رووشناى له‌ ناو تونێلێ

شفق نيوز

هه‌سه‌ وه‌ كار هاورد، وه‌لى ئيچنه‌ دياره‌ ك هێمان نه‌تويه‌نستيه‌ به‌ره‌ى سياسى وه‌ تواناو سه‌قاگير دژ وه‌ سه‌رۆك وه‌زيره‌يل عيراق نورى مالكى دروس بكا. هه‌رچه‌ن له‌ يه‌ك نزيكه‌و بوين وه‌رچه‌و له‌ ناونى هه‌رێم و سوننه‌ ها ئارا، وه‌لى ئه‌ى له‌ يه‌ك نزيكه‌و بوين، له‌تێ نيه‌ونيه‌يد بره‌سێده‌و ئه‌و‌جيه‌ ك هاوپه‌يمانى ئستراتيجى له‌لێ بكه‌فيده‌و.

مه‌ترسى ئه‌ى له‌ يه‌ك نزيكه‌و بوينه‌ تاكتيكيه‌ ها له‌ دو خاڵ: يه‌كێ ئه‌وه‌سه‌ ك ئه‌ى له‌ يه‌كه‌ونزيك بوينه‌ تاكتيكيه‌ بووده‌ مايه‌ى ئه‌و ك هاوپه‌يمانى ستراتيژى كورد- شيعه  له‌ ناوبچوو، ئه‌و خاڵ تريش يه‌سه‌ ك هێمان ئه‌ى هاوپه‌يمانى تازه‌ له‌ ناو هه‌رێم كۆده‌نگى له‌ بانێ نيه‌و به‌ش گرنگێ له‌ لايه‌نه‌يل سياسى كورد هێمان باوه‌ڕ ته‌مام وه‌ يه‌ نه‌يرن ك هاوپه‌يمانى وه‌ل سوننه، ئه‌تويه‌نێ ج هاوپه‌يمانى شيعه پڕه‌و بكا.

وه‌ كردار، له‌يه‌ك نيزكه‌و بوين كورد- شيعه- سوننه‌، بێجگه‌ له‌وه‌ ك كاڵى له‌ ناو ليست برايه‌تى له‌ ناو ئه‌نجوومه‌ن پارێزگاى نه‌ينه‌وا خس، هويچ چشت بايخدار تر وه‌ل خوه‌ى ناورد.

ئه‌ى مه‌رج و وه‌زه‌ ك ئمڕوو هه‌سه‌، ته‌مام جياسه‌ له‌و مه‌رجه‌ ك له‌تێ وه‌ فشار كوردوسوننه‌ وه‌ شێوه‌ى سه‌ره‌كى و به‌شێ گرنگى شيعه‌يل تويه‌نستن، سه‌رۆك وه‌زيره‌يل ئبراهيم جه‌عفه‌رى لا بريا. وه‌لى ئيسه‌ به‌ڵگه‌ى وه‌ هێز له‌ بان ئه‌وه‌ نيه‌ ك تواناى دووباره‌و بوين ئه‌ى سيناريۆ هه‌سه‌. وه‌ تايبه‌تى ك فاكته‌رى خوه‌ماڵى(سڵكردن زوورم شيعه‌يل له‌ى مه‌سه‌له‌)و فاكته‌ر ده‌ره‌كى(ڤيتۆى ئيران و دودڵى ئه‌مريكا) زه‌مينه‌ى گونجياى ئه‌را ئه‌ى مه‌سه‌له‌ نيه‌ره‌خسنێد.

وه‌خت له‌ به‌رژه‌وه‌ندى مه‌نن كێشه‌يل ئه‌ڵوه‌سياى نيه‌. هه‌ڕه‌شه‌ى عه‌باس محمه‌مه‌داوى له‌ كورده‌يل ده‌يشت هه‌رێم و هێرشكردن سه‌ر بارگه‌يل يه‌كێتى له‌ بابل و ديوانيه‌، ئشاره‌ى رووشن ئه‌را ئه‌گه‌ر گه‌وراو بوين فێشتر ئه‌ى قه‌يرانه‌سه‌.

وه‌ دڵنياييه‌و، مالكى سه‌رۆك وه‌زيره‌يل نموونه‌ى نيه‌و سياسه‌ت ناوخوه‌ى وڵات پڕه‌ له‌ هه‌ڵه‌وغه‌ڵه‌ته‌. وه‌لى وه‌ بێ ديالۆگ و له‌يه‌ك فامستن، مه‌فه‌ر(ده‌رفه‌ت) چاره‌سه‌ربوين كێشه‌يل ئه‌و پێش نايه‌يد.

هناى ك هه‌رێم زوورم كارته‌يل خوه‌ى له‌ى قه‌يران وه‌ كار هاورد، هێمانيش مالكى كه‌مترين كارت وه‌ كار هاورديه‌و وه‌ دڵنياييه‌و به‌شێ له‌ كارته‌يلێ ئيچنه‌ له‌ناويان دوينيه‌يد ك كارگه‌رى فێشترێ له‌ بان ئه‌ى خه‌ت قه‌يرانه‌ داشتوون. له‌وانه‌سه‌ كارت پرۆژه‌ى ياساى نه‌فت و گاز ك وه‌ نيازه‌ وه‌بێ شه‌وروسڵاى هه‌رێم بوه‌يده‌ى ئه‌را ئه‌نجومه‌ن نۆينه‌ران. بێگومان كورد ده‌نگ وه‌ى پرۆژه‌ى ياسايى ناده‌ێ و دژێ وه‌سێد. وه‌لى ئه‌گه‌ر مالكى بتويه‌نێ 163 ده‌نگ ئه‌را خوه‌ى كۆ بكا، يه‌كێ له‌و لايه‌نه‌يله‌سه‌ ك گه‌وراترين زيان وه‌ كورد ئه‌ره‌سنێ.

له‌ مه‌سه‌له‌ى چوى مه‌سه‌له‌ى نه‌فت و گاز، هويچ چشتێ گه‌ره‌نتى ئه‌وه‌ ناكا ك پرۆژه‌گه‌ ده‌نگێ ك خوازێ ناتيه‌رێد.

له‌ى مه‌رج ئيسه‌ ك چوى ئه‌وه‌ ك ئيسه‌ وه‌ به‌سين كۆنگره‌ى نيشتمانى له‌ به‌غدا شانسێ گونجياى ئه‌را كاركردن و په‌يا كردن رێ چاره‌ى پێك ئه‌يرێد.

تا وه‌رجله‌ به‌سين كۆنگره‌ى لويته‌كه‌ى ده‌وڵه‌ته‌يل عه‌ره‌وى له‌ به‌غدا، ليست مالكى فێشترين به‌ربه‌ست له‌وه‌ر به‌سين كۆنگره‌ى نيشتمانى دروس كرد. وه‌لى ئيسه‌ نه‌رمى فره‌ى نيشان ئه‌داو له‌ دوياى كۆوه‌و بوين هاوپه‌يمانى نيشتمانى وه‌ سه‌رۆكاتى ئبراهيم جه‌عفه‌رى و ئاماده‌بوين مالكى، هاوپه‌يمانى نيشتمانى ك نۆينه‌رايه‌تى شيعه‌يل ئه‌كا، داوا ئه‌كا كۆنگره‌كه‌ وه‌ زويترين وه‌خت بوه‌سيه‌يد.

ئه‌وه‌ ك ئيسه‌ وه‌ربه‌سه‌ ئه‌را به‌سين ئه‌ى كۆنگره‌، ليست عيراقيه‌و عه‌لاويه‌، نه‌به‌سين ئه‌ى كۆنگره‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندى هويچ كه‌س نيه‌. وه‌ چه‌واشه‌و يه‌كێ له‌ ئه‌ركه‌يل سه‌ره‌كى ئه‌ى كۆنگره‌، چاره‌سه‌ر‌كردن ئه‌و كه‌م و كوڵيه‌يله‌‌سه‌ ك بوينه‌سه‌ مايه‌ى فه‌راهم بوين ژينگه‌ى گونجياى ئه‌را ته‌كڕه‌وى مالكى و جيوه‌جى نه‌كردن ده‌ستوور.

به‌سين ئه‌ى كۆنگره‌، هويچ سه‌ركه‌فتنێ ئه‌را مالكى له‌تێ نيه‌و نه‌وه‌سينێش زيانێ وه‌ پێ ناره‌سنێد. وه‌ بێ نيشتن ئاشكراى لايه‌نه‌يل ناكووك، مه‌فه‌رێ ئه‌را په‌يابوين رێ چاره‌ى وه‌ دى نايرێد.

فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد