زه‌ڕينای ئامێدی(؟٦٠- ٦٤٦ز)

شفق نيوز

يه‌كيگ له‌و ئافره‌ته‌يليشه‌ ك نه‌خش باڵايگ داشتگه‌ له‌ژيان"زه‌ڕينا ئامێدی"ه‌، ك دويه‌ته‌ كورديگ ئازاو قاره‌مان بويه‌ له‌ ناوچه‌ی بادينان له‌ باشوور كوردستان له‌ سه‌ده‌ی شه‌شم زايينی، ك تائيسه‌ ئاشكرا نه‌ويه‌ له‌ چ ساڵيگ له‌دايگ بويه‌و عومری چه‌نيگ بويه‌ ك شه‌هيد كرياگه‌ له‌لايه‌ن سوپای عه‌ره‌به‌يله‌و.

زه‌ڕينا دويه‌ت مير شێرۆخان فه‌رمانڕه‌وای ئامێدی بويه‌، ك باوگی له‌ ساڵ"602ز" له‌ جه‌نگيگ له‌ناونی ئمبراتۆريای ساسانيه‌يل كورد و ئمبراتۆريای بيزنتيه‌يل شه‌هيد بوی ك له‌شار ئامه‌د(دياربه‌كر)پايته‌خت باكوور كوردستان رويدا به‌شداری كردگه‌ له‌پاڵ ئمبراتۆريه‌ت ساسانيه‌يل و له‌و جه‌نگه‌ وه‌ل نزيكه‌ی ٨ هه‌زار سه‌رباز كورد شه‌هيد كرياو دوياخر زه‌ڕينای دويه‌تی له‌ شوونی بويه‌ فه‌رمانڕه‌وای ناوچه‌ی ئامێدی و ماوه‌ی ده‌سڵاته‌گه‌ی نزيكه‌ی ٤٣ ساڵ دريژه‌ داشت و دوياخريش مير پێشه‌نگ فه‌رمانڕه‌وای ناوچه‌يل وان و ئارارات باكوور كوردستان و داوای خوازمه‌نی له‌لی كرد و ئه‌ويش وه‌ داواگه‌ی رازی بوی و له‌ جيای شيروايی ماره‌كردنه‌گه‌ی داوای يه‌كخستن ناوچه‌يل فه‌رمانڕه‌وايی هه‌ردوگ ده‌سڵاته‌گه‌ كرد و مير پێشه‌نگيش ده‌سميه‌تی بيه‌يد له‌و كاره‌، ك ئه‌وه‌ بوی مير پێشه‌نگ ك خوه‌يشی فه‌رمانڕه‌وايگ نيشتمانپه‌روه‌ر بوی ئه‌و مه‌رجه‌ وه‌پی خوه‌ش بوی و قه‌وڵ دا زه‌ڕينا سه‌ر خوه‌ی له‌وه‌ر خاتر ئه‌و داواكاريه‌ به‌خت بكا.

ئه‌وه‌ بوی هه‌ردوگ مير ده‌سكردنه‌ هه‌وڵ و خه‌بات له‌وه‌ر خاتر ئازادكردن كوردستان ك ئه‌وسا كوردستان ناوه‌ند سه‌ره‌كی ئمبراتۆريای ساسانی كورده‌يل كه‌فته‌ وه‌ر په‌لامار سوپای ئه‌ه‌و عه‌ره‌به‌يل داگيركه‌ره‌ ك له‌ بياوانه‌يل گه‌رم نيمچه‌ دويرگه‌ی عه‌ره‌بيه‌و هاتوين ئه‌را داگيركردن وڵاته‌يل جه‌هان.

ئمجا مير پێشه‌نگ و زه‌ڕينا وه‌ يه‌كه‌و بڕيار ئه‌يه‌ن روی وه‌ڕوی ئه‌و په‌لاماره‌ بوونه‌و له‌ شوون يه‌كخستتن هه‌ردوگ فه‌رمانڕه‌وايه‌گه‌، وه‌لی له‌ ساڵ"6٤٥ز"له‌شوون جه‌نگ و كيشمه‌كيش قورسيگ دژ سوپای عه‌ره‌به‌يل له‌ كويه‌يل وان و ئارارات له‌ باكوور كوردستان هه‌ردوگيان وه‌يه‌كه‌و شه‌هيد ئه‌كريه‌ن و ناوچه‌يل ژير ده‌سڵاتيان له‌لايه‌ن سوپای عه‌ره‌به‌يله‌و داگير ئه‌كريه‌يد.

چۆمان ته‌قێدين

ج . أ