه‌نى باوه‌ڕ وه‌ئه‌نجام و چاره‌سه‌ر خاسیگ نه‌یریم له‌باوه‌ت بار عراقیه‌یل له‌ى دانیشتن نیشتمانى چه‌وه‌ڕیكریاگه‌ ك ساز بكریه‌ێد یا نه‌كریه‌ێد، ئه‌وه‌سه‌ ك ئاره‌زوو عراقه‌یه‌یل چاره‌سه‌ركردن بار ئاسایشه‌ له‌عراقه‌و دویاخستن دانیشتن سه‌ران عه‌ره‌بیش ره‌فتار غه‌ڵه‌تیگه‌ وه‌گشت په‌یمانه‌یگ .

كۆنگره‌و دانیشتنه‌یل، بایه‌سه‌ له‌شوون خاسسازى ژیان مه‌ردم و خوه‌شاڵییان بوود، نه‌ك وه‌رجه‌ ئه‌وه‌. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش عراقیه‌یل هه‌ق دیرن پرسیار بكه‌ن و بویشن: ئایا سازكردن دایشتن سه‌ران عه‌ره‌بى له‌به‌غدا له‌ژیر سایه‌ى ئى كاولكاریه‌ له‌به‌غدا ك وجوود دیرێد چ قانجازیگ دیرێد؟

 

سادق ئه‌زره‌قى