قه‌ڵاى مه‌ریه‌م

شفق نيوز

ك تاریخیان چووگه‌وه‌ ئه‌را سه‌رده‌مه‌یل جیاجیا. وه‌ل ئه‌وه‌یشا قه‌ڵایه‌یل فره‌یگ له‌تى دروس كریاگه‌، ك له‌وه‌خت خوه‌ى ئه‌را خاتر وه‌رگیریكردن و بته‌وى و مقه‌یه‌تیكردن له‌ده‌سڵات و فه‌رمانڕه‌وایى دامه‌زریانه‌و تائیسه‌یش فره‌یگ له‌لیان شوونه‌وارى هه‌ر مه‌ندگه‌جویر قه‌ڵاى شاهین و قه‌ڵاى مه‌نیجه‌و شوونه‌واره‌یل تر وه‌ك ئاگردان و كه‌ره‌سه‌و شوونمه‌نده‌ى ساسانیه‌یل و سه‌رده‌مه‌یل تر. ئنجا یه‌كیگ له‌و قه‌ڵایه‌یله‌ ك كه‌فیگه‌ ناوچه‌ى زه‌هاو ك تائیسه‌یش شوونه‌وارى مه‌نده‌سه‌وه‌ كه‌فته‌سه‌ سه‌رچه‌وه‌ى چه‌م قه‌ره‌بڵاخ له‌ناوچه‌ى زه‌هاو  له‌ به‌رزایى 1000 مه‌تر، ك ناسریاگه‌ وه‌ (قه‌ڵاى مه‌ریه‌م) یا (قه‌ڵاى شه‌كه‌ر بانوو).

له‌باوه‌ت تاریخ دروسكرن ئى قه‌ڵا، جویر شوونه‌واره‌یل تر كویه‌ن ناوچه‌گه‌ هویروڕاى فره‌یگ هه‌س له‌بان دروسكردنى، وه‌لى وه‌گوره‌ى قسه‌ى مه‌ردم ناوچه‌گه‌ باس كه‌ن و ئویشن: له‌سه‌رده‌م خوه‌ى خوسره‌و په‌رویز ئى قه‌ڵا ئه‌را شه‌كه‌ر بانوو هاوسه‌رى دروس كردگه‌، بیگومان یه‌یش تا ڕاده‌یگ ڕاى په‌سه‌نیگه‌، چوینكه‌ خوسره‌و په‌رویز جویر ئه‌وه‌ك له‌تاریخ باسى كریه‌یگ قه‌ڵاو كوشكه‌یل فره‌یگ دروسكردگه‌و قه‌ڵاى (شیرین)یش له‌ناوچه‌ى قه‌سر نموونه‌ى ئه‌و راسیه‌سه‌ ك له‌شوونیگ به‌رزایى دروسى كردو ئاویش ئه‌راى برده‌ بان قه‌ڵاگه‌، ك هه‌رچه‌نى بڕیگ سه‌رچه‌وه‌ له‌یوا تاریف كه‌ن و ئویشن گوایا ژنه‌یل تر  جوور خوسه‌و  پیلانیگ له‌ شیرین تازه‌ یار ،نه‌خشه‌و فكره‌ى قه‌ڵاگه‌ دانه‌سه‌ شیرین ئه‌را ئه‌وه‌گ له‌لیان دویره‌و بكه‌فیگ و ئه‌ویش فه‌رمان دروسكردنى دا. وه‌لى وه‌هه‌ر حاڵ له‌یرا باس له‌ قه‌ڵاى مه‌ریه‌م كه‌یم ك هه‌رچه‌نى په‌یوه‌ندى دیریگ وه‌ شیرینه‌وه‌، چوینكه‌ شیرین ئه‌رمه‌ن ك خوسره‌و په‌رویز ئاشقى بوى، حه‌سویدى بردیاگ وه‌ شه‌كه‌ر بانوو، هه‌ر ئه‌وه‌یش له‌یوا له‌لى كرد گاڵ خوسره‌و بیه‌یگ وه‌ كوشتنى، وه‌لى خوسره‌وشا ڕازى نه‌وى، ئنجا له‌شوون ڕاى وه‌رگرتن زاناو ڕاویژكاره‌یلى بڕیار دا ك (شه‌كه‌ر بانوو) له‌شوونیگ تر نیشته‌جى بكا دویر له‌شوون وماواى شیرین، دى ئه‌وه‌ بوى فه‌رماندا ئى قه‌ڵاى(مه‌ریه‌م)ه‌ ئه‌ڕاى دروس بكریه‌یگ.. له‌باكوور خوه‌رهه‌ڵات ناوچه‌گه‌ ئى قه‌ڵا له‌ناو كوچگیگ گه‌وراى كویه‌گه‌ وه‌شیوه‌یگ لاكیشه‌یى هه‌ڵكه‌نریاگه‌، له‌به‌ش ژویه‌ر شوونه‌ تاشریایه‌گه‌ سه‌كوویگ و چه‌ن پله‌كانه‌یگ  دروس كریاگه‌، له‌ژیریشه‌وه‌ ژیرزه‌وییگ وجوود داشتگه‌، وه‌لى له‌ناوه‌وه‌ فره‌ پان و گه‌ورا بویه‌. وه‌ى جووره‌ قه‌ڵاى مه‌ریه‌م ئه‌را شه‌كه‌ر بانوو هاوسه‌ر خوسره‌و په‌رویز دروسكریاگه‌.

بیجگه‌ ئه‌وه‌یش ناوچه‌ى زه‌هاو جویر ئه‌وه‌ك ئشاره‌ت وه‌پى كردیم له‌لایه‌ن شوونه‌واره‌وه‌ فره‌ ده‌وڵه‌مه‌نه‌ وه‌ك: شوونه‌وار كوچگ ئاشقه‌یل له‌ئاوایى مله‌ دزگه‌ى ده‌یشت زه‌هاو و تاق گه‌را له‌ مله‌ى پاتاق و ئاگردان كۆیك له‌ قه‌ورسان ئاوایى كۆیك میل سه‌فى و جووگه‌ى وه‌ڵاش له‌ ئاوایى پیران ك ده‌سكرد ساسانیه‌یله‌و حه‌وز مه‌نیجه‌ له‌ئاوایى زافه‌ران و پله‌كانه‌یل هه‌یوان و دوكان داوود له‌خوه‌رهه‌ڵات شار سه‌رپیه‌ڵ زه‌هاو ك شوون پیرووز یارسانه‌یله‌و فره‌جار له‌لاى گرده‌و بوون.