نه‌خش بازرگانى ده‌ره‌كى له‌ زینگه‌وكردن ئابوورى

شفق نيوز

  بازرگانى یا توجاره‌ت وه‌ ماناى هاوردن كاڵاس له‌ ناوچه‌یگه‌و ئه‌را ناوچه‌یگ تر، وه‌ل ئه‌وه‌یشا بازرگانى دو جوور دیرید: یه‌كه‌میان بازرگانى ناوخوه‌یى و دویه‌میش بازرگانى ده‌ره‌كى.

بازرگانى ناوخوه‌یى له‌ناوخود مه‌رز جوگرافیاى یه‌ك ده‌وڵه‌ت ئه‌نجام دریه‌ید، وه‌ ماناى جیوازكردن ئه‌و كاڵایه‌یله‌ ك وجوود دیرید له‌ناوچه‌یگ و له‌لى نیه‌ له‌ ناوچه‌یگ تر ، وه‌لى بازرگانى ده‌ره‌كى له‌ ده‌یشت مه‌رز جوگرافیاى ده‌وڵه‌تیگ ئه‌نجام گرید، یه‌یش وه‌و مانا ك كردار ئاڵشت و ئوڵشت روى ئه‌یاد له‌ ناونى دو وڵات یا فیشتر وه‌ مه‌رام پڕه‌وكردن هه‌وه‌جه‌یل هه‌ردوگلا.

كه‌رت بازرگانى ئه‌گه‌ر وه‌شیوه‌یگ ته‌ندروس و ئابووریانه‌ ئاراسته‌ بكریه‌ید، ئه‌وه‌ راسه‌وخۆ نه‌ف ئابوورى دیرید ئه‌را هه‌ردوگ وڵات، وه‌لى قانجازكه‌ر یه‌كه‌م له‌ى كه‌رته‌ ئه‌و وڵاته‌سه‌ ك كلكرده‌ى فیشتره‌ له‌ هاورده‌ى.

له‌لایه‌ن شه‌رع ئسلامیشه‌و مه‌سه‌له‌ى بازرگانى له‌ سوره‌ى" قوره‌یش" خوداى په‌روه‌ردگار ئاماژه‌ وه‌پى كردگه‌و هه‌ر وه‌و خاتریشه‌ گرینگى فریه‌یگ وه‌پى دریاگه‌ وه‌ هه‌ردوگ جووره‌یه‌گه‌و، ك یه‌یش به‌ڵگه‌یگه‌ له‌بان ئه‌وه‌ك بازرگانیكردن دروسه‌.

مه‌رجه‌یل بازرگانى بایه‌سه‌ وه‌و جووره‌ بوود ك ئى بازرگانیكردنه‌ بووده‌ هووكار پڕه‌وكردن هه‌وه‌جه‌یل ناوخود وڵات و زینگه‌وكردن ژیرخان ئابوورى ده‌وڵه‌ت له‌وه‌ر خاتر وه‌دیهاوردن ئاسووده‌یى و خوه‌شگوزرانى ئه‌را مه‌ردم كوومه‌ڵگا.

بازرگانیكردن نه‌بایه‌د هووكاریگ بوود له‌وه‌ر خاتر له‌ناوچگن و فه‌وتیان به‌رهه‌م خوه‌مانى و وڵاته‌گه‌ بكاده‌ بازاڕیگ ئه‌را ساقه‌وكردن كاڵاى بیگانه‌ جوور ئه‌وه‌ك ئیسه‌ دیار و ئاشكراس له‌ عراق و هه‌رێم كوردستان، ك یه‌یش مایه‌ى مه‌ترسیه‌و رووژانه‌ نه‌خوه‌شى جوراوجوور هه‌ڕه‌شه‌ له‌ هاووڵاتیه‌یل ئه‌كاو بایه‌سه‌ هه‌ڵویست جددى له‌ى باوه‌ته‌و وه‌ربگیریه‌ید وه‌خاتر كه‌مه‌وكردن زه‌ره‌د له‌بان ته‌ندروسى هاووڵاتیه‌یل.

هه‌ر وه‌و خاتریشه‌ دوینیم كه‌رت بازرگانى ئیمه‌ بویه‌سه‌ هووكاریگ سه‌ره‌كى ئه‌را زینگه‌وكردن ئابوورى و پیشكه‌فتن ئه‌و وڵاته‌یل بیگانه‌و ك كاڵا له‌لیانه‌و هاورده‌ كریه‌ید و تائیسه‌یش گرینگى خاسیگ وه‌ كه‌رت ناوخوه‌یى نه‌دریاگه‌ له‌ى باوه‌ته‌و، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئویشیم كه‌رت بازرگانى و كه‌رت گه‌شتیارى جى گرینگى وه‌پیداینه‌ ئه‌را ئه‌وه‌ك ئابوورى ئه‌و وڵاته‌ دوچار فه‌وتیان نه‌ود .

كارزان عومه‌ر

ج . أ