هاشمی‌ كورد ئه‌كاده‌ تالیبان؟

شفق نيوز

ئه‌ی داواكاريه‌ شايه‌د چه‌واشه‌ی دابونه‌ريت خانه‌دانی و ميوانداری كورد بوود، شايه‌د‌ بڕێگيش وه‌ خواستێگ ئينتهازی له‌ قه‌ڵه‌می‌ بيه‌ن. وه‌ر له‌ هه‌ر چێشتێگ نياز پاكی و ده‌ورن سافی ئه‌و جووره‌ ده‌نگه‌يله‌ ئه‌رايان ده‌سپێچگ تيه‌رم و له‌ليان ئه‌وره‌سم. وه‌لی گرفت سه‌ره‌كی ئه‌و ده‌نگه‌يل پاكه‌سه‌‌ تا له‌ هه‌ستيار بوين كايه‌گه‌و سروشت سياسه‌ت بڕه‌سنه‌و‌.

وه‌ مانای تره‌ك: ئه‌وان له‌ دويره‌و خستن هاشمی يا دانه‌يه‌و ده‌سی وه‌ به‌غدا ناڕازی و نيگه‌رانن و چنه‌ كردارێگيش وه‌ چه‌واشه‌ی دابونه‌ريت كورد زاننه‌ی، هانه‌ دوڵێگ و سياسه‌ت و ده‌وڵه‌تداريش ها له‌ دوڵيگ تر!.

له‌ پپێگه‌ و قورسايی خود هاشمی و هه‌ستياری دۆسێه‌گه‌يشی و هه‌ميش له‌ نه‌ريت خانه‌دانی كورديش تا هه‌نازێگ فاميمه‌، ئه‌را يه‌ رێ وه‌ خوه‌م نيه‌م داوا له‌ سه‌ركردايه‌تی كوردستان بكه‌م وه‌په‌له‌ و زويزی هاشمی له‌كوردستان دويره‌و بخه‌ن... ئه‌را ئه‌ی داواكارييشه‌ ئه‌ی خاڵه‌ێله‌ هانده‌رن:

١) كورد وه‌ درێژايی مێژوو، مقه‌يه‌تی له‌ نه‌ريت خانه‌دانی خوه‌ی كرديه‌‌، وه‌لی هه‌رگز ئه‌و ره‌سمه‌ نه‌ويه‌سه‌ مه‌مه‌رێگ ئه‌را ئه‌وه‌گ قه‌واره‌ێگ ورد پێك بيه‌رێ. ئيسه‌يش ك ئه‌ی  قه‌واره‌ی سياسیه‌ ديريمن، ئايا لۆژيكيه‌، ره‌سم كومه‌ڵايه‌تی خوه‌مان تێكه‌ڵێ بكه‌يمن و بكه‌يمنه‌ی قوروان كلتور ديوه‌خان؟. بايه‌د وه‌ وردی ته‌واوه‌و له‌يه‌كه‌وداين‌ بكريه‌ێد له‌ هيشتن يا دويره‌و خستن هاشمی. له‌ هه‌ر هاڵه‌تيش به‌ر‌ژه‌وه‌ندی هه‌رێم(جوور قه‌واره‌ێگ سياسی نه‌ ديوه‌خانێگ) مسۆگه‌ر بكا و ئه‌وه‌ هه‌ڵوژنێد. بايه‌د ئه‌زموونه‌ سياسيه‌يله‌گه‌مان وه‌ گووره‌ی ستاندارده‌يل باو بوود، هه‌ڵه‌يگ كوشنده‌ كه‌يمن ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیه‌يل سياسيمان له‌ نه‌ريته‌يل كومه‌لايه‌تی‌ جيا نه‌كه‌يمنه‌و.

٢) كورد له‌ ٢٠٠٣ تا ئيسه‌، پڕوپاگه‌نده‌ی ئه‌وه‌ ئه‌كا ك نادێده‌‌ لايه‌نگ نه‌ شيعه و نه‌ سوننه‌يش. وه‌لی پاوه‌گه‌زدان له‌ بان په‌ناداين هاشمی، وه‌ شێوه‌ێگ ئوتۆماتيكی چووده‌ سه‌نگه‌ر دژ وه‌ شيعه. ئايا يه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێم كوردستانه‌؟. ئه‌ی  پرسياره‌ ئه‌ڵگه‌ردنێگه‌مانه‌و ئه‌را پرسياركردن له‌ بنه‌چه‌ك هاوپه‌يمانيه‌يل له‌ عێراق، ئايا ئه‌را ئيمه‌ هاوپه‌يمان شيعه بوين خاستره‌ يا سوننه‌؟ كامه‌يان‌ له‌ عێراق وه‌هێزترن و ئاينده‌ هاده‌س كاميان؟. بايه‌د ره‌گه‌زه‌يل هێز له‌ لای شيعه و سوننه‌ خاس بوينمين، ئمجا بڕيار بيه‌يمن هاوپه‌يمان كاميان بويمن؟.

٣) كێشه‌ی هاشمی وه‌رجله‌ هه‌رچشتێگ كێشه‌ێگ ياساييه‌، فه‌رمان ده‌ستگيركردنی له‌ لایه‌ن داداگاوه‌ ده‌رچيه‌. هه‌رێم كوردستانيش شانازی وه‌ ئه‌وه‌ ئه‌كا ك ده‌سڵاته‌گان له‌ ناو كوردستان جيا‌وه‌ بويه‌و ده‌س له‌كاروبار دادگا ناد‌ريه‌ێد. خوو ئيسه‌ ئه‌را له‌وه‌ر خاتر هاشمی ئه‌ی ناوبانگ و بانگه‌شه‌يله‌ له‌كه‌دار بكريه‌ێد؟ چ به‌رژوه‌نديیگ هه‌رێم له‌ وه‌ ده‌سه‌و نه‌يان هاشمی وه‌ دادگا ئه‌يه‌يده‌ دی؟. ئه‌را هه‌رێم خاستره‌ دادگايل سه‌روه‌خوه‌ی بوون يا سياسه‌ت رێ بگرێ له‌ دادگايی كردن تومه‌تبارێگ ئه‌وه‌يش له‌وه‌ر پله‌ و پايه‌گه‌ی؟ ئايا ئه‌وه‌گ هه‌رێم ئه‌نجامی ئه‌ياد گورز كوشنده‌ له‌سه‌روه‌ری ياسا نا‌وشنێ؟ ئه‌يه‌ نادێده‌ نه‌ريتيگ ئه‌را شكانن ياسا؟.

٤) له‌ روی سياسی و په‌يوه‌ندی ناوده‌وڵه‌تیشه‌و، ئيمه‌ چه‌ندين نموونه‌ هاورده‌ستمان له ده‌وڵه‌ته‌يل ك كێشه‌ێگ هاوشێوه‌ی كێشه‌ی هاشمی ئه‌رايان دروست بويه‌، ئاماده‌ نه‌وينه‌ به‌رژه‌ونديه‌يليان به‌كنه‌ قوروانی:

له‌ ساڵ ١٩٩٨ وه‌ختێگ توركيا فشاره‌يل فێشتره‌و كرد له‌ سه‌ر سوريا ئه‌را وه‌گ(عه‌بدوڵا ئوجه‌ڵان) له‌ وڵاته‌گه‌ی ده‌ر بكه‌يد، سوريا هويچ له‌وه‌رده‌می نه‌مه‌نويد، جيا له‌وه‌گ مل ئه‌را داوای توركيا كه‌جه‌و بكا. ئۆجه‌ڵان له‌ سوريا ديوره‌و خريا، چيه‌ ئيتاڵياو له‌وريشه‌ كه‌له‌يل ديموكراسيه‌ت و ياسا و ماف مروڤيش نه‌ره‌سيه‌ دادی، به‌ڵكو ديوره‌و خريا را كينيا.

ئه‌را ئيتاڵيا ئاماده‌ نه‌وی له‌ وه‌ر خاتر ئۆجه‌لان، بهر‌ژه‌وه‌نديه‌يل وپه‌يوه‌نديه‌يل خوه‌ی وه‌ل توركيايا بكه‌يده‌ قوروانی؟ ئه‌را ديوره‌و خسن ئوجه‌ڵان وه‌ كينيا، نه‌وه‌يه‌ مه‌مرێگه‌ ئه‌را ره‌خنه‌ و تانه‌دان له‌ ئيتاڵيا؟ له‌ هاڵێگ ئوجه‌ڵان ترس مه‌رگ و كوشتنيش له‌ سه‌رێ بوی، ئه‌را سياستمه‌داره‌يل ئيتاڵيا وه‌جووره‌ عاتفيه‌، ئيمه‌ له‌ هويريانه‌و چيمن؟ كامه‌يان گرنگتره‌: چاره‌نويس ياسايی تۆمه‌تبارێگ يا چاره‌نويس قه‌وراه‌ و به‌رژه‌وه‌نديه‌يل نه‌ته‌وه‌ێگ؟...تد.

هه‌ر وه‌يجووريشه‌ بڕێگ نموونه‌ی تره‌كيش ديريمن، چوی ئه‌وه‌گ له‌ ساڵ ٢٠١١ تاڵيبان ئاماده‌ نه‌وين ئوسامه‌ بن لادن به‌نه‌ ده‌سه‌و يا له‌ ئه‌فغانستان دويريه‌و بخه‌ن، ئه‌نجام ئه‌ی هه‌ڵوێستيشه‌ ئه‌و بوی ك گێشتمان ديمه‌نه‌ی!. هه‌ر له‌ی جووريشه‌، له‌ ساڵ ١٩٨٨ له‌دويای ته‌قانن تياره‌ێگ ئه‌مريكی له‌ رويداوه‌ ناوداره‌گه‌ی(لاكربی)، قه‌زافی ئاماده‌ نه‌وی تا تۆمه‌تباره‌يل(عه‌بدلباست مه‌گره‌حی و ئه‌مين خه‌ليف فه‌هيمه‌) به‌يدانه‌ ده‌ست دادگاوه‌، ئه‌نجامه‌گه‌ی ئه‌ی دو هه‌ڵوێسته‌ ئه‌و بوی ك حكوم تاڵيبان له‌ ناو چێ و سزاێگ سه‌ختيش سه‌پيا سه‌ر مه‌ردم ليبيايا.

ئه‌را تاڵيبان ك حزبێگ ئايدۆلوژيا بوين و ئه‌را قه‌زافيش ك عه‌سكه‌ريگ كه‌له‌ڕه‌ق بوی، ئه‌ی جوور هه‌ڵوێستێگ فره‌ ئاسايين. وه‌لی ئه‌را سياسه‌تمه‌دار و ده‌وڵه‌تێگ پراگماتێگ هه‌رگێز ئاسايی نييه‌ به‌رژوه‌نديه‌يل خوه‌ی بكه‌يده‌ قوران ئه‌من بوين جی تۆمه‌تبارێگ!. ئايا هه‌رێم كوردستان چوی تاڵيبان ئه‌كا يا چوی ئيتاڵيا؟ يه‌ تاقی كردنێگ گه‌ورايه‌ ئه‌را ئه‌زمون كوردی.

٥) وه‌ وته‌ی به‌رێز سه‌رۆك هه‌ريم، عيراق وه‌ مه‌ترسيدارترين ته‌نگی سياسیا دێرێد  ره‌ی بوود، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر جددیش ئه‌را ئه‌ڵسان جه‌نگ تايفيش هه‌س. تايتڵ ئه‌ی گرژيشه‌ دۆسيه‌كه‌ی هاشميه‌. پرسيار له‌يره‌ يه‌سه‌: ئه‌گه‌ر له‌ژێر ئه‌و تايتڵه‌ جه‌نگ تايفی وه‌پا بوود، ئايا عيراق پارچه‌ پارچه‌و نيه‌ود؟ ئايا كورد وه‌ شێوه‌ێگ ئوتۆماتێك نيه‌وه‌د هاوكارێگ ئه‌را ئه‌ڵسان ئه‌ی جه‌نگه‌؟.

ئه‌گه‌ر كورد له‌ی ماوه‌ی گوزه‌يشته‌، ته‌مام ته‌قلای خوه‌ی ئه‌را وه‌ كرده‌ تا تۆمه‌تبار وه‌ يه‌ نكريه‌يد ها له‌ هه‌وڵدان ئه‌را پارچه‌ كردن عيراق، ئه‌وه‌ ئه‌گه‌ر وه‌ شێوزاێگ دانا دۆسيه‌ی هاشمی له‌ خوه‌ی دويره‌ نه‌خه‌ێ، وه‌ دڵنياييه‌و ئه‌و تۆمه‌ته‌ له‌ سه‌ر ساغه‌و بوود. دی جوی ئه‌و منيد ك كورد هويچ نه‌كرديه‌!. مادام عيراق ها له‌ لوی جه‌نگ تايفی، ئه‌را كورد ده‌سپێچگه‌ی ئاماده‌ بكا؟.

٦) هاشمی و فراكسيۆن و حزبه‌گه‌يشێ(حزب ئيسلامی عيراق) له‌ يه‌و وه‌ر، بێجگه‌ له‌ دژ بوين وه‌ل خواسته‌يل كوردا، چه‌يان ئه‌را كورد كرديه‌؟ ئايا هه‌ ئه‌ی هاشمی نه‌وی ك نواگر له‌ جێوه‌جی كردن ماده‌ ١٤٠ بوی؟ ئيسه‌ ئه‌راو له‌وه‌ر چه‌ كورد پشتيوانی له‌لێ بكا؟.

وه‌ دوياهاوردن باس ئه‌ی باوه‌ته‌ له‌ چه‌ن خاڵ ژێر كۆڵه‌و كه‌م:

١) كورد ها له‌وه‌رده‌م تاقيكردنێگ راسه‌يراسا، ئايا چوی تاڵيبان ره‌فتار ئه‌كا؟ يا چوی سياسيه‌يل ئيتاڵيا؟.

٢) عيراق ها له‌ وه‌رده‌م مه‌ترسی جه‌نگ مه‌زه‌ويه‌و، تايتڵه‌گه‌يشی هاشميه‌، بايه‌د كورد وريا بوودو له‌ هه‌ستياری ئه‌ی دۆسيه‌ خاس هالی بود. دويروه‌ خسن هاشمی ئه‌وقه‌ره‌ خوه‌ی دويره‌و خسن له‌ ئه‌و كێشه‌سه‌، نيم ئه‌وقه‌ره‌ مل كه‌جه‌و‌ كردن ئه‌را مالكی و شيعه‌يل نيه‌.

٣) ئه‌گه‌ر ئه‌وده‌سته‌ودان هاشمی دويره‌ له‌ ره‌سم كورده‌ و سه‌ركردايه‌تی كوردستان ئيحراج ئه‌كا(ك هه‌ر ئه‌يجووره‌يشه‌سه‌)، پاراستنيشێ به‌ره‌ژوه‌نديه‌يل خه‌يده‌ مه‌ترسی. ئه‌وه‌ بيلا ه‌وهاوسه‌نگييه‌ ‌ ناوه‌ين بگريم و هوير له‌ دويره‌و خسن هاشمی بكه‌ين، وه‌لی ئه‌را وڵات سێيه‌م... وه‌گه‌ره‌نا پاوه‌گه‌زدان له‌ سه‌ر پاراستن هاشمی، بێجگه‌ له‌ گورزوه‌شانن له‌ ياساوداداگا، كورد ئه‌كا چوی فۆتۆكۆپێگ له‌ تاڵيبان. يه‌يشه‌ ئه‌راناوبانگ كورد كوشنده‌يه‌، ئيمه‌ چه‌وه‌رێ سه‌ركردايه‌تێگ واقيع بين و پراگماتيكين، نه‌ پياو ديواخان و كۆپيه‌گه‌ی تاڵيبان!!.

٤) دوياجار، هاشمی له‌ چه‌ ترسيه‌يد؟ مه‌گه‌ر خوه‌ی جه‌خت له‌سه‌ه‌ر پاكی خوه‌ی ناكا؟ گه‌ر له‌يواسه‌، بيلا بفه‌رمێ و له‌ دادگا پاكی خوه‌ی ده‌ر به‌خێد!. مادام هاشمی هه‌ر وه‌وجوره‌گ خوه‌ی ئويشێ بێتاوانه‌، خوو دی ئه‌را ناچێده‌ وه‌رده‌م داداگا و  گێچه‌ڵه‌گه‌ی ئه‌را كوردستان هاورديه‌؟ ئه‌را سه‌ركردايه‌تی كوردستان خسيه‌سه‌ ناو گێچه‌ڵ و گێژاو؟.

 

مه‌شخه‌ڵ كه‌وڵۆسی‌