كورد ئه‌را ئاینده‌ ته‌قالا ئه‌كا

شفق نيوز

ئه‌كریه‌ێد، وه‌ل ئه‌وه‌یشا چه‌ن جاریگ میدیایه‌یل جه‌هانى باس ئى مه‌سه‌له‌ كردنه‌، تا ئه‌وه‌ بوى له‌ شووبات گوزه‌یشته‌ مه‌سعود بارزانى سه‌رۆك هه‌رێم كوردستان  له‌وتاریگى وت: خوه‌دان ئاماده‌ بكه‌ن ئه‌را ئاینده‌یگ خاستر.

ئه‌و لێدوانیشه‌ له‌لاى به‌شیگ له‌ چه‌ودیره‌یل ئیچنه‌ خوه‌نریه‌ێده‌و ك بارزانى مه‌رامى ئاشكراكردن سه‌روه‌خوه‌یى كوردستان بویه‌. له‌ڕوى یاساییه‌و خه‌ڵك كوردستان تویه‌نن بڕیار له‌ هه‌ق چاره‌نویس خوه‌یان بیه‌ن، ك هه‌رچه‌نى له‌ ده‌ستوور عراق وه‌ ته‌واوى ئاماژه‌ وه‌و هه‌قه‌ نه‌كریاگه‌.

نورى مالكى سه‌رۆك وه‌زیره‌یل عراق له‌ لێدوانیگ ئه‌را رووژنامه‌ى عوكاز سعودى، قسه‌ له‌باوه‌ت مه‌سه‌له‌ى كورد كرد و ئاشكراى كردو وت: خاستر ئه‌وه‌سه‌ كورد له‌ چوارچیوه‌ى عراق بمینێده‌و، چوینكه‌ ئه‌وان به‌شدارن له‌داهات عراق و ئه‌وه‌ك له‌عراق ئه‌رایان هاتگه‌سه‌ ده‌س ئه‌را كورد له‌وڵاته‌یل تر جوور توركیاو ئیران و سوریا نیایده‌ ده‌س.

له‌ جوواو ئه‌و لێدوانیشه‌ قسه‌كه‌ر لیست هاوپه‌یمانى كوردستان له‌ په‌رله‌مان عراق ئاشكراى كرد ك كورد وه‌ خه‌بات خوه‌ى ئه‌و هه‌قه‌یله‌ هاوردگه‌سه‌ ده‌س و نه‌خشیش داشتگه‌ له‌ وه‌دیهاوردن عراق فیدراڵى و ده‌سكه‌فتن ئه‌و هه‌قه‌یل كورده‌ له‌شوون خه‌بات و قوربانیه‌یل فره‌یگ ملله‌ت كورد هاتگه‌سه‌ دى و ئه‌و هه‌قه‌یلیشه‌ له‌بان هساو هویچ پێكهاته‌یگ تر عراق نییه‌.

قسه‌كه‌ر وه‌ناو هاوپه‌یمانى باس له‌وه‌یش كرد و وت: راسه‌ كورد له‌و وڵاته‌یله‌ نه‌ڕه‌سینه‌سه‌ هه‌قه‌یل خوه‌یان، وه‌لى بێده‌نگیش نه‌نیشتنه‌ و له‌خه‌بات خوه‌یان وه‌رده‌وامن ئه‌را وه‌ده‌سهاوردن گشت هه‌قه‌یلیان. وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت: مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ مالكى نییه‌ بڕیار ئه‌یاد هه‌رێم كوردستان سه‌روه‌خوه‌ى بوود یا نه‌ود، یا ده‌سنیشان ئه‌وه‌ بكا چه‌ ها له‌به‌رژه‌وه‌ندى كورد و چه‌ خراوه‌ ئه‌ڕاى، چوینكه‌ خه‌ڵك كوردستان خوه‌یان بڕیار له‌باوه‌ت هه‌ق چاره‌نویسیان ئه‌یه‌ن.

ئه‌و جووره‌ لێدوانه‌یله‌ جووریگه‌ له‌ ده‌سوه‌رداین له‌ هه‌ق مه‌ردم كوردستان.  پرۆفیسۆریگ زانسته‌یل سیاسى له‌ زانكۆ ڤێرجینیاى ئه‌مریكا  كتاویگ وه‌ناو "سێگووشه‌ى كێشه‌دار" نویساگه‌ ك تایبه‌ته‌ وه‌ مه‌سه‌له‌ى ئه‌مریكاو ئسرائیل و توركیاو باوه‌ڕى ئه‌وه‌سه‌ ك له‌ چه‌ن ساڵ ئاینده‌ هه‌رێم كوردستان له‌ عراق فیدراڵ جیاوه‌ بوود و سه‌روه‌خوه‌ى ئه‌دێ.

ویلیام بى كواندێت، ئاماژه‌ وه‌ په‌لامار ئه‌مریكا كردگه‌ ئه‌را بان عراق و مه‌ترسى دروسبوین ده‌وڵه‌تیگ كوردى دیرێد و ئویشێد وه‌باوه‌ڕ من كورد له‌هه‌رێم كوردستان ئه‌خوازن له‌ عراق فیدراڵ جیاوه‌ بوون، چوینكه‌ خاوه‌ن ئاڵا، په‌رله‌مان، حكوومه‌ت و سه‌رۆك خوه‌یانن، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش له‌چه‌ن ساڵ ئاینده‌ تویه‌نن جیاوه‌ بوون و سه‌روه‌خوه‌یى خوه‌یان ئاشكرا بكه‌ن.

رووژنامه‌ى ئه‌نته‌رناشیوناڵ به‌ریتانییش ئاماژه‌ وه‌ ئه‌وه‌ كرد ك، كورد ملله‌ت گه‌ورایگن و تائیسه‌ ده‌وڵه‌ت تایبه‌ت وه‌ خوه‌یان نه‌یرن. ئه‌و رووژنامه‌ یه‌یش ئاشكرا كرد ك 45 ملیۆن كورد دابه‌ش بوینه‌سه‌ بان هه‌رچوار وڵات عراق و ئیران و توركیاو سوریاو بڕیگ شوون تر جوور ئه‌رمینیاو ئازه‌ربایجان. وه‌ل ئه‌وه‌یشا باس له‌وه‌ كردگه‌ ك ئه‌و چوار ده‌وڵه‌ته‌ وه‌رجه‌ سه‌د ساڵ گوزه‌یشته‌  سیاسه‌ت جیاكارى كلتوورى وه‌رانوه‌ر وه‌كورد په‌یڕه‌و كردنه‌و یه‌یش بویه‌سه‌ مایه‌ى سه‌رهه‌ڵداین چه‌نه‌ها شووڕش و راپه‌ڕین كوردى له‌و وڵاته‌یله‌، ك وه‌ تونى سه‌ركوت كریانه‌.

ئمجا ئه‌گه‌ر ته‌ماشاى ئه‌و رووژنامه‌ بكه‌یم باس له‌وه‌یش كردگه‌ ك له‌ توركیا ڕێ وه‌ كورد نه‌دریاگه‌ وه‌ زووان كوردى قسه‌ بكاو له‌ ئیرانیش قه‌یه‌غه‌س ناو كوردى بنه‌نه‌ قه‌ى مناڵه‌یلیان. یه‌یش بیجگه‌ سته‌م وه‌ده‌سهاوردن كارو شوون نیشته‌جیبوین. له‌ سوریایش وه‌ بوونه‌ى كووچكردن زوورمیان ئه‌را توركیا شماره‌ى كورد له‌ سوریا له‌چه‌و وڵاته‌یل تر كه‌مه‌و له‌وه‌رجه‌ نزیكه‌ى نیم سه‌ده‌ هه‌زاران له‌لیان له‌هه‌ق ره‌گه‌زنامه‌ بیبه‌ش كرد و هه‌ق هه‌ڵوژاردن و گه‌شتكردن ئه‌را ده‌یشت نه‌یاشتن.

ماوه‌یگ وه‌رجه‌ ئیسه‌یش حه‌سه‌ن عه‌له‌وى تویژه‌ر و سیاسه‌تمه‌دار عراقى له‌ قسه‌و باسیگى ئه‌وه‌ خسته‌ڕوى ك وه‌زع ئیسه‌ گونجیاگه‌ ئه‌را ئاشكراكردن ده‌وڵه‌ت كوردى و وه‌خت ئه‌وه‌یش هاتگه‌ ملله‌ت كورد داواى هه‌ق چاره‌نویس خوه‌ى بكا، چوینكه‌ وه‌ قسه‌ى ناوبریاگ ئیسه‌ وڵاته‌یل هاوساى عراق گشتیان خه‌ریكن وه‌ كێشه‌ى ناوخوه‌ییه‌و، ئه‌را نموونه‌: ئیران ئیسه‌ نیه‌چووده‌ هویچ جه‌نگیگه‌و، چوینكه‌ به‌رنامه‌ ناوه‌كیه‌گه‌ى ته‌واو نه‌ویه‌و توركیایش خه‌ریك پرۆژه‌ى ده‌وڵه‌ت عوسمانیه‌ ك ئه‌خوازێ له‌شوون رمیان رژیم سوریا ئه‌و پرۆژه‌ وه‌ فه‌رمى ئاشكرا بكاو به‌غدایش ئیسه‌ خه‌ریك كێشه‌یل ناوخوه‌یى عراقه‌.

ئه‌و سیاسه‌تمه‌داره‌ یه‌یش خسته‌ڕوى ك ئێرنگه‌ بار گونجیاگیگه‌ ئه‌را ئه‌وه‌ك ئاشكراى ده‌وڵه‌ت كوردى بكریه‌ێد، چوینكه‌ بار ئاینده‌ ئه‌را ئى مه‌سه‌له‌و باوه‌ته‌ روى له‌ خراوبوین ئه‌كاو ئه‌نجامداین ئى جووره‌ مه‌سه‌له‌یگ سه‌ختتره‌و بوود. وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت: زویتر له‌ وه‌خته‌یل گوزه‌یشته‌ كورد نه‌تویه‌نستگه‌ نه‌ف له‌ چه‌نه‌ها هه‌ل وه‌ربگرێد ك هاتگه‌سه‌ وه‌رده‌سیان ئه‌را ئاشكراكردن قه‌واره‌یگ تایبه‌ت وه‌ خوه‌یان، ئه‌ویش له‌وه‌ر نه‌وین یه‌كه‌وگردن نیشتمانى له‌ ناونیان.

عه‌له‌وى له‌هه‌مان وه‌خت قسه‌ى ره‌ینیگیش كرد و وت: داواكردن هه‌ق چاره‌نویس ئه‌را كوردو دروسكردن ده‌وڵه‌ت كورد ئه‌گه‌ر چه‌واشه‌ى ده‌ستووره‌، ئه‌ى ئه‌راچه‌ لایه‌نه‌یل عراقى نایه‌نه‌ ته‌نگ داواكاریه‌یل كوردو رێككه‌فتنه‌یل جیوه‌جى ناكه‌ن؟ هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش داواكردن ده‌وڵه‌ت كوردى هه‌قیگ یاساییه‌.

به‌در هه‌مه‌وه‌ندى

ج. ا