جينۆساێد و كورده‌يل فه‌يلی!!!

شفق نيوز

ئی كرده‌وه‌يشه‌ له‌بان كورد جيوه‌جی كريا له‌ ئه‌نفال، ئه‌ويش وه‌ ناپاڵ چه‌ك كيمياوی و قه‌يه‌غه‌كرياگ ناوده‌وڵه‌تی له‌ ٢٢ شووبات له‌ ساڵ ١٩٨٨ و وه‌رده‌وام بوی تا ٦ ئه‌يلوول هه‌مان ساڵ و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش وه‌ خه‌ته‌رناكترين لاپه‌ڕه‌يل كوشتن وه‌جه‌م تاريف كريا، وه‌ل ئه‌وه‌يشا راپه‌ڕين ئادار ساڵ ١٩٩١يش له‌ ناوڕاس و باشوور عراقيش گرته‌و.

دويای فيشتر له‌ دو ساڵ داگيركاری داعش ترۆريستی ك زاڵ بويه‌ بان سێكوتی خاك عراق و فيشتر له‌ نيمه‌ی سورياو جينۆساێد جيوه‌جی كرد له‌بان ملله‌ته‌يل ناوچه‌گه‌ وه‌ دڕنده‌ترين شيوه‌ی مه‌ويسی له‌ له‌ناوبردن ره‌گه‌ز ئنسانی و هه‌ميش ويرانكردن توخم و زه‌گه‌زه‌يل وه‌ شمشيره‌يلی و كوشتن و كه‌سايه‌تيه‌يل و ويرانكردن شوونه‌واره‌يل ژياری وه‌ هه‌ڵسووكه‌فتی، ئه‌وه‌سه‌ ئمڕوويش ئه‌و جينۆساێده‌ دژ كورده‌يل ئێزيدی و مه‌سيحی و شه‌به‌ك و كاكه‌يی جيوه‌ی كرد له‌ بڕين و كوشتن وه‌جه‌م و وه‌ديلگرتن ژنه‌يل و ئابڵوقه‌دانيان له‌ بان به‌رزايه‌يل كويه‌ی شه‌نگاڵ وه‌خاتر هه‌تگداين وه‌و پيكهاته‌يل ئنسانيه‌ تا ورسگ و تيه‌نگيان بكاو ژان بخاده‌ جه‌سه‌يليان ئه‌را ئه‌وه‌گ وه‌ يه‌واش و ئارام گيان له‌ده‌س بيه‌ن.

وه‌رجه‌ ماوه‌يگ تيميگ له‌ بريتانيا دامه‌زريا له‌ پياگه‌يل جه‌هان ئازاد و ريكخرياگه‌يل كومه‌ڵگای مه‌ده‌نی و ريكخرياگه‌يل نه‌ته‌وه‌يی و ريكخرياگ مافه‌يل ئاده‌ميزاد و په‌رله‌مان ئۆرپی و ليژنه‌يليگيش دامه‌زرياو كلكريان ئه‌را عراق و سوريا وه‌خاتر گرده‌وكردن به‌ڵگه‌يل باوه‌ڕ وه‌پيكرياگ له‌بان تاوانه‌يل داعش، ئمجا ئی تيمه‌ شه‌رعيه‌ت نه‌ته‌وه‌يی متمانه‌دار ديرێد له‌ كۆنگره‌ی جنێف ساڵ ١٨٤٨تائيسه‌ له‌باوه‌ت ئی كيشه‌يل مه‌ترسيداره‌ له‌بان ره‌گه‌ز ئنسانی و هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ نامه‌ ئه‌را گشت ئه‌و وڵاته‌يله‌ ره‌وانه‌ كردن ك ئمزا له‌بان ريككه‌فتنی كردوين و ئه‌و نامه‌يشه‌ ره‌ساننه‌ "ئۆباما"سه‌رۆك وڵاته‌يل يه‌كگرتگ ئه‌مريكاو ئه‌نجيلا مێركڵ راوێژكار ئه‌ڵمانی، ك ده‌ق نامه‌گه‌ وه‌ی جووره‌ بوی:

1- كووتاييهاوردن وه‌ جينۆساێد و داگيركاری داعشی و سزاداين ئه‌نجامده‌ره‌يل تاوان له‌ناوبردن وه‌جه‌م دژ ئنسانيه‌ت.

2- ليژنه‌يگ دامه‌زريه‌ێد ئه‌را گرده‌وكردن به‌ڵگه‌و زانياری و شايه‌تحاڵه‌يل وه‌خاتر ئاماده‌كردن دوسيه‌ی تايبه‌ت ئه‌را ئی ملله‌ته‌يل مه‌ويسه‌.

٣- گشت ئی تاوانه‌يله‌ له‌ژير چه‌تر جينۆساێد ياداشت بكريه‌ن.

٤- پشت وه‌ ريككه‌فتن جنێف ١٩٤٨بووه‌سيه‌ێد.

بيگومان زانياری و به‌ڵگه‌يليگيش هه‌ن له‌بان ئی كرده‌وه‌يل نائنسانيه‌ ك باس كرياگه‌ له‌ ريككه‌فتن نه‌ته‌وه‌يی ك ئاماژه‌ وه‌ تاوانه‌يل داعش ئه‌كا له‌ سوريا و عراق وه‌ شيوه‌ی وه‌رفراوانيگ دژ مه‌دم مه‌ده‌نی له‌و ناوچه‌يله‌ ك كه‌فته‌سه‌ ژير ده‌سڵاتی، ك يه‌يش دوياخر ئه‌كه‌فێده‌ چوارچيوه‌ی تايبه‌تمه‌ندی دادگای تاوانه‌يل ناوده‌وڵه‌تی( ICC )و له‌ژير مادده‌ی٧(١) له‌ سيستم بنه‌ڕه‌تی(كوشتن وه‌جه‌م، تاوانه‌يل عبوديه‌ت، دويره‌وخست زووره‌ملی، سزاداين، زيندانيكردن و قه‌يه‌غه‌ی ئازادی، ده‌سدريژی و سووكايه‌تی وه‌ ره‌گه‌ز..هتد

بيگومان ئی ريككه‌فتن و هه‌وڵداينه‌ چشت خاسيگه‌، وه‌لی وه‌ مه‌رجيگ دوير بدێ له‌ ئزدواجيه‌ت و فه‌ن وفيڵ، وه‌لی وه‌ل ئه‌وه‌يشا ك ئيسه‌ تووپه‌گه‌ ها وازيگای ريكخرياگ ناوده‌وڵه‌تی و ده‌زگايه‌يلی ئه‌پرسيم: ئايا ئی ريكخرياگه‌يل ته‌ماشای ملله‌ت عراقی كردنه‌ ك قوربانی ماوه‌ی ٤٠ ساڵ ده‌س جه‌لاده‌يل بوينه‌؟ ئه‌وان وه‌ يه‌ك چه‌و ته‌ماشای عراقيه‌يل نه‌كردن و ته‌نانه‌ت شه‌رمه‌زار ٣٠٠ قه‌ورسان وه‌جه‌م نه‌كردن ك وه‌ زينگی كوشيان، يا ته‌ماشای كاره‌سات هه‌ڵه‌بجه‌، يا كپه‌وكردن راپه‌ڕين ١٤ پاريزگا وه‌شيوه‌يگ وه‌حشيانه‌...هتد.

ئمڕوويش ئه‌خوازم قسه‌ له‌بان گه‌وراترين پيكهاته‌ی كارايگ بكه‌م له‌ پيكهاته‌يل ملله‌ت عراق، ك ئه‌ويش "كورده‌يل فه‌يلی"ه‌، ك ده‌نگ وژدان جه‌هانی له‌ كوورا بوی له‌وه‌خت له‌ناوبردن و ده‌ركردنيان وه‌ زووره‌ملی؟ له‌وه‌ختيگ ره‌گه‌زنامه‌ له‌لی سه‌نرياوه‌و ماڵ و موڵكه‌يليان زه‌فت كرياو رووڵه‌يليان زيندانی و بيسه‌روشوون كريان؟ ئه‌وان گشت بڕگه‌يل وه‌سيقه‌ی جنێف ١٩٤٨ نووشان و وه‌په‌يمانه‌يگ قورستر و جينۆساێد كريان له‌ عراق و له‌ سێ محوه‌ره‌و باجی دان، له‌ڕوی(نه‌ته‌وه‌يی، مه‌زه‌وی، سياسی)، وه‌ل ئه‌وه‌يشا پرسياره‌يل فريه‌يگ له‌لامان جه‌مه‌و قه‌ڵه‌م له‌ ئاستی جاڕس و سه‌رگه‌ردانه‌ له‌وه‌ختيگ كاره‌ساته‌يل خوينای هه‌ڵوژنێد وه‌ دڵته‌نگی و ئويشم: ئايا ئی ريكخرياگه‌يله‌ خاوه‌ن ديد ئزدواجی و جياكاريه‌ له‌ كوورا بوين؟

له‌ ٤ نيسان ١٩٨٠ ك ناونريا رووژ "شه‌هيد فه‌يلی"، ئی مه‌ردم نيشتمانپه‌روه‌ر عراقيه‌ تويش دڕنده‌ترين كرده‌وه‌يل كووچ وه‌پيكردن زووره‌ملی هاتن وه‌ بڕيار رژيم سه‌دامی شماره‌(٦٦٦)و ره‌گه‌زنامه‌ی عراقی له‌ليان سه‌نرياوه‌و نزيكه‌ی نيم مليۆن عراقی دويره‌وخستن وه‌ره‌و وڵاته‌يل جه‌هان و گشت ماڵ و موڵكه‌يليان وه‌ ناياسايی له‌ليان زه‌فت كرياو ١٥ هه‌زار جايه‌ڵ جوانيان بيسه‌روشوون كريا له‌ زيندانه‌يل تيه‌ريك و بريگيش له‌ليان خريانه‌ وه‌ر تاقيگای كيميای و شماره‌يگيش له‌ليان له‌ ناو خاكه‌يل پڕ مين گيان له‌ده‌سدان وه‌خاتر واوكردن ڕی له‌وه‌رده‌م سوپا، ك يه‌يش ئسپات ئه‌وه‌ ئه‌رامان كرد ك به‌ڵگه‌يل نه‌ته‌وه‌يی ته‌نيا مره‌كه‌ويگه‌ له‌بان وه‌ره‌قه‌و خاوه‌ن بڕياره‌يل له‌تی ئزدواجی و پيلان دانه‌رن له‌ شيوه‌ی يانكی ئه‌مريكی و لۆبی سايۆنيزم.

دوياخريش فه‌يليه‌يل هويچ به‌ريگ نه‌ينه‌ چه‌و بيجگه‌ ژان و حه‌سره‌ت كاڵ و گومكردن گشت چشتيگ هه‌ر له‌ نيشتمان بگر تا ره‌سيده‌ رووڵه‌و ماڵ و موڵكه‌يليان، ئيسه‌يش جی داخه‌ ك له‌ هويره‌و بريانه‌و ته‌ماشای مه‌زڵوميه‌ت ئی پيكهاته‌ی ره‌سه‌ن عراقيه‌ ناكريه‌ێد ك جينۆساێد كريان وه‌شيوه‌ی پڕ ژان و كاره‌سات، يه‌يش له‌وه‌ختيگ ك فه‌يليه‌يل بنياتنه‌ر عراقن له‌گشت لايه‌نه‌يل سياسی و زانستی و بازرگانی و رووشنويری و گشت ئه‌و قوربانيه‌يليشه‌ ك پيشكه‌شی كردنه‌ نه‌ويه‌ شفاخواز ئه‌ڕايان و حكومه‌ته‌يل عراقی يه‌ك له‌شوون يه‌ك وه‌ ته‌به‌عيه‌ی ئيرانی دانه‌يانه‌ قه‌ڵه‌م و له‌ سه‌رده‌م شا فه‌يسه‌ڵ يه‌كه‌م تائيسه‌ كورده‌يل فه‌يلی زوڵم وسته‌م له‌ڕوی ئنتمای هاووڵاتيبوين له‌ليان ئه‌كريه‌ێد، وه‌لێ ئويشێم: سه‌ربه‌رزی ئه‌را ئيوه‌س ئه‌ی ئه‌سڵمه‌نه‌يل، ئيوه‌ قوربانی جينۆساێد نه‌ته‌وه‌يی و مه‌زه‌وی و سياسيين.

عه‌بدولجه‌بار نوری