ده‌وڵه‌ت عراق تازه‌ له‌ناونى شارستانیه‌ت و هووزایه‌تى

شفق نيوز

وه‌خوه‌یه‌وه‌ دى ئه‌را چین سیاسى و مه‌سه‌له‌ى رازیكردن پیاوه‌یل ئه‌شایر و گه‌ورایه‌یل تیكڵاى كرد و له‌ هه‌مان وه‌خت نه‌ریت ئه‌شایرى گووشه‌ى گرینگ یا موهمیگ  بوى له‌ تاریخ سیاسى و ئاڵشت بوى ئه‌را هووكاریگ  مه‌ترسیدار و سه‌رچه‌وه‌ى هه‌ڕه‌شه‌كردن وه‌گووره‌ى قسه‌ى زانایه‌یل كوومه‌ڵایه‌تى عراقى و شاره‌زایه‌یل سیاسى.

ئه‌و چشته‌ ك بویه‌ مایه‌ى بنیاتناین ده‌وڵه‌ت عراق تازه‌و مقه‌یه‌تیكردن له‌ بنه‌مایه‌یلى ك نه‌ریت هووزایه‌تیه‌، گه‌وراترین هه‌ڕه‌شه‌ بوى و هاته‌ تویش پرووسه‌و ئامانجیگ  له‌ ئامانجه‌یل خاسسازى ك ئه‌را ئى وڵاته‌ دانریا، وه‌لى له‌یوا دیاره‌ بنیات تازه‌ پابه‌ند نین وه‌و چشته‌و شایه‌ت یه‌یش هووكار خوه‌ى داشتووگ. چوینكه‌ كیشه‌گه‌ وه‌رگه‌ى ئه‌و ره‌فتاره‌یله‌ نیه‌گرى ك وه‌په‌یمانه‌یگ  تیكه‌ڵ ئه‌نجام بدریه‌یگ  له‌وه‌ر هه‌ر هووكاریگ  بووگ، چوینكه‌ مه‌سه‌له‌ى هووزایه‌تى یا ئه‌شایرى دژ كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نیه‌و نه‌گونجیاگه‌ وه‌ل هه‌ر دید ساقیگ ئه‌را ئى كوومه‌ڵگا، ئمجا هه‌رچه‌نى گشت خواست و داواكاریه‌یلیگ  له‌لایه‌نه‌یل سیاسیه‌وه‌ له‌عراق له‌شوون گویڕیان له‌ساڵ 2003 ئه‌را بنیاتناین ده‌وڵه‌ت تازه‌ چوارچیوه‌گه‌ى له‌بان بنه‌ڕه‌ت ده‌زگایه‌یل مه‌ده‌نیه‌، وه‌لى له‌ هه‌ڵكه‌فت یا واقع شایه‌تیده‌ر ئه‌وه‌سه‌ ك ئمڕوو ده‌سڵات له‌ عراق ده‌روازه‌یل وه‌رفراوانیگ  كرده‌سه‌وه‌ له‌وه‌رده‌م هاتنه‌وه‌ى ده‌سڵات ئه‌شایرى و داب ونه‌ریته‌یلى وه‌رانوه‌ر ده‌سڵات ده‌وڵه‌ت و نه‌ریته‌یل تازه‌ى.

له‌ى ڕویه‌وه‌ بڕیگ  له‌ په‌رله‌مانتاره‌یل شایه‌تى ئه‌وه‌ ده‌ن و ئویشن: شایه‌ت عراق ته‌نیا وڵاتیگ  بووگ له‌ناونى وڵاته‌یل ناوچه‌گه‌و خوه‌رهه‌ڵات ناوڕاس ك تائیسه‌یش نیه‌زانیگ  وه‌ره‌و كوورا گام نه‌یگ.، ئمجا له‌باوه‌ت ئه‌وه‌ك ئایا ئمڕوو عراق وه‌ره‌و ده‌وڵه‌ت مه‌ده‌نى گام نه‌یگ  یا ده‌وڵه‌ت هووزایه‌تى؟ جواوه‌گه‌ى ئه‌وه‌سه‌ ك گامناین وه‌ره‌و ده‌وڵه‌ت مه‌ده‌نى ماناى خاسسازى نه‌خش یا ده‌ور ده‌سڵات مه‌ده‌نیه‌و له‌هه‌مان وه‌خت خاسسازیه‌ له‌ نه‌خش دادوه‌رى ئه‌را چاره‌سه‌ر ئه‌و ناكووكیه‌یله‌ ك له‌ناونى تاكه‌یل ڕویده‌یگ ، ك یه‌یش ئه‌رك ده‌وڵه‌ته‌، وه‌لى بته‌وكردن نه‌خش ئه‌شایر ماناى كه‌مه‌وكردن به‌شیگ له‌ بنیاتناین ده‌وڵه‌ت مه‌ده‌نیه‌.

جویر ئه‌وه‌ك سیاسیه‌یل باس كه‌ن، عراق هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى دامه‌زراننى تائیسه‌ سه‌قامگیر نه‌ویه‌و گشت جاریگ  تویش كیشه‌و گرفت هاتگه‌ وه‌سه‌به‌ب ئه‌وه‌ك رژیمه‌گه‌ى نزیك بویه‌ له‌ سستم هووزایه‌تى، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ئویشن ئمڕوو نه‌خش ئه‌شایر فره‌ جیاوازه‌ له‌چه‌و حكوومه‌ته‌یل وه‌رین. ك هه‌رچه‌نى به‌عزه‌ وه‌خته‌یلیگ  ده‌وڵه‌ت كه‌مه‌ كه‌مه‌ تواسیاگ وه‌ره‌و مه‌ده‌نیه‌ت گام بنه‌یگ و سستم ئه‌شایرى كه‌مه‌و بكریه‌یگ ، وه‌ل نوڕید بڕیگ  له‌ ڕژیمه‌یل و له‌وانه‌ك وه‌ناو علمانیه‌ته‌وه‌ بانگه‌واز كه‌ن وه‌تایبه‌ت رژیم حزب به‌عس رمیاگ سیاسه‌تیگ  داشت ك ده‌ور فره‌یگ  دیاگه‌ ئه‌شایر. ئه‌وه‌سه‌ ئیسه‌یش عراق ها له‌وه‌رده‌م ئه‌زموون تازه‌یگ و توایگ مه‌سه‌له‌ى ئه‌شایر بلكنیگه‌ ده‌وڵه‌ت و نیشتمانه‌وه‌.

 

كفاح هادى