"ماركه‌"ى كورده‌يل فه‌يلى تۆمار نه‌كرياگه ‌له‌عراق ئمڕوو

شفق نيوز

نيشانه‌يل مێژوويی كومه‌ڵگايی و سياسی و رووشنهويری و ته‌نانه‌ت ئابوورييش له‌يوا وه‌پيمان كرد جوور كانتۆنات يا ئداره‌يليگ به‌سياگ بژيه‌يم، ئمجا قودره‌ت و توانايی گفتگوو و ناوه‌ڕووكی له‌ مه‌هاره‌ت و توانايی له‌ده‌سدايم و هه‌ر چينيگ روی جه‌هان تايبه‌ت خوه‌ی ئه‌كا و ئاكام حه‌تمييش ئه‌را ئه‌و مه‌سه‌له‌ گه‌وراترين زوڵمليكرياگه‌يل ك مه‌ندنه‌و له‌وانه‌يش فه‌يليه‌يل له‌ی وڵاته‌سه‌ ك له‌هويری چيه‌ رووژيگ له ‌رووژان رووڵه‌يل ئی پيكهاته‌ كاريگه‌ری رووشنهويری و بنياتناين كومه‌ڵگا داشتنه‌و خاوه‌ن توانای فريه‌يگ بوينه‌.

ئی پيكهاته‌ ك هه‌رچه‌نی يه‌كيگ پرسيار له‌لی ناكا ك ئه‌هل كوده‌تای عه‌بدولكه‌ريم قاسم بڕيار دروسيگ بوی يا نه‌؟ وه‌لێ ئه‌وان يه‌كه‌ يه‌كه‌ ئه‌و باجه‌ دو ئه‌وه‌نه‌ دان و وه‌ تيراژيگ كاربۆنييش ئه‌را ئمڕوو هويچ كه‌سيگ رايان وه‌رناگريد له‌بان سروشت حوكم له‌ عراق تازه‌، ئمجا له‌يرا ناخوازم له‌نوو باس له‌و مه‌ينه‌تيه‌يليانه‌ بكه‌م، ك بوينه‌ پيكهاته‌يگ بی خه‌رج و سوپاسگوزاری له‌و قوربانيداينيانه‌ ناكريه‌ێد و ئه‌وانيش ناچارن وه‌رده‌وام بوون.

ئمڕوويش خه‌ريكه‌ ماركه‌ی ره‌گه‌زی و تايفی و هووزايه‌تی ده‌ركه‌فێد و يه‌يش بويه‌ مايه‌ی هتافكردن له‌لای هاووڵاتيه‌يل له‌بان تۆماركردن ماركه‌يل تايبه‌تيان و لايه‌نگری و به‌يعه‌ت خوه‌يان ئه‌رای نيشاندان، ك يه‌يش راسييگه‌و وه‌ئاسانی حاشا له‌لی ناكريه‌ێد و ئاڵشت نادێ.

ئی ديارده‌ بويه‌ ناسنامه‌، جوور كه‌رتيگ تايبه‌ت ك خاسی ماركه‌گه‌ له‌تی ركابه‌ری بكا، وه‌لێ چه‌ ئه‌دێ ئه‌گه‌ر جيوه‌جيی بكه‌يم له‌بان فه‌يليه‌يل؟، ئه‌وان مه‌زڵوميه‌ت و مه‌ينه‌تی چه‌سپيا پيانه‌و، ك يه‌يش وه‌ هه‌رحاڵ مێژوو ئستهلاك و كووتايی ديرێد وه‌ل ئه‌و هه‌مگه‌ كلفه‌ت و هه‌ڵكه‌فت تيه‌ڵ و كاره‌يل ماددی و مه‌عنه‌ويه‌ ك ره‌سيه‌ پی و ئاسانيش نيه‌ فه‌رامووشی بكريه‌ێد، ئمجا تا رووژ ئمڕوويش مسته‌ڵح ته‌به‌عيه‌ هيمان كاريگه‌ريه‌گه‌ی وه‌رده‌وامه‌ له‌ عراق، چه‌.. ئايا ئه‌يه‌ ماركه‌ی تۆماركرياگمانه‌؟ دياره‌ له‌يواسه‌، دروشمه‌يل كاريگه‌ر نيين و ده‌يان ساڵه‌ نوسخه‌يگن وه‌رده‌وام.

هه‌قيقه‌ت تيه‌ڵه‌، تا ٢٠٠٣ فيشترين ئه‌وانه‌گ دگان وه‌ هه‌قيقه‌ت په‌يوه‌سبوين وه‌ فه‌يليه‌ت خوه‌يان نانه‌ پيكهاتنه‌ له‌ كووچ وه‌پيكرياگه‌يل و له‌وانه‌گ له‌ناو عراق مه‌ندوين له‌وانه‌گ نه‌ف له‌ ماركه‌ی نه‌ته‌وه‌يی و هووزايه‌تی وه‌رگرتن له‌ ره‌سه‌نايه‌تی داوڕينه‌يان و ناچار ئه‌و كاره‌ بوين، ك ئسوول ماركه‌گه‌يان دگان وه‌پيا نانريه‌ێد و جوور ئه‌وه‌گ ئاماژه‌ وه‌پی كرديم كلفه‌تدار و باجه‌گه‌يشی فريه‌س.

جوور كه‌سيگ ك سێكوتی ژيانم له‌ بوار ره‌سانن بردمه‌ سه‌ر، ئعتراف ئه‌كه‌م ك شيواز مامڵه‌كردن له‌ناونيمان له‌ پيكهاته‌و باقی هووزه‌يل تر ئه‌چێده‌و ئه‌را ده‌يان ساڵ گوزه‌يشته‌، دروشميش نيشانه‌ی ئه‌و چشته‌سه‌ وه‌ل نواكه‌فتن و دوياكه‌فتن بڕيگ له‌بانی، وه‌نا بيجگه‌ ئه‌وه‌ ئيمه‌ دويای ١٣ ساڵ له‌ عراق تازه‌ هيمان هايمنه‌ ته‌ور نه‌خشه‌يگ ك خشتيمنه‌ی ڕوی و ئاكامه‌گه‌يشی تا ئيسه‌ ناته‌مامه‌، ك يه‌يش هانمان دا ركابه‌ری له‌ناونی خوه‌مان نه‌كه‌يم، به‌ڵكوو له‌ وجووديش نه‌مه‌نده‌ی.

ديارترين نموونه‌يش ئه‌را ئه‌وه‌ وه‌خاتر كاراكردن دوسيه‌ی جينۆساێد فه‌يليه‌يل ئه‌وه‌سه‌ ك ئه‌وسات پيكهاته‌گه‌ به‌تاڵه‌ له‌ به‌يانات يا ته‌بيلغات، ك يه‌يش كاره‌ساته‌، ئمجا رووڵه‌يل ئمڕوو فه‌يليه‌يل وه‌ ته‌مامی گووش نه‌گرتنه‌و نه‌فامستنه‌ له‌ مه‌سه‌له‌گه‌ وه‌ ته‌مامی ك ئامانجيان چه‌س يا وه‌ چه‌ بايه‌سه‌ يه‌كه‌و بگرن و ماركه‌گه‌يان چوينه‌؟ كاركردن بايه‌سه‌ له‌ناو ماڵ خوه‌مانه‌و بدێ و بايه‌سه‌ چه‌و له‌ كه‌سه‌يل تر نه‌وڕيم، چوينكه‌ سيناريۆ باوه‌تيگه‌ بنيات له‌بان ديدوانه‌يل دژ يه‌كتری نرياگه‌، يا ئه‌وه‌سه‌ ره‌شبينی زاڵ ئه‌دێ له‌بانی يا ئه‌گه‌ردێده‌ شوون گه‌شبينی، يه‌كه‌ميان له‌ پاسه‌وان كويه‌نه‌و ترس له‌ گومكردن ميرات ديرێد ك يه‌يش له‌ڕاسی ئدارج نه‌كرياگه‌ له‌ بۆرسه‌ی تازه‌، بايه‌سه‌ له‌بان لايه‌ن دويه‌ميش ئه‌وه‌سه‌ ك كه‌سه‌يليگ هه‌ن بگه‌ردنه‌ شوون زينگه‌وكردن و كاراكردن دوسيه‌گه‌و ده‌رخستنی له‌نوو، وه‌لێ ته‌نيا له‌ڕوی نه‌زه‌رييه‌و، چوينكه‌ توانای گرده‌وكردن ڕای و توانای په‌نجا+١ نه‌يرێد.

ئمجا وه‌ دويرگرتن له‌ مه‌سه‌له‌ی گه‌شبينی و ره‌شبينی، ئيمه‌ توانای تازه‌كردنه‌وه‌ی ئاڵشتكاری ديرێم، ته‌نيا بايه‌سه‌ بويشيم ئيمه‌ فه‌يلييم و ماركه‌يگ تۆماركرياگ وه‌ بار جياوازی ئه‌را تايبه‌تمه‌نديمان داشتوويم، ك نه‌بايه‌د له‌ چويچيان ماڵ ناوخۆييمان ئنعكاسيگ له‌بان روێداگ خارجيمان دروس بكه‌يم.

عه‌لی حسێن فه‌يلی