به‌شیگ له‌ ژیان سیاسى لۆلۆه‌یل

شفق نيوز

  گه‌وراترین هه‌ڕه‌شه‌یگ سیاسى و كوومه‌ڵایه‌تى له‌ هه‌زاره‌ى دویم وه‌رجه‌ زایین ئه‌را بان ده‌وڵه‌ت گه‌ورا، ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌ بوى ك له‌لایه‌ن لۆلۆه‌یله‌و كریا بانیان، یه‌یش له‌ناو شوونه‌واره‌یل ئاشوورى نیشانه‌یگ دیار و ئاشكراس.

ئاشوور ناسرپاڵ دویه‌م وه‌ دریژایى ساڵه‌یل 880 – 884 وه‌رجه‌ زایین، چوار جار په‌لامار هه‌ریم لۆلۆ داگه‌و ئه‌وه‌ بوى"ئامیخا"ى ده‌سڵاتدار لۆلۆ له‌كویه‌ى پیره‌مه‌گرون ده‌سگیر كرد و دویاخریش ئه‌و ناوچه‌ى لۆلۆه‌یله‌ بویه‌ شوون گوزه‌ركردن له‌شكر "هۆخشتر" پاشاى توانادار (ماد) ئه‌را نه‌ینه‌وا .

لۆلۆه‌یل له‌ساڵ 881 وه‌رجه‌ زایین له‌ئاكام له‌شكركیشى ئاشووریه‌یل ئه‌را بانیان و دژایه‌تیكردنیان وه‌ سه‌ركردایه‌تى"ناسیكۆ" ناسریاگ وه‌ "نور ئاداد" بریار نواگیرى ئه‌و له‌شكره‌ دا .

ئنجا له‌و هه‌وڵه‌ ئابڵووقه‌ خسته‌ بان "بابیته‌" له‌ ده‌ربه‌ند بازیان و له‌و كاریشه‌ ڕى ئاڵتون كۆپرى وه‌ره‌و سلێمانى به‌سا، وه‌لى ئاشوور ناسرپاڵ دویه‌م شكه‌ست وه‌پى هاورد و سه‌ركه‌فت له‌بان 3 پاشاى بویچگ لۆلۆیى.

دویاى ساڵیگ له‌و رویداگه‌ له‌ ساڵ 880 وه‌رجه‌ زایین له‌ئاكام نه‌داین باج، سه‌رله‌نوو ئاشوور ده‌سكرده‌ په‌لامارداین ئه‌را بان هووزه‌یل"مۆساسینا، كیرتیا، شا ئاتا" ك هویچ په‌یوه‌ندییگ وه‌ سه‌ركردایه‌تى پاشایه‌یل لۆلۆ نه‌یاشت و ده‌سگیرى كرد.

ساڵ 828 به‌شیگ له‌ ناوچه‌ى گۆتیۆم ولایه‌ت ئاشوور قورتار بوى، ئه‌ویش وه‌جووریگ بوى ك ئاشووریه‌یل تا كووتایى سه‌رده‌م حكوومه‌ت ئاشوور ناسرپاڵ دویم له‌ مه‌رز زاگرۆس نه‌تویه‌نستن بڕه‌سنه‌ شوونه‌یل دویریگ له‌ناوچه‌گه‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش شوون  

سه‌ربازى خوه‌یان له‌"زاموا"دامه‌زرانن، ك وه‌ى جووریشه‌ تویه‌نستن سه‌روه‌خوه‌یى بارنه‌ ده‌س ئه‌را دامه‌زرانن ده‌زگایه‌یل خاستر، ك وه‌و خاتریشه‌ یه‌كمین فه‌رمانڕه‌وایه‌تى له‌سه‌رده‌م هۆخشتره‌ رویدا.

ساڵ 834 وه‌رجه‌ زایین شه‌ڵمانه‌سر سێیم دوباره‌ ده‌سكرده‌ له‌شكركیشى ئه‌را ناوچه‌یل ماد و زامواو ده‌س كوشنده‌ى ره‌سانه‌ پیان و ناوچه‌ى هه‌ورامان له‌خوه‌رهه‌ڵات شاره‌زوور ك به‌شیگ بوى له‌ هه‌ریم لۆلۆ داگیر كرد دویاى 3 ساڵ له‌جه‌نگكردن و شاریگ وه‌ناو "دور ئاشوور" له‌شوون شار كویه‌ن "ئاتیلا" دروسكرد ك بنگه‌ى جه‌مه‌وكردن گه‌نم و جویه‌ بوى له‌و ناوچه‌ى به‌رهه‌مداره‌.

مه‌لا جه‌میل

ج . أ