نه‌وه‌خشین وه‌ره‌و دووزه‌ق به‌یگه‌د

شفق نيوز

و تیژى و ده‌س هه‌ڵگرتن له‌ هه‌قه‌وكردن یا ئنتقام هاوریاسه‌ گووش ئاده‌میزادا. ئه‌را نموونه‌: حافز شیرازى وتگه‌: وه‌ل دووسه‌یلیدانا خاس بوون و وه‌ل دوشمنه‌یلدانیش وه‌یه‌كه‌وه‌ ژیاندان قه‌بوول بكه‌ن.
عیساى مه‌سحیش وتگه‌: ئه‌گه‌ر هه‌ركه‌سیگ شه‌پازله‌یگ كیشا لاى راسدا، تن لاى چه‌پیشد بیه‌پى ئه‌را شه‌پازله‌یگ تر. گه‌ورا پیاو هندستانیش(غاندى) وتگه‌: خوسه‌د له‌ گوناه بایگ ، وه‌ل قین قایم مه‌و له‌وه‌رانوه‌ر گوناهبار. ئه‌و په‌نده‌یل گه‌ورا وه‌دریژایى تاریخ هه‌ر وه‌ گه‌ورایى مینن، چوینكه‌ ئه‌وان وه‌ حوكم ماریفه‌ت خوه‌یان خزمه‌ت ئنسانیه‌ت كردنه‌و كلتوور وه‌خشین له‌شوون هه‌قه‌وكردن دانانه‌و فه‌رهه‌نگ خوه‌شه‌ویسى و گونجیان خستنه‌ ناو كلتوور و هویره‌وكردن هاووڵاتیه‌یل خوه‌یان. وه‌لى له‌لاى ئیمه‌ وه‌ دریژایى تاریخ كلتووریگ زاڵ بویه‌ ك ئه‌ویش خوینڕشانن له‌لى كه‌فته‌وه‌و ناوه‌خشین و تون وتیژى و هه‌قه‌وكردن هووكار یه‌كه‌مین بویه‌ ك وه‌رانوه‌ر وه‌خوه‌ى و كومه‌ڵگاگه‌ى پیاده‌ كریاگه‌و بویه‌سه‌ ئامانجیگ ئه‌را قه‌بولنه‌كردن و له‌ناوبردن ئه‌واكه‌ى تر.
ساڵه‌یل و چه‌نه‌ها سه‌ده‌ وه‌رجه‌ زایین قانوونه‌گه‌ى حه‌مورابى سه‌روه‌ر بوى ك پیكهاتویگ له‌: "دگانیگ وه‌ دگانیگ و چه‌ویگ وه‌ چه‌ویگ " یه‌یش وه‌و مانا ئه‌گه‌ر كه‌سیگ دگانیگد شكان تنیش دگانیگى بشكن، ئه‌گه‌ر چه‌ویگد كوور كرد تنیش چه‌ویگ ئه‌و كوور بكه‌. ك ده‌ستووره‌یل دڕنده‌ بویه‌سه‌ ریڕه‌و ئه‌را كلتووریگ ك پڕ بویه‌ له‌ تون وتیژى و هه‌قه‌وكردن، دى نوڕید كوشتن وه‌رانوه‌ر وه‌گشت جووریگ شه‌رعیه‌ت وه‌پى دریاو بویه‌ خوین وه‌رانوه‌ر خوین و هویچ چشتیگ ده‌رفه‌ت ئه‌وه‌ نه‌یاگه‌ ك روح وه‌خشین لاى تاك كورد و نه‌ته‌وه‌یل تر ئى كومه‌ڵگا ده‌سوه‌ر بووگ و مه‌یدان لۆژیك یا مه‌نتق و مه‌ده‌نیه‌ت شوونى بگریگ ، ته‌نانه‌ت ئى كلتووره‌ تاوه‌رجه‌ 10 ساڵیگیش لاى ئیمه‌ى كوردیش هه‌ر وجوود داشت.
هه‌قه‌وكردن حاڵه‌تیگ فكرى و ده‌روینى كومه‌ڵایه‌تیه‌، وه‌و مانا ك ژینگه‌و كومه‌ڵگا مه‌زه‌نه‌ى كه‌ن و بووگه‌ به‌شیگ له‌پیكهاته‌ى كه‌سایه‌تى ئاده‌میزاد. ئنجا كومه‌ڵگایگ ك تون وتیژى باریگه‌ به‌رهه‌م، بووگه‌ هووكار ئه‌را سه‌وزكردن روح هه‌قه‌وكردن یا ئنتقام، چوینكه‌ وه‌ختى سته‌م و چه‌وسیان له‌بان ئاده‌میزادیگ كه‌ڵه‌كه‌ بوون و قانوونیش له‌و ژینگه‌ زاڵ نه‌وگ و مه‌سه‌له‌ى هووزایه‌تى مه‌رج خوه‌ى داشتووگ له‌ناونى بنه‌ماڵه‌و خیزانه‌یل و كه‌س وه‌رانوه‌ریش جیاواز بووگ و قه‌بولد نه‌كاو هه‌ر خوه‌ى وه‌ڕاس بزانیگ و خودپه‌رس و ڕه‌گه‌زخواز بووگ و هه‌ر خوه‌ى وه‌گه‌ورا بزانیگ و تن وه‌بویچگ بزانیگ ، ئه‌وه‌ له‌ى حاڵه‌ته‌ فره‌ سته‌مه‌ له‌لى بوه‌خشیدو له‌جیاى خوسه‌و كینه‌ت خوه‌شه‌ویسى و برایه‌تى وه‌پى بوه‌خشید و روح هه‌قه‌وكردن له‌ خوه‌د بكوشید وه‌رانوه‌ر وه‌ ئه‌و.
له‌ى باوه‌ته‌وه‌ ئویشیم: چوینكه‌ ناوه‌خشین له‌ كلتوور تون وتیژیه‌وه‌ سه‌رچه‌وه‌ گرتگه‌، دى بایه‌سه‌ هووكاره‌یل تون وتیژى وه‌ قانوون بنبڕ بكریه‌ن و كه‌سه‌یل بكوش و تون وتیژ و هه‌قه‌وكه‌ریش سزا بدریه‌ن و مه‌حكووم بكریه‌ن ئه‌را ئه‌وه‌ك بووگه‌ چه‌و له‌چه‌وبڕین و كاره‌یل خاس له‌كومه‌ڵگا ڕوى به‌یگ .