دونبولیه‌یل كیین و له‌كام ره‌گه‌زن؟

شفق نيوز

 مه‌سعودى دانه‌ر كتاو"مروج الذهب"و ده‌یه‌ها كتاوه‌یل تر ئویشید: ئه‌و تیره‌یل كورده‌ ك له‌ وڵات شام خاوه‌ن زێد و ماوا بوینه‌ جوور دونبولیه‌یل، ئه‌وانه‌ وه‌گووره‌ى له‌ بنه‌و بنچینه‌ى "موزه‌ر كوڕ نزار"ن. مه‌جده‌دین فه‌یرووز ئابادى، نویسه‌ر فه‌رهه‌نگ " القاموس المحیط "یش، ك خوه‌ى یه‌كیگه‌ له‌ روڵه‌یل شوانكاره‌ى كورد ئیران و ساڵ(1413)زایینى مردگه‌، نویساگه‌: دونبول، ناو تیره‌یگه‌ له‌ كورده‌یل ده‌ورگرد موسڵ.

ئه‌گه‌ریش ته‌ماشاى سه‌رچه‌وه‌یل تر بكه‌یم، دوینیم ك "دێهخودا"یش له‌ لوغه‌تنامه‌گه‌ى نویساگه‌: دونبول ناو كویه‌یگه‌ له‌ كویه‌یل ده‌ورگرد دیاربه‌كر ، ك سه‌ران دونبولیه‌یل ئازه‌ربایجان له‌ بنه‌ڕه‌ته‌و سه‌ر وه‌ى شوونه‌ بوینه‌و له‌ناو كورده‌وارى وه‌" دوممه‌ل زازا "ناسریان. له‌یوا دیاره‌ دوممه‌ل ك جووره‌ ته‌پڵیگه‌و یه‌كیگه‌ له‌ كه‌ره‌سه‌یل مۆسیقاى ئمڕوو، ك شایه‌ت له‌ بنه‌ڕه‌ته‌و ئى تیره‌ دروسى كردوین.

كه‌سه‌یل تر جوور عه‌بدولڕه‌زاق به‌گ دونبولى، ك نویسه‌ر كتاو" ریاچ الجنه‌ "و چه‌نه‌ها كتاوه‌یل تره‌، باس كردگه‌و ئویشید :دونبولیه‌یل له‌ بنه‌ڕه‌ته‌و چنه‌و ئه‌را بان"به‌رمه‌ك"یه‌یل و له‌ نه‌وه‌ى "یه‌حیا"ن، ك چوار كوڕ داشتگه‌ وه‌ناو "جه‌عفه‌ر، محه‌مه‌د، فه‌زڵ، مووسا"ئنجا كوڕ چواره‌مى خوه‌ى و نه‌وه‌یلى نزیكه‌ى 150 ساڵیگ والى ده‌وروه‌ر شام بوینه‌و له‌و بنه‌ماڵه‌"عیسا به‌گ"دونبولى ناودار بویه‌و ناسریاگه‌ وه‌"ئه‌بو مووسا"ى دویم.

وه‌لى له‌یوا دیاره‌ عه‌بدولڕه‌زاق به‌گ، باس عیسا له‌ كتاو "ئه‌نساب ئه‌لئه‌كراد" ئه‌بو حه‌نیفه‌ى دینه‌وه‌ریه‌و برده‌سه‌ى ك وتگه‌: میره‌یل دونبولى له‌ بنه‌چه‌كه‌و چنه‌و   ئه‌را بان عیسا ك نه‌وه‌ى به‌رمه‌كیه‌یل وه‌زیر عه‌باسیه‌یل بوینه‌.

ئه‌گه‌ریش ته‌ماشاى شه‌ره‌فنامه‌ى میر شه‌ره‌فخان بتلیسى بكه‌یم، نویساگه‌: كابرایگ عیسا مووسا ناو، ك نیشته‌جى "هه‌كارى یا جه‌زیره‌و بۆتان"بویه‌، خاك و نیشتمان خوه‌ى هیشته‌سه‌ جى و خوه‌ى و تیره‌گه‌ى كووچ كردنه‌ وه‌ره‌و ئازه‌ربایجان و پاشایه‌یل ئه‌و سه‌رده‌مه‌ هه‌ریم"سه‌گمه‌ن ئاوا"دانه‌سه‌پى و له‌تى جیگیر بویه‌و خه‌ریك ئاژه‌ڵدارى و كشتوكاڵ بویه‌.

وه‌هه‌ر حاڵ شایه‌ت ئى عیسا هه‌ر هه‌مان ئه‌و عیسا بوود ك ئه‌مین زه‌كى به‌گ ناوى ناگه‌ میرعیساى ناسریاگ وه‌سه‌ڵاحه‌دین ك گوایه‌ سه‌د هه‌زار خیزان كورد ئێزیدى جیواز كردگه‌ ئه‌را ئازه‌ربایجان.

دویاخریش ئه‌مین زه‌كى به‌گ باس له‌وه‌ كردگه‌ ك تیره‌ى دونبولى چه‌ن لقیگ له‌لى كه‌فته‌سه‌و، ك له‌ سه‌رده‌م مه‌ئموون عه‌باسى و ته‌یمور له‌نگ و سوڵتان سه‌لیم عوسمانى و سه‌فه‌ویه‌یل بڵاوه‌ وه‌پیان كریاگه‌ ئه‌راناوچه‌یل خوه‌راسان و قوچان و گه‌نجه‌و قه‌ره‌باغ و قه‌ره‌جداغ و شوونه‌یل تر، ك دویاخریش بوینه‌سه‌ چه‌ن به‌شیگه‌و جوور:دونبولى ئه‌یوب خانى، دونبولى به‌گزاده‌یى، دونبولى شه‌مسكى، دونبولى عیسا به‌گ، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ئى تیره‌ له‌ سه‌ده‌ى 4 كووچى تا سه‌ده‌ى9 كووچى هه‌ر وه‌رده‌وام فه‌رمانڕه‌وایى خوه‌یان داشتنه‌.

مه‌لا جه‌میل

ج . أ