ئاسايش گومبوى

شفق نيوز

ئايا ئه‌راچه‌ هويچ حكومه‌تيگ له‌ 2003 تائيسه‌ نه‌تويه‌نست ئاسايش له‌ عراق وه‌گشتى و به‌غدا وه‌تايبه‌ت كۆنترۆڵ بكا؟.

بيلا وه‌ ئارامى ئى پرسياره‌ تاوتوى بكه‌يم، ك هه‌رچه‌نى تويڕه‌يى فريه‌يگ له‌لامان وجوود ديرێد له‌وه‌رانوه‌ر هه‌ر كه‌سيگ هووكار ئى كوشتار رووژانه‌و ڕخه‌وبردن وه‌رده‌وام رووڵه‌يل ملله‌ت سته‌مديده‌ بويه‌.

يه‌كه‌م: ئه‌وه‌سه‌ ك ئه‌و حكومه‌ته‌يله‌ وه‌لاى كه‌مه‌و بڕ 250 مليار دۆلار له‌بان ده‌زگايه‌يل ئاسايشى خه‌رج كردن و به‌ش شير هه‌ميشه‌ له‌ بودجه‌ ئه‌را هه‌ردوگ وزاره‌ت وه‌رگرى و ناوخوه‌يى و ده‌زگايه‌يل تر ئاسايشى بوى، ئاشكرايشه‌ ئمڕوو ئه‌و داراييه‌ تواناى ئاماده‌كردن سيستميگ ئاسايشى راسكانى نه‌يرێد ئه‌را وه‌ديكردن سه‌ياره‌يل مينڕيژكرياى و له‌ هه‌مان وه‌خت بنيات ده‌زگايگ هه‌واڵگرييش ئه‌رامان بنيات نه‌ناگه‌ پشت وه‌ پيشه‌يى ته‌كنۆلۆجى تازه‌ بووه‌سێد له‌ چه‌وديرێ مه‌ترسيه‌يل و مقه‌يه‌تيكردن له‌ليان، يه‌يش بيجگه‌ مه‌سه‌له‌ى بنياتناين سيستم ئاسايشى و وه‌رگرى.

دويه‌م: ئه‌گه‌ر دارايى دابينكرياگ بوياد، ئه‌وه‌ پياوه‌يل ئى ده‌زگايه‌يل ئاسايشيه‌ فيشتر له‌ يه‌ك مليۆن كه‌س بوينه‌و يه‌يش ماناى ئه‌وه‌سه‌ هه‌ر 35 كه‌س تاكيگ ئاسايشى له‌ناونيان بويه‌، ك يه‌يش شماره‌يگه‌ له‌ گشت وڵاته‌يل تر فيشتره‌ له‌ڕوى ريژه‌يى وه‌ گووره‌ى شماره‌ى مه‌ردم عراق، وه‌لێ وه‌ل ئه‌وه‌يشا نه‌تويه‌نستيم بنيات ده‌زگايگ پابه‌ند و خاس ئاسايشى بنه‌يم و ئه‌و مه‌ردمان بنديواريه‌ عبادى باس بڕيگ له‌ليان كرد هووكاريگ بوين ئه‌را وه‌تاڵانبردن پويل و دوياخريش ئه‌و شماره‌ وه‌ راسى ده‌رنه‌كه‌فت.

سێيه‌م: كه‌ره‌سه‌و هه‌وه‌جه‌و پڕچه‌ككردن له‌ به‌رزترين ئاست بوى و له‌ سه‌رچه‌وه‌يل جياجيايگه‌و، ك پويل فريه‌يگيش وه‌ى خاتره‌ خه‌رج كريا له‌بان ريككه‌فتنه‌يل، يه‌يش بيجگه‌ ئه‌و گه‌ناته‌كاريه‌ ك به‌شيگ له‌ خاوه‌نه‌يليان رسوا كرد له‌ هووكاره‌يل ره‌سانن.

چواره‌م: مه‌شق و ده‌سخستن شاره‌زايى له‌ گه‌ورا ده‌وڵه‌ته‌يل وه‌تايبه‌ت ئه‌مريه‌كيه‌يل و بريتانيه‌يل ك باس له‌ هيزه‌يليان ئه‌كريه‌ێد و ئه‌ركه‌يليان مه‌شقداين هيزه‌يل ئاسايشيه‌ له‌ عراق، وه‌لێ مه‌شقداينيان شكه‌ست هاورد له‌ وه‌ديكردن نوخبه‌يگ به‌شدارى بكا له‌ ده‌رخستن ئه‌و گرووپه‌يله‌ ك ته‌قينه‌وه‌و كوشتار ئه‌نجام ئه‌يه‌ن.

په‌نجم: فريه‌يى پلانه‌يل ئاسايشى و فريه‌يى خاڵه‌يل وشكانن چ له‌ناو شار يا له‌ ده‌روازه‌يل يا له‌بان ڕيه‌يل خارجى، ك ئى پلانه‌يل ناسه‌ركه‌فتگيشه‌ هه‌ميشه‌ مه‌هانه‌ هاورديانه‌و ئه‌را هه‌ر روێداگيگ ئاسايشى، ك دوياى هه‌ر كاره‌ساتيگ ده‌س ئه‌كه‌نه‌ گرتن درووكانى و دوياخريش هه‌زاران زوڵمليكرياگ تويش ئه‌يه‌ن له‌ زيندانه‌يل و دوياى ماوه‌يگ ئازاد ئه‌كريه‌ن له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ هويچ به‌ڵگه‌يگ له‌بانيان نه‌ويه‌.

مه‌سه‌له‌ى خاڵه‌يل وشكاننيش هويچ وه‌ختيگ جى مه‌ترسى نه‌ويه‌ ئه‌را ترۆريسته‌يل و گه‌وراترين شماره‌ى سه‌ياره‌يل مينڕيژكرياى وه‌لايانه‌و ڕه‌ى بوياد ئه‌را ته‌قاننه‌وه‌، يه‌يش بيجگه‌ ئه‌وه‌گ ئه‌و خاڵه‌يل وشكاننه‌ وه‌بى هووده‌يش مه‌ردم دوياخستيان له‌ كاروباريان و قه‌ره‌باڵغى دروس كرديان.

ئيمه‌ ناخوازيم باس له‌ سيستم ئاسايشى بكه‌يم جوور تاك، چويكه‌ له‌ليان هه‌س پاڵه‌وانن و خوه‌شه‌ويسن له‌لاى مه‌ردم و نيشتمان و نموونه‌يل گه‌ورا له‌ ئازايه‌تى نيشان دانه‌و باسه‌يل فريه‌يگ ديرن له‌ قوبانى و ئه‌وانه‌ فريه‌يش له‌ ئيمه‌ خاسترن و له‌ هه‌مان وه‌خت قوربانى بوينه‌ له‌ سيستم ئاسايشى، وه‌لێ بڕيگ له‌ سه‌ركرده‌يل ئاسايشى نيشانه‌ى گه‌ناته‌كارى و خراوه‌كارى ئداره‌و ناشاره‌زا بوينه‌و لايه‌نگرى ئه‌را نيشتمان نه‌ياشتنه‌و ئه‌وانه‌ هووكار كيشه‌و بنه‌ماى ئاژاوه‌و كاره‌سات بوينه‌ ك وه‌ بوونه‌ى ئه‌وانه‌و خوين فريه‌يگ رشيا و رووڵه‌يل فريه‌يگمان كوشيان و شاره‌يلمان كاول كريان و ده‌سكردنه‌ ريككه‌فتن ساخته‌ ئه‌را وه‌تاڵانبردن دارايى وڵات و فكر خستنه‌ لاى رشپه‌ت و داين پويل وه‌ حزبه‌يليان ئه‌را وه‌رگرتن پۆسته‌يل باڵا، ك ئه‌وانه‌ هووكار سه‌ره‌كى بوينه‌ له‌ ئاسايش گومبويمان. ك ئايا شووڕشيگ هه‌س دژ ئه‌و گه‌ناته‌كاره‌يله‌؟!

له‌يس شوبه‌ر