به‌رژه‌وه‌ندی كورد له‌ سياسه‌ت نه‌فت ئه‌مريكا

شفق نيوز

ئه‌مريكا خوه‌ی يه‌كيگه‌ له‌و وڵاته‌يله‌ ك گه‌وراترين وه‌كاربه‌ر نه‌فتن و له‌ ساڵ ٢٠٠٥يش ١٢.٥ مليۆن به‌رميل له‌ رووژيگ هاورده‌ كردياد و له‌ ساڵ ٢٠١١يش وه‌كاربردن نه‌فتی ره‌سيه‌ ٢١ مليۆن به‌رميل له‌ رووژيگ و له‌ساڵ ٢٠١٢ ره‌سيه‌ ١٩ مليۆن به‌رميل رووژانه‌.

وه‌ل ئه‌وه‌يشا بايه‌سه‌ يه‌يش له‌ هويرمان نه‌چێد ك ئه‌مريكاو چين فيشتر له‌ ده‌وڵه‌ته‌يل تر وه‌كاربه‌ر نه‌فتن، وه‌يه‌يش كاريگه‌ری ئه‌و دو لايه‌نه‌ فريه‌س له‌بان نرخ نه‌فت، ك هه‌رچه‌نی ئه‌مريكا وه‌ بوونه‌ی ئه‌و وه‌كارهاوردن فريه‌وه‌ دی خوه‌ی نه‌فت هاورده‌ به‌رهه‌م و تويه‌نست له‌ ماوه‌ی ٩ ساڵ گوزه‌يشت ٩ مليۆن به‌رميل نه‌فت هاورده‌ كه‌مه‌و بكا، وه‌ جووريگ ك به‌رهه‌م ناوخوه‌يی نه‌فت خوه‌ی شوون ئه‌و هاورده‌ گرته‌و.

ئمجا هه‌ر له‌بان ئی ته‌وه‌ر و باسه‌ ئه‌گه‌ر شيه‌وكردنيگ ئه‌را ئاينده‌ بكه‌يم له‌ڕوی ئابووريه‌و، هه‌ڵبه‌ته‌ داوه‌زين نرخ نه‌فت هويچ وه‌ختيگ بازاڕ نه‌فت گير نايه‌يد، به‌ڵكوو جموجويل بازاڕه‌گه‌و گه‌رمبوينی فيشتره‌و ئه‌كا، ك وه‌ گووره‌ی پيشبينی شايه‌ت وه‌ بوونه‌ی خه‌رج فريه‌ی به‌رهه‌مهاوردن نه‌فت له‌يوا له‌ ئه‌مريكا بكا ئه‌و وڵاته‌ گله‌وبخوه‌يد ئه‌را بان بار جارانی، وه‌لی ئيجاره‌ وه‌ ريژه‌ی فريه‌يگ هه‌وه‌جه‌ وه‌ هاورده‌كردن نه‌فت ديريد ك شايه‌ت خوه‌ی بيه‌يد له‌ ١٨ مليۆن به‌رميل.

دی له‌و وه‌ختيشه‌ كوردستان ئه‌گه‌ر وه‌ سياسه‌تيگ ئابووريه‌و بچيده‌ ناو ئه‌و گه‌مه‌، ئه‌وه‌ فريه‌ نه‌ف ئه‌كاو قانجاز سياسی و ئابووری ئه‌ياده‌ قاپی كوردستان و خاڵ كز ئه‌و وڵات گه‌ورای ئه‌مريكا ئه‌كه‌فيده‌ ده‌س كوردستان، ك ته‌نيا باس له‌ كوردستان ئه‌كه‌يم و مه‌رام ئه‌وه‌ نيه‌ ك ته‌نيا ئه‌و وڵاته‌ نه‌فت داشتوود، به‌ڵكوو مه‌رام له‌وه‌سه‌ ك سعوديه‌ ناكه‌فيده‌ دام هويچ وڵاتيگ دونيا له‌ مه‌سه‌له‌ی نه‌فت و عراقيش وه‌ بوونه‌ی نه‌وين سيستم دارايی و گه‌ناته‌كاری و بی پلانی و بی سه‌رپه‌رشی و كزی سياسه‌ت پترۆله‌و نه‌خش خاسيگی نامينيدو شايه‌ت ئه‌مريكايش له‌وه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی خوه‌ی ئاسايی بدێ وه‌لايه‌و ك كوردستان سه‌روه‌خوه‌يی باريده‌ ده‌س.

مانای ئه‌وه‌سه‌ ئه‌وه‌ك مه‌ندگه‌ ته‌نيا داناين پلان ئابووريه‌ ئه‌را كوردستان له‌ڕوی سياسه‌ت ناوده‌وڵه‌تی و له‌ به‌رژه‌وه‌ندی خوه‌يه‌و پلانيش ئه‌را ئاينده‌ی كوردستان هه‌وه‌جه‌ی فريه‌يگ وه‌ سياسه‌تيگ بته‌و ديريد له‌لايه‌ن ئيمه‌ جوور كورد.

شيلان بيبانی

ج . أ