گرنگى فۆلكلۆر له‌سه‌رده‌م شووڕش زانیارى

شفق نيوز

پیكهاته‌ى بنه‌ماى شیواز ژیان ئه‌و نه‌ته‌وه‌سه‌. ئیمه‌ى كورد هه‌ر له‌ زویه‌وه‌ خاوه‌ن گوورانى و مۆسیقاو ئاواز و مه‌قام و فۆلكلۆر و هه‌ڵپه‌ڕگه‌ى تایبه‌ت خوه‌مانیم.

ئایا په‌یوه‌ندى ناونى باوگ و باپیره‌یل و نه‌ته‌وه‌یلیان چوین بووگ له‌ مه‌یدانه‌یل هویر و رووشنهویرى، ئه‌ویش وه‌جووریگ ك ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ ده‌سكرد نه‌وگ و سروشتى و ئاقڵانه‌ بووگ وه‌و شیوه‌ ك مقه‌یه‌تى له‌ كلتوور پیشینه‌یلمان بكه‌ن و كه‌سایه‌تى نه‌وه‌یلیش له‌ناو نه‌وه‌یگ ؟ شایه‌ت یه‌كیگ له‌ جواوه‌یل ئى پرسیاره‌ ئه‌وه‌ بووگ ك مقه‌یه‌تیكردنى ئه‌وه‌سه‌ نویسیانه‌و چاپ كریانه‌و له‌ كتاوه‌یل كویه‌نیش هه‌س، ئنجا ئایا ئه‌وه‌نه‌ به‌سه‌؟ نه‌خه‌یر، وه‌ل ئه‌وه‌یشاو له‌شوون ئه‌نجامداین ئى ئه‌رك پیرووزه‌، ئه‌و وه‌خته‌ گامه‌یلیمان ده‌س وه‌پى ئه‌كا ك خوه‌ندنه‌وه‌ى جوانیگ ئه‌را باوه‌ته‌گه‌ بكه‌یم و شاره‌زاى نهێنیه‌یلى بویم و له‌ خوه‌مان بپرسیم ئایا ئمڕوو چوین بتویه‌نیم له‌بان هه‌مان خه‌ت هویره‌وكردن بچیم و مقه‌یه‌تى له‌تایبه‌تى كلتوورمان بكه‌یم و هاوچه‌رخ ئى ڕووژگاره‌ بویمن؟ كلیل جواو ئى پرسیاریشه‌ ئه‌وه‌سه‌ ك ئى هووكار و شیوازه‌یل هویره‌وكردن و داب و نه‌ریته‌یله‌ وه‌ل زانستیه‌یل زانریاگ ئى چه‌رخه‌ ك له‌تى ژیه‌یم بووگ مقه‌یتى له‌لیان بكه‌یم و له‌ژیان رووژانه‌مان نه‌ف له‌لى وه‌ربگریم و با جویر تاریخ پیشكه‌فتن خوه‌مان بزانیمنه‌ى و مقه‌یه‌تى له‌ كه‌سایه‌تى ئمڕوومان و شوناسنامه‌مان بكه‌یم. بیگومان كلتووره‌گه‌مان هه‌ر له‌ زویه‌وه‌ پشتاوپشت ئه‌ڕامان مه‌نده‌سه‌ جى و ئیسه‌یش هه‌وه‌جه‌ وه‌ گرده‌وكردن و شیه‌وكردن زانستى دیریگ .

فۆلكلۆر جامه‌كه‌ ك چوینیه‌تى وه‌سه‌رهات و ژیان و ئه‌زموون هویرتیژه‌یل ئه‌وساى پیشینه‌یلمان وه‌ جوانى ئه‌ڕامان باس ئه‌كاو زانسته‌یل كومه‌ڵگاى كورده‌وارى خه‌یگه‌ڕوى و به‌رهه‌م قیمه‌تدار فكرمه‌نده‌یل و ئه‌ڕاى چوینه‌یلیان وه‌ تووماركریاگى له‌ڕوى ژنه‌فتن له‌ زووانه‌وه‌ وه‌ زنگى هیلیگه‌وه‌.

هه‌ر ملله‌تیگ خوه‌نه‌وار له‌ناوى په‌خشه‌و بویگه‌وه‌، ئه‌وه‌ سه‌ره‌تا كه‌فیگه‌ گرده‌وكردن فۆلكلۆره‌گه‌ى و قسه‌ى پیشینه‌یل. ئنجا له‌سه‌رده‌م په‌ره‌سه‌ندن خوه‌نه‌وارى فۆلكلۆر جه‌مه‌و بووگ و ئه‌ده‌ب نویسریاگ و نویسه‌ر باوه‌ته‌گه‌ په‌یا بووگ، ئنجا ئه‌ویش وه‌ختى خاوه‌ن داشت دى نیه‌وگه‌ فۆلكلۆر. كورد له‌ى ده‌رفه‌ت نازگه‌ جه‌مه‌وكردن فۆلكلۆره‌یلى ئه‌ڕاى ئه‌رك خواست و پیرووزیگه‌، وه‌نا ئه‌گه‌ر له‌یوا نه‌وگ، ئه‌و پیره‌ژن و پیاو پیره‌یلیمانه‌ ئه‌و گه‌وهه‌ره‌یله‌ وه‌ل خوه‌یانا به‌نه‌ ناو ئه‌ڵهه‌ى قه‌وره‌وه‌. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ دڵسووزه‌یل كوردمان ئى ئه‌رك پیرووزه‌ وه‌بى وسیان و هویره‌وكردن ئه‌نجام بیه‌ن، چوینكه‌ جه‌مه‌وكردن فۆلكلۆر ئه‌را ئه‌وه‌سه‌ ڕه‌سه‌نایه‌تى و كه‌سایه‌تى و شوناسنامه‌ كوردیه‌گه‌مان له‌ده‌س نه‌یه‌یم و له‌ فه‌وتیان قورتارى بكه‌یم، ئه‌ویش ئه‌را سه‌رده‌م ئمڕوومان زیاتر هه‌وه‌جه‌ وه‌پى دیریم و بایه‌سه‌ شیه‌وكردن و له‌یه‌كه‌وداین خاسیگیش له‌بانیان بكریه‌یگ، چوینكه‌ مه‌ردمانیگ هه‌ن توان شوناسنامه‌و كلتوور كورد بشیونن و توان موور ڕه‌سه‌نایه‌تى و كوردى له‌بان گشت چشتیگ لاوه‌ن و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش مه‌به‌سمان ئه‌وه‌سه‌ شووڕش و پیشكه‌فتن ته‌كنۆلۆژیاى ئمڕوو ئه‌وه‌سه‌ وه‌ ئاشكرا خه‌ریكه‌ ته‌نگ وه‌ كلتوور و فۆلكلۆره‌گه‌مان هه‌ڵچنیگ ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ هه‌وڵ راسه‌قینه‌یگ بدریه‌یگ ئه‌را گرده‌وكردن و شیه‌وكردنى.