رويداگه‌يل گه‌رم مانگه‌يل سه‌رد

شفق نيوز

، وه‌گووره‌ی ئه‌وه‌ك تاريخ ئی سێ پيكهاته‌ له‌تی بووگ (وه‌خت ، شوون ، ئادیميزاد) ، ئه‌گه‌ر هات و ئه‌وانه‌ له‌تی نه‌وگ تاريخ دروس نيه‌وگ ، هه‌ر سێ بنه‌ماگه‌يش كاريگه‌ری و تيكڵايی ديرن ئه‌را بان يه‌كتری

. ئه‌را نموونه‌ : قه‌يريگ له‌پسپۆره‌يل ئويشن : كاريگه‌ری پله‌ی به‌رزی گه‌رما هووكاريگ گه‌ورای ئه‌و شماره‌ی فره‌ی كووده‌تا يا ئنقلاب و هه‌ڵه‌وگه‌رديان سه‌ربازيه‌يل ئه‌فريقيان و له‌و ناوچه‌ فره‌ترين كووده‌تاو گرفت سياسی و سه‌ربازی رويده‌ن ، وه‌لی ئه‌را ئيمه‌ی كورد وه‌رز يا فه‌سڵ و مانگه‌يل ده‌سكرد فره‌جار رويداگ گه‌رم وه‌ل خوه‌يانا هاوردنه‌ وه‌چه‌واشه‌ی شاره‌زايه‌يل مه‌يدان جوگرافياو سياسه‌ت .

له‌شوون ئه‌وه‌ك بريتانيه‌يل دڵنيا بوين له‌وه‌ك هويچ وه‌ختيگ نيه‌تويه‌نن بووشايی يا فراغ ئداری و سياسی شێخ مه‌حموود به‌رزنجی پڕه‌و بكه‌ن و كورديگ تر نيه‌كه‌فيگه‌ ده‌سيان ئه‌را ئه‌و كاره‌ ، وه‌ناچاری شێخ مه‌حموود له‌ئاواره‌يی هندستانه‌وه‌ هاوردنه‌وه‌و له‌شوون چه‌ن مانگيگ هه‌ردوگ حكوومه‌ت عراقی و بريتانی وه‌ يه‌كه‌وه‌ له‌ ٢٢ / ١٢ / ١٩٢٢به‌ياننامه‌يگ ده‌ركردن و له‌تی دگان وه‌ ئه‌وه‌يا نان ك ملله‌ت كورد هه‌ق خوه‌يانه‌ له‌چوارچيوه‌ی عراق حكوومه‌تيگ ئه‌را خوه‌يان دروس بكه‌ن ، ئوميده‌واريش بوين ك ملله‌ت كورد وه‌ زويترين وه‌خت له‌ناو خوه‌يان ريك بكه‌فن . له‌ڕاسی به‌ياننامه‌گه‌ بيجگه‌ درووده‌له‌سه‌ هويچ تر نه‌وی ، ئه‌وان ته‌نيا تواسن رووشنهويرو خوه‌نه‌وار كورد چه‌واشه‌ بكه‌ن و له‌يوا له‌ليان بكه‌ن رای و ئه‌ڕای چوينه‌يليان وه‌رانوه‌ر بريتانيا ئاڵشت بووگ و بكه‌فنه‌ دوشمنايه‌تيكردن شێخ مه‌حموود ، وه‌ختيگيش لوجنه‌ی كورد چينه‌ به‌غدا ئه‌را گفتوگوو له‌باوه‌ت هويرده‌كاريه‌يل به‌ياننامه‌گه‌ی بريتانياو عراق ،(كۆكسی) ئاماده‌ نه‌وی ديدار وه‌ليانا بكا . ده‌سڵاتداره‌يل ئه‌و دو ده‌وڵه‌ته‌ وتوينه‌ پيان لوجنه‌گه‌ هويچ شه‌رعيه‌تيگ نه‌يريگ و نوێنه‌رايه‌تی گشت كورد نيه‌كه‌يگ و ته‌نيا نوێنه‌رايه‌تی شێخ مه‌حموود ئه‌كا ، بچن لوجنه‌يگ دروسبكه‌ن نوێنه‌ر گشت كورد بووگ . كووتاييهاتن جه‌نگ جه‌هانی دويم وه‌زع شيوياگيگ خسته‌ ناوچه‌گه‌ ، ئيران بويه‌ مه‌ڵوه‌ن سوپايه‌يل سۆڤێت و ئنگليز ك له‌و وه‌خته‌ كورديش هه‌ل خاسيگ ئه‌رای هه‌ڵكه‌فت و ئيران ده‌سڵاتی فره‌ كزه‌و بوی و هويچ ده‌سڵاتيگی له‌ناوچه‌يل كوردنشين نه‌مه‌ندويگ ، ئمجا ئه‌و وه‌زعه‌ له‌يوا كرد له‌كووتايه‌يل مانگ ١٢ی ساڵ (١٩٤٥)ه‌وه‌ جموجويل ئازادی و هه‌ڵكردن په‌رچه‌م شار مه‌هاباد بگريگه‌وه‌و له‌ رووژ ٢٢ / ١ / ١٩٤٦ ئاشكرای كوومار كريا ، وه‌لی ئه‌ڵڵاجه‌وی له‌وه‌ بوی ئه‌و رويداگ گه‌رمه‌ له‌و مانگ سه‌رده‌ ئه‌را كورد هاته‌ وجوود و ماوه‌ی كه‌متر له‌ساڵيگ كورد له‌وه‌زع خوه‌شيگ ژيان  ، وه‌لی گه‌مه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی و سياسه‌ت گه‌وراهيزه‌يل ئه‌وه‌نه‌ وه‌پی نه‌چی ئه‌و خوه‌شيه‌ له‌كورد كردنه‌ ناخوه‌شی و له‌مانگ كانوون يه‌كم ساڵ ١٩٤٦ سه‌ره‌تايه‌يل رمانن كوومار مه‌هاباد كه‌فته‌ ده‌يشت و له‌ ١٧ / ١٢ / ١٩٤٦ كووتايی وه‌عومر ئه‌و كووماره‌ هات . ئيسه‌يش له‌شوون وه‌سه‌رچگن چه‌نه‌ها ده‌يه‌ له‌بان ئه‌ دو رويداگه‌ ته‌ماشا كه‌يد هايم له‌ هه‌مان مانگ سه‌رد ، وه‌لی له‌ساڵ ٢٠٠٩ . ئمجا ئی مانگه‌ له‌سه‌ره‌تاوه‌ وه‌يه‌كجاری گه‌رم و پڕ له‌كيشمه‌كيش بوی ئه‌را كورد له‌عراق . راسه‌ ئيمه‌ هه‌ر له‌ی وه‌رز سه‌رده‌ كيشمه‌كيش گه‌رميگ كرديمنه‌ له‌باوه‌ت هه‌ڵوژانن له‌شار كه‌ركووك و تويه‌نستيم ريگه‌ نه‌يه‌يم ك شار كه‌ركووك بخريه‌يگه‌ چوارچيوه‌ی خواست هوير شۆڤێنيه‌وه‌ ك هويچ وه‌ختيگ ئاماده‌ نين دگان وه‌ كوردستانبوين ئه‌و شاره‌ بنه‌ن و تواسن مه‌به‌س خوه‌يان بارنه‌دی ، وه‌لی سه‌ركه‌فتگ نه‌وين له‌وكاره‌ .