په‌يوه‌نديه‌يل هه‌ولێر و به‌غدا وه‌ره‌و كوورا؟

شفق نيوز

عراقيگ له‌وساوه‌ دروس بويه‌، يا تويه‌نيم بويشيم له‌وساوه‌ لكياگه‌و دروسكرياگه‌، چه‌ن ساڵ كه‌ميگ بی كيشه‌و جه‌نگ و كوده‌تا بويه‌، وه‌نا دی گشت رووژگاره‌يلی هه‌ر جه‌نگ و خوين و كوشتار بويه‌. ئيسه‌يش عراق وه‌ هويچ شيوه‌يگ سيمای ده‌وڵه‌تبوين وه‌پيه‌و ديار نيه‌، به‌ڵكوو فيشتر منيده‌ ميرنشينييگ خێڵه‌كی و تون مه‌زه‌و، ئه‌وه‌كيش په‌يوه‌سه‌ وه‌ ناكووكيه‌يل ناونی كوردستان و عراق ئه‌وه‌ هه‌ر له‌ باسكردن كووتايی نه‌يريد.

شايه‌ت ته‌نيا خاڵ هاوشيوه‌ی ناونی كوردستان و عراق ئه‌وه‌ بوود ك له‌ يه‌ك مه‌رز وه‌زوور نه‌خشه‌كيشكرياگ ژيه‌ن، وه‌نا هويچ چشتيگ تر له‌ هويچ لايگه‌و عراق و كوردستان ناوه‌سيده‌ يه‌كه‌و، وه‌ جووريگ ك نه‌ته‌وه‌و مێژوو و جوگرافياو بار كوومه‌ڵايه‌تی و ئابووری و سورشت و بار ئنسانی كوردستان و عراق وه‌ ته‌مامی له‌يه‌كتر جياوازن و هاوشيوه‌ نين. مانای ئه‌وه‌سه‌ مه‌ندنه‌وه‌ی كوردستان و عراق له‌ يه‌ك مه‌رز چ گرينگييگ ديريد؟!

سه‌ركردايه‌تی سياسی له‌ كوردستان هه‌ر له‌ زويه‌و گام گرينگ ناگه‌ له‌باوه‌ت وه‌ده‌ه‌وڵه‌تبوين و ئيسه‌يش بنه‌مايه‌يل ده‌وڵه‌تی له‌خوه‌ی گرده‌و كردگه‌ ك پيكهاتنه‌ له‌ بنه‌مای ئابووری، سروشتی، ئنسانی.

په‌يوه‌ندی ناونی كوردستان و عراقيش فيشتر منيده‌ په‌يوه‌ندی دو وڵات هاوسا ك گرفت وه‌ يه‌كه‌و داشتوون، نه‌ك هه‌رێميگ فيدراڵ و ده‌وڵه‌تيگ فيدراڵ، وه‌ل ئه‌وه‌يشا خاڵه‌يل ناكووك ناونيان فريه‌ فيشتره‌ له‌ خاڵه‌يل هاوشيوه‌يان، ئيسه‌يش بيجگه‌ ئاڵای عراقی له‌ شوونه‌يليگ، هويچ چشتيگ نيه‌ گه‌ورايی و شانيه‌ت ده‌وڵه‌ت عراقی وه‌ناو فيدراڵ نيشان بيه‌يد له‌ هه‌رێم كوردستان و ئه‌وه‌ ئاشكرا بكا ك ئی هه‌رێمه‌ به‌شيگه‌ له‌ عراق، به‌ڵكوو بايه‌سه‌ بويشيد ئی هه‌رێمه‌ به‌شيگ بوی له‌ عراق.

له‌ هه‌مان وه‌خت كيشه‌يل ناونی هه‌رێم كوردستان و به‌غدا فيشتر منيده‌ كيشه‌ی ناونی دو ده‌وڵه‌ت خاوه‌ن سه‌روه‌ری ته‌مام، نه‌ك هه‌رێميگ فيدراڵ و ده‌وڵه‌تيگ فييدراڵ، چوينكه‌ شيوه‌و شماره‌ی كيشه‌يل فريه‌ گه‌وران و جوور كيشه‌ی ناونی دو ده‌وڵه‌ت خاوه‌ن سه‌روه‌ريه‌.

ئه‌را نموونه‌: عراق وه‌ناو فيدراڵ ئه‌وه‌سه‌ هه‌رێم كوردستان تومه‌تبار ئه‌كا وه‌ كلكردن نه‌فت وه‌بی گله‌وخواردن ئه‌را به‌غدا، يه‌يش له‌وه‌ختيگ وه‌بی ئه‌وه‌ك مالكی و دار وده‌سه‌ی هوير له‌وه‌ بكه‌ن ك وجوود كيشه‌ له‌بان نه‌فت له‌ناونی هه‌رێم و به‌غدا له‌ نه‌وين ياسای نه‌فت و غازه‌و سه‌رچه‌وه‌ گرتگه‌ نه‌ك چشتيگ تر.

هه‌ر له‌وسايشه‌و ك شار موسڵيش ك دويه‌مين گه‌وراترين پاريزگايه‌يل عراقه‌ كه‌فته‌ ژير كۆنترۆڵ چه‌كداره‌يل ترۆريستی داعش، دی كومپانيايه‌يل گه‌ورای جه‌هانی له‌ شار هه‌ولێر خه‌ريك ته‌مامكردن كاره‌يليان و گوزه‌ركردن ژيان ئاسايی خوه‌يان بوين و ته‌ياره‌يل وڵاته‌يليش وه‌ ئارامی و بی وجوود هويچ كيشه‌يگ له‌ ته‌ياره‌خانه‌ی هه‌ولێر و سلێمانی نيشنه‌و وه‌بی ئه‌وه‌ك هويچ رويداگيگ نه‌خوازرياگ له‌ وجوود بوود.

له‌بان نه‌خشه‌ی جوگرافی ئه‌وه‌ ده‌ركه‌فيد ك دويری ناونی شار موسڵ و شار هه‌ولێر نزيكه‌ی ٩٠ كيلۆ مه‌تره‌، وه‌لی هه‌ر دويری ناونی ئی هه‌ردوگ شاره‌ له‌بان نه‌خشه‌ی سياسی يه‌كجاری فريه‌سه‌و هه‌ڵكه‌فت هه‌ردوگيان له‌ يه‌ك نزيكه‌، وه‌ل ئه‌وه‌يشا موسڵ گرفتار ترۆر و داعش و جه‌نگ و كوشتار بويه‌و مه‌ردمان فريه‌يگ ئاواره‌ بوينه‌، وه‌لی له‌ هه‌ولێر ژيانيگ ئاسايی و دوير له‌ ته‌قه‌و جه‌نگ و كوشتار و كيشه‌يل تر ئه‌چێده‌ سه‌ر و له‌ هه‌رێميش وه‌گشتی و له‌ شار هه‌ولێر وه‌تايبه‌ت جوور كورد وه‌ته‌نی"نه‌ واس نه‌ واران"!

ئمجا ئه‌و هاووڵاتيه‌يله‌ ك له‌ ده‌يشته‌و ئه‌يه‌نه‌ ناو هه‌رێم، يا ئه‌و عه‌ره‌به‌يله‌ ك له‌ ناوچه‌يل تره‌و له‌ ترس جه‌نگ و كوشتار رويكردنه‌سه‌ ناوچه‌يل ئارام هه‌رێم كوردستان، يا به‌ش فريه‌يگ له‌ هاووڵاتيه‌يل هه‌رێم مه‌گه‌ر وه‌ پرسياركردن بزانن له‌ عراق ژيه‌ن، وه‌نا هه‌ر نازان ئه‌و شوونيشه‌ ك له‌تی ژيه‌ن هه‌رێميك فيدراڵيه‌و سه‌ر وه‌ عراقه‌.

ئيسه‌يش بيجگه‌ شماره‌ی ئۆتۆمبيل و پاسه‌پۆرت و پويل و ئاڵای عراق ك ها له‌بان دام و ده‌زگايه‌يل هه‌رێم كوردستان، هويچ هسيگ وه‌ عراقيه‌ت ئی هه‌رێمه‌ ناكريه‌يد، ئمجا حكوومه‌ت عراقی وه‌رجه‌ ماوه‌يگ ك نويسينگه‌ی حكوومه‌ت هه‌رێم به‌سا، هه‌ر ئه‌و وه‌خته‌ هويچ نوێنه‌رايه‌تييگ له‌ هه‌رێم نه‌يريد، هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ له‌ی شيه‌وكردنه‌ ئه‌تويه‌نيم بويشيم خاڵه‌يل جياواز ناونی هه‌رێم كوردستان و عراق له‌ خاڵه‌يل هاوبه‌ش فريه‌ فيشترن، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌يش له‌ی ناونيه‌ تا تيه‌يد هه‌رێم كوردستان هويچ په‌يوه‌ندييگی وه‌ عراقه‌و نامينيد و شايه‌ت له‌ ئاينده‌ی نزيكيگيش كوردستان بووده‌ هاوسای عراق ك ريزگرتن له‌ په‌يوه‌نديه‌يل ناونيان جوور دو ده‌وڵه‌ت بوود نه‌ك جوور هه‌رێم و ده‌وڵه‌تيگ خاوه‌ن ده‌سڵات خودچه‌سپن.

ئارام ساڵح

ج . أ