فه‌یلیه‌یل و هاوپه‌پمانه‌یل تازه‌

شفق نيوز

  ئمڕوو گوزاره‌ى هاووڵاتیبوین بویه‌سه‌ كاڵایگ سینیه‌ید و فرووشیه‌ید، ك یه‌یش له‌لاى مه‌ردمانیگ هه‌میشه‌ مایه‌ى ئاڵشتبوینه‌ له‌ شوونیگه‌و ئه‌را شوونیگ تر، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئاساییه‌ قوبڵه‌نماى عراق روى له‌ هه‌ركوورا كرد نه‌بایه‌د له‌لى بوایم و بایه‌سه‌ وه‌لیا بویم، ك هه‌رچه‌نى ئیمه‌ى كورد فه‌یلى كیشه‌و گرفت دریژماوى سیاسى و یاسایى كه‌ڵه‌كه‌كریاگ خوه‌مان دیریم، جوور ئه‌وه‌ ك چوین تایبه‌تمه‌ندى مه‌زه‌وى و نه‌ته‌وه‌یى دیریم و جوور خاڵه‌یل بته‌ویگه‌، وه‌لى وه‌هه‌ر شیوه‌یگ بوود وه‌خاڵ كزییش دانریه‌ید، دى هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بار گشتى عراق خاس بوود یا خراو راسه‌وخۆ كاریگه‌رى گورجیگ دیرید له‌بانمان وه‌رجه‌ گشت چین و پیكهاته‌یل تر كوومه‌ڵگا.

ئنجا ئه‌گه‌ر بار ئاسایش عافیه‌ت وه‌رگرت و جیگیر بوود و دادوه‌رى خاسیگ په‌یا بوى و ئنساف هاته‌ وجوود و ئه‌و بڕیاره‌یله‌ دانریا ك مقه‌یه‌تى له‌ هه‌قه‌یل بكاو مه‌سه‌له‌ى مه‌زڵومیه‌ت دقه‌ت كریاو له‌یه‌كه‌و دریا وه‌شیوه‌یگ پیشه‌یى، ئه‌وه‌ ئیمه‌یش یه‌كه‌م كه‌سیگیم ك ئه‌كه‌فیمنه‌ وه‌ر ئه‌و له‌شساقى و هه‌ق وه‌رگرتنه‌.

ئى وڵاته‌ ئه‌ڵڵاجه‌ویه‌ له‌گشت چشتیگ ، به‌تاڵه‌ له‌ ئاماره‌یل فه‌رمى پڕ دقه‌ت و داواى ئامار له‌ ئیمه‌ ئه‌كاو له‌ساى كه‌شیگ ته‌ماوى ناسنامه‌ى نیشتمانى له‌لیمان ئه‌خوازید ئسپات ناسنامه‌مان بكه‌یم و له‌ساى هاوپه‌یمانیه‌ت سیاسى ئه‌خه‌نه‌ى هویر خوه‌یان و چه‌وه‌ڕى ئه‌وه‌ له‌لیمان كه‌ن هه‌ر له‌ ته‌وق كیشه‌یل خوه‌مان بمینیم له‌بان هه‌مان هاوپه‌یمانى كویه‌ن، یه‌یش له‌وه‌ختیگ په‌یوه‌ندیه‌یل سیاسى گومانلیكریاگ تویه‌نست زاڵ بووده‌ بان ئه‌زره‌ت و خواست روڵه‌یل ئى وڵاته‌.

ئیمه‌ له‌وڵاتیگ ژیه‌یم هویچ وڵاتیگ ركابه‌ریى ناكا له‌ كاولكارى و كووچ وه‌پیكردن و دویره‌وخستن و ماڵویرانى، ك وه‌جووریگ 70% له‌سه‌د هه‌واڵه‌یل باس له‌ تون وتیژى ئه‌كاو ئه‌و باقه‌یه‌گه‌یشى دابه‌ش بوود له‌ناونى هه‌واڵ ئابوورى و وه‌رزشى و هونه‌ر و رووشنهویرى و چالاكیه‌یل تر، ك ئه‌وانه‌یش بیبه‌ش نین له‌ حاڵه‌ته‌یل خراو، یه‌یش ماناى قویلایى ئه‌و قه‌یرانه‌سه‌ ك له‌تى ژیه‌یم.

ئنجا هاوپه‌یمانه‌یلمان ك خوینمان یه‌كیگه‌ وه‌لیانا خوه‌یانیش ناكووكى ناوخوه‌یى دیرن بیجگه‌ ناكووكى وه‌ل حكوومه‌ت ناوه‌ندى و جیاوازیه‌یل تر وه‌ل ده‌وڵه‌ته‌یل هاوسا ك په‌یوه‌سه‌ وه‌ كیشه‌ى كورد. ك ئیمه‌یش جوور كورده‌یل فه‌یلى تواناى چاره‌سه‌ر ئه‌و كیشه‌یل ناونى هه‌ولێر و به‌غدا نه‌یریم.

هاوپه‌یمانه‌یلمان له‌ مه‌زه‌ویش حاڵیان خاستر نیه‌و ئه‌وانیش هه‌ر كیشه‌ى ناوخوه‌یى خوه‌یان دیرن و له‌هه‌مان وه‌خت ناكووكى دیرن وه‌ل هاوبه‌شه‌یلیان له‌ سیاسه‌ت و وه‌ل بڕیگ له‌ ده‌وڵه‌ته‌یل هاوساو ئیمه‌یش تواناى ئه‌وه‌ نه‌یریم ناچاریان بكه‌یم له‌بان ئاڵشتكردن شیواز یا ره‌فتار غه‌ڵه‌تیان له‌ مامڵه‌كردن وه‌ل كه‌سه‌یل تر ، یا تواناى ئه‌وه‌ نه‌یریم خاسسازى له‌ شیواز وه‌ڕیه‌وبردن كاروبار ده‌وڵه‌ت یا حكوومه‌ت بكه‌یم ك ئه‌وان زوورمیه‌نه‌ن له‌تى.

هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش عراق هه‌ر جووریگ بوود ئیمه‌یش هایم وه‌لیا، یه‌یش له‌وه‌ختیگ حزب و قه‌واره‌یل سیاسى ئه‌و باوه‌ڕ و ئیراده‌ى بته‌وه‌ نه‌یرن ئه‌را چاره‌سه‌ركردن ئى گرفته‌و جورئه‌ت و زرنگى نه‌یرن له‌ دگانناین وه‌ غه‌ڵه‌ته‌یل خوه‌یان و هه‌وڵ بیه‌ن په‌شیمانه‌و بوون له‌لى و له‌و ره‌فتاره‌یله‌ ك عراق وه‌ره‌و كنار مه‌رگ برد.

هاوپه‌یمانه‌یلمان له‌ گشت روى و تایبه‌تمه‌ندییگه‌و به‌رنامه‌ى ئاشكرایگ نه‌یرن وه‌ره‌و لاى كیشه‌یل چاره‌نویسساز و له‌وانه‌یش كیشه‌ى ئیمه‌ى كورده‌یل فه‌یلى. هاوپه‌یمانێتى ئمڕوو وه‌شیوه‌یگ وه‌رفراوانه‌و بوود فیشتر له‌ جاران و به‌ڵكوو له‌ مه‌رزه‌یل ده‌وڵه‌ت عراقیش چووده‌ ده‌یشت، ك یه‌یش قسه‌یگ ئه‌خاده‌ هویرمان ك ئویشید" ئه‌ر خوازید بویده‌ هاوڕى كه‌سه‌یل تر بایه‌سه‌ له‌باند بویده‌ هاوڕى خوه‌د"، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئویشیم: هاوپه‌یمانه‌یل فریه‌ن و نموونه‌یلیش جوراوجوورن و ئه‌زموونه‌یلیش تیه‌ڵ و شرینن، وه‌لى گرینگ ئه‌وه‌سه‌ ئه‌و جووره‌ هاوپه‌یمانه‌ هه‌ڵوژنید ك له‌و جووره‌ نه‌ون به‌رژه‌وه‌ندى وه‌ختى كاریگه‌ر بوود له‌بانیان.

عه‌لى حسێن فه‌یلى

ج . أ