ژنه‌ كورد فه‌یلى و ڕووژگار كووچ وه‌پیكردن سه‌خت

شفق نيوز

تاریخ ئاڵشت كردن، ئنجا له‌وه‌خت كیشمه‌كیش و شووڕشه‌یل ژن جویر ئاده‌میزادیگ  كارا خوه‌ى ده‌رخست له‌وه‌ر چه‌سپانن وجوود خوه‌ى. ژنه‌یل كورد فه‌یلییش گشت مه‌یدانه‌یل ژیان گرتنه‌وه‌ر له‌ڕووژگار ته‌نگى و مه‌ینه‌تى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش دوینید ژنه‌یلیگ له‌تاریخ كورده‌یل فه‌یلى له‌و ڕووژگاره‌یله‌ هاتنه‌ ڕز نوایین و خوه‌یان خستنه‌ گره‌و ئه‌را ڕوى وه‌ڕوى بوینه‌وه‌ى  په‌ت سێداره‌ له‌وه‌ر خاتر وه‌ده‌سهاوردن هه‌قه‌یل ڕه‌واى ملله‌ت كورد.

له‌ ساڵه‌یل هه‌یشتاى سه‌ده‌ى بیس، كورده‌یل فه‌یلى كه‌فتنه‌ وه‌ر سیه‌واى ره‌گه‌زى كوورانه‌یگ ، ك هسه‌یل ئنسانى له‌وژدان كوومه‌ڵگاى جه‌هانى له‌لى بیده‌نگ بوى و ناتنه‌ جواو له‌ ئاست ئه‌و كاره‌ساته‌ ك ده‌س دكتاتۆر ئه‌نجامیدا ده‌رهه‌ق ملله‌ت عراق و كورده‌یل فه‌یلى وه‌تایبه‌ت.

له‌و ڕویداگه‌یل دڵته‌زنه‌ له‌تاریخ كورده‌یل فه‌یلى، ئه‌ویش كاره‌سات كووچ وه‌پیكردنیان بوى له‌ ساڵه‌یل هه‌یشتاى سه‌ده‌ى گوزه‌یشت، له‌وه‌ختیگ  ئه‌و رژیم دكتاتۆریه‌ ده‌سكرده‌ ده‌ركردن سه‌ده‌ها هه‌زار كورده‌یل فه‌یلى له‌ ماڵه‌یلیان له‌ شه‌وه‌یل تیه‌ریك و خسته‌یانه‌ مه‌رز ناونى ئیران و عراق، ئه‌ویش وه‌ڕیكردن له‌ناونى مین یا ئه‌ڵغام.

ئه‌وه‌ بوى ژن كورد فه‌یلى به‌ش شیر له‌و كاره‌ساته‌ كه‌فته‌پى، چوینكه‌ زوورمیان كوڕ و براو هاوسه‌ره‌یلیان له‌ده‌سدان، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ژن فه‌یلى وه‌رگه‌ى تیه‌ڵى ژیان گرت له‌ناو ده‌وار په‌نابه‌ره‌یل ك هویچ هه‌وه‌جه‌یل ژیان له‌تى نه‌وى و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش مه‌ینه‌تى ئاواره‌یى ئه‌را وڵاته‌یل تر كیشاو له‌هه‌مان وه‌خت ئمایه‌تكردن مناڵ له‌و شوونه‌یله‌ ك گرفت خوه‌ندن و رووشنهویرى له‌تى وجوود داشت. بیگومان كووچ وه‌پیكردن فه‌یلیه‌یل له‌بان بنه‌ماى هویچ به‌ڵگه‌یگ  قانوونى نه‌وى و ته‌نیا ده‌مده‌مى یا مه‌زاجى بوى له‌زوورم حاڵه‌ته‌یل. خیزانه‌یلیگ بوین باوگه‌یلیان كووچ زووره‌ملى وه‌پیان كریاو له‌ ژن ومناڵه‌یلیان داوڕیان، یا دوینید وه‌ چه‌واشه‌وه‌، ئنجا چه‌نیگ ژن ومناڵ ته‌سفیر كریان ئه‌را ده‌یشت عراق، دى باوگه‌یلیان یا له‌زندانه‌یل رژیم مه‌ندیاگ یا نریانه‌ گره‌و جویر نیشتن ناچارى و قه‌یه‌غه‌ بوى ئه‌ڕایان له‌عراق ده‌ربچن یا په‌یوه‌ندى بكه‌نه‌ خیزانه‌یلیان.

ده‌سڵات دكتاتۆرى هه‌وڵ ئه‌وه‌ دیاگ قه‌واره‌ى خیزانه‌یل كورد فه‌یلى له‌ناو بووه‌یگ ، ئه‌ویش وه‌ ئه‌وه‌ك تواسیاگ وه‌ بڕه‌ پویلیگ  ژنه‌یل له‌ شوى و مناڵه‌یلى جیاوه‌ بكا له‌حاڵه‌تیگ ئه‌گه‌ر ته‌به‌عیه‌ نه‌ویاتاگ، ئنجا ئایا چ ژنیگ  له‌لیان وه‌و چشته‌ ڕازى بویاگ؟ چه‌نه‌ها ژن كورد شه‌ونه‌خه‌فى وه‌دیار مناڵه‌یلیان كردیان و په‌روه‌رده‌یان كردیان تا ره‌سانیانه‌یانه‌ قوناغه‌یل خوه‌ندن باڵاو باوه‌ڕنامه‌ى به‌رز وه‌رگرتیان چ له‌وانه‌ك له‌ده‌یشت وڵات ژیان و شویه‌یلیان له‌ناو زندانه‌یل رژیم بوى، یا قه‌وره‌یل وه‌جه‌م شوونیان كرده‌وه‌ یا ئه‌و ژنه‌یله‌ ك له‌عراق وه‌بى شوى مه‌ندنه‌وه‌.

شیوه‌یگ تر له‌ قوربانیداین ژنه‌یل كورد فه‌یلى ئه‌وه‌ بوى ك وه‌رده‌وام چه‌ودیرى هاوسه‌ره‌یل و براو كوڕه‌یل زندانیكریاگیان كردیان و سه‌ردانیان كردیان له‌زندانه‌یل (ئه‌بو غرێب) و(نگره‌ سه‌ڵمان)و شوونه‌یل تر، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش مه‌ینه‌تى و ناڕه‌حه‌تى ئه‌و ڕیه‌ گشتى كیشان و بیجگه‌ ئه‌وه‌ك تیكه‌ نانه‌گه‌ى خوه‌یان بردیان ئه‌را ئه‌و زندانیه‌یله‌ له‌وه‌خت سه‌رداین.

به‌ڵى ژن كورد فه‌یلى ڕوى وه‌ڕوى دونیا ئه‌ڵڵاجه‌وى وسیاو گشت مه‌ینه‌تى و به‌دبه‌ختى ژیان دیه‌ چه‌و له‌وه‌ختیگ ك زویتر وه‌ ریز وحورمه‌ته‌وه‌ له‌ناو خاسترین ماڵ و شوون ژیان بردیاگه‌ سه‌ر، وه‌لى له‌شوون رمیان رژیم هویچ له‌و ژیانه‌ سه‌خته‌ ئاڵشت نه‌وى ك هاته‌ تویش ژنه‌یل فه‌یلى و هیمان كیشه‌ى كورده‌یل فه‌یلى روى وه‌ڕوى پشتگووشخستن و گرفت بووگه‌وه‌و هیمان ناڕه‌حه‌تى ژیر چادر و تیه‌ڵى ژیان كیشن و تائیسه‌یش ته‌رم روڵه‌یلیان له‌ قه‌وره‌یل وه‌جه‌م نادیاره‌و قه‌وڵه‌یل حكوومه‌تیش له‌ڕوى ژیان تازه‌وه‌ هیمان جى وه‌جى نه‌ویه‌و هه‌ر له‌شوون خوه‌ى گیركردگه‌ له‌ناو دوسیه‌ یا مه‌له‌فه‌یل ده‌وڵه‌ت عراقى و هویچ جموجویلیگ له‌تى نه‌كریاسه‌ دى بیجگه‌ قسه‌ى به‌تاڵ و بى كرده‌وه‌ وه‌تایبه‌ت له‌شوون بڕیار دادگاى باڵاى تاوانه‌یل.

 

بانمیلى ئه‌ركه‌وازى