باج كاڵاى هاورده‌ گیرفان فه‌قیره‌یل خالى كرد

شفق نيوز

له‌وه‌خت دیاریكریاگ خوه‌ى له‌مانگ حزه‌یران ئاینده‌ ئه‌نجام گرێد، یه‌یش له‌وه‌ختیگ ك بایه‌س بوى له‌شووبات ساڵ گوزه‌یشت جیوه‌جى بویاتاد، وه‌لى له‌لایه‌ن مه‌ردم و ره‌ساننه‌و ڕه‌زامه‌نى وه‌رنه‌گرت و یه‌یش ناچار حكوومه‌ت كرد دوجار كاره‌گه‌ دویا بخا. ئنجا ئایا بار ئابوورى عراق ئاڵشت بوى تا جاریگ تر بگه‌ردیمنه‌ شوون چه‌سپانن گوزارش گومرگى؟

 

له‌یرا ئویشیم: هه‌رچه‌نى پیشه‌سازى ناوچه‌یى وجوود نه‌یرێد له‌عراق له‌وه‌ر كه‌مته‌رخه‌مى حكوومه‌ت و دابینكردن داواكاریه‌یل و له‌وانه‌یش دابینكردن وزه‌ى كاره‌باو مه‌سه‌له‌ى وه‌كارخستن كارخانه‌یل ك یه‌یش بویه‌سه‌ بایس بیكارى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش هه‌ر هه‌وڵداینیگ ئه‌را چه‌سپانن ره‌سم گومرگى له‌بان كاڵایه‌یل هاورده‌ ئه‌را عراق كاریگه‌رى خراویگ نه‌ێده‌ بان فه‌قیره‌یل عراق.

 

حكوومه‌ت سه‌رنه‌كه‌فت له‌قانجاز ئه‌و داهات فره‌ى نه‌فته‌ ك له‌ئه‌مبار ده‌وڵه‌ت بوى وه‌ دریژایى 9 ساڵ هه‌ر له‌نیسان 2003 تائیسه‌و قانجازیش له‌فه‌رق ئه‌و نرخ نه‌فته‌ نه‌كردو چشتیگ له‌و داهاته‌ نه‌خسته‌ گیرفان فه‌قیره‌یل، دى چوین تویه‌نێد وه‌ى ره‌سم گومرگیه‌ چشتیگ به‌ێده‌ فه‌قیر و نه‌داره‌یل؟ یه‌یش له‌وه‌ختیگ ك لژنه‌ى ئابوورى و سه‌رمایه‌دارى زه‌مانه‌ت بڕگه‌ى یاسا كرد ئه‌را داناین ئه‌و پویله‌ ك له‌ڕى گوزارش گومرگیه‌و تیه‌ێد ئه‌را سه‌ندووق پشتگیریكردن جفتیار و پیشه‌كاره‌یل له‌وه‌ر خاتر به‌رهه‌م نیشتمانى و پشتگیرى فه‌قیره‌یل. بیگومان ئى جووره‌ قسه‌یلیگ نیه‌چووده‌ ئه‌قڵه‌و ئه‌گه‌ر وه‌رپرسه‌یل ده‌س له‌به‌رژه‌وه‌ندى تایبه‌ت خوه‌یان له‌وه‌ر خاتر به‌رژه‌وه‌ندى گشتى هاووڵاتى هه‌ڵنه‌گرن و له‌وانه‌یش جیگر سه‌رۆك وه‌زیره‌یل ئه‌را كاروبار وزه‌ ك هاووڵاتیه‌یل فه‌رامووش كردگه‌و له‌هه‌مان وه‌خت ئویشێد: عراق كاره‌باى خاسیگ ئه‌را هاووڵاتیه‌یل دابین كردگه‌و باقى وزه‌گه‌یش هه‌واڵه‌ى ده‌وڵه‌ته‌یل هاوسا ئه‌كا له‌كووتایى ئمساڵ و ساڵ ئاینده‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش هاووڵاتیه‌یل متمانه‌ وه‌قسه‌ى سیاسیه‌یل نه‌یرن و له‌وانه‌یش وه‌پرسه‌یل و ئه‌ندامه‌یل ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل و ئه‌وانه‌ك نزیكن له‌ مه‌ركه‌زه‌یل بڕیارداین.

 

ئمڕوو به‌ڵگه‌و سه‌رچه‌وه‌یل فره‌یگ ئشاره‌ت وه‌ ئه‌وه‌ كه‌ن ك ده‌وڵه‌ت عراق 85% له‌خوارده‌مه‌نى و 90% كاڵایه‌یل تر له‌ده‌یشت وڵاته‌و تیه‌رێد، یه‌یش له‌وه‌ختیگ ئابووریناسه‌یل ئه‌وه‌ ئاشكرا كه‌ن ك مقه‌یه‌تیكردن به‌رهه‌م ناوچه‌یى خوه‌ى چه‌سپنید تا مقه‌یه‌تى بكه‌یم، وه‌لى ئه‌گه‌ر ئه‌و به‌رهه‌مه‌ هه‌ر له‌بنه‌ڕه‌ت وجوود نه‌یاشتوود له‌عراق، ئه‌وه‌ له‌ى حاڵه‌ته‌ ئه‌و باجه‌ ك فه‌رز كریه‌ێد ئاڵشت بوود ئه‌را كاره‌ساتیگ له‌بان فه‌قیره‌یل وه‌تایبه‌ت له‌ساى وجوود ئى هه‌مگه‌ گه‌ناته‌كارى دارایى و ئداریه‌ ك ڕوى كرده‌سه‌ ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌ت.

 

پیشه‌سازیه‌یل عراقى له‌ساڵه‌یل شه‌س و هه‌فتا تاسه‌ره‌تاو ناوڕاس ساڵه‌یل هه‌یشتاى سه‌ده‌ى وه‌رینیش خاس بوى جوور دروسكردن روین گژوگیایى و شیره‌مه‌نى و كه‌ره‌سه‌ى كاره‌بایى و چشته‌یل خوارده‌مه‌نى...هتد، ك وه‌شیوه‌ى فراوانیگ هاتیاده‌ به‌رهه‌م و له‌لیشى كلكریا ئه‌را ده‌وڵه‌ته‌یل تر، ك له‌ى جووره‌ حاڵه‌تیگ فه‌رز باجداین له‌بان كاڵاى هاورده‌ ئه‌را مقه‌یه‌تیكردن به‌رهه‌مه‌یل كیشه‌یگ نه‌یاشت، چوینكه‌ كاڵایه‌یل خاسیگ جه‌هانى هاتیاده‌ ناو عراق و له‌وانه‌یش به‌رهه‌م كومپانیایه‌یل یابانى"ناشیوناڵ، سانیو...هتد" ك وه‌ل ئه‌وه‌یشا هاووڵاتى عراقى به‌رهه‌م ناوچه‌یى وه‌پى خاستر بوى جوور ته‌له‌فزیۆن و رادیۆى قیساره‌و ته‌لاجه‌و یه‌خچاڵ و ته‌باخه‌یل عه‌شتار، ئه‌ویش له‌وه‌ر قایمى و ئه‌رزانى نرخه‌گه‌ى وه‌به‌روارد وه‌ل كه‌ره‌سه‌یل بیگانه‌، ئنجا ئه‌گه‌ر ئیسه‌ ئه‌و چشته‌یله‌ جیوه‌جى بكریه‌ێد داوا له‌حكوومه‌ت كردیایم باج بخستیاده‌ بان كاڵاى هاورده‌ ك هه‌رچه‌نى ئیسه‌یش ئه‌و كاڵایه‌یله‌ هاورده‌ خاسیش نین له‌ڕوى جورایه‌تى، وه‌لى هاووڵاتى ناچاره‌ له‌وه‌ر خاتر ئه‌وه‌ك حكوومه‌ت بتویه‌نید پشتگیرى به‌رهه‌م نیشتمانى بكا.

 

سادق ئه‌زره‌قى

ج