كووچكردن ئاواینشینه‌یل وه‌ره‌و شار

شفق نيوز

كیشه‌ى كووچكردن ئاواینشینه‌یله‌ وه‌ره‌و مه‌ڵوه‌ن شاره‌یل عراقى وه‌گشتى، ك یه‌یش بووگه‌ مایه‌ى فه‌وتیان و شیوانن شوناسنامه‌ى ئه‌و ئاوایى و شاره‌یله‌ تاڕاده‌یگ، چوینكه‌ زوورم شاره‌یل ئاڵشت بوینه‌ ئه‌را كوومه‌ڵگایه‌یل عه‌شایرى وه‌ شیواز ناوچه‌یى و تیكه‌ڵ شاره‌یل كریاو شوناسنامه‌ى فره‌یگ  له‌ئاوایه‌یل كوشیاسه‌وه‌ له‌بان بنه‌ماى سیاسه‌ت غه‌ڵه‌تیگ  و یه‌یش كاریگه‌رى ئابوورى و كوومه‌ڵایه‌تى دیریگ، چوینكه‌ به‌رهه‌مه‌یل فره‌یگ  له‌لاى خه‌ڵك ئاوایه‌یله‌وه‌ سه‌رچه‌وه‌ گریگ  هه‌ر له‌ به‌رهه‌م خایه‌و شیر و شیره‌مه‌نى بگر تا ڕه‌سیگه‌ به‌رهه‌مه‌یل كشوكاڵى وه‌رزانه‌ جویر گه‌نم و جویه‌و برنج له‌ زوورم ئاوایه‌یل ده‌یشتنشین له‌ى وڵاته‌.

له‌ ئه‌نجام ئى كار به‌رنامه‌ دانریاگه‌، دى ئاوایه‌یل كاریگه‌رى ئاشكرایگ  له‌لایان دروس بوى و نه‌خشه‌ى ژیان له‌ڕوى به‌رهه‌مه‌وه‌ ئاڵشت بوى ئه‌را ڕه‌وڕه‌وه‌یگ  وه‌كاربه‌ر یا ئستهلاكى ك ئه‌وسا بووشایى یا فراغ گه‌ورایگ  له‌ بازاڕه‌یل شار پڕه‌و كردوین و تاسه‌ره‌تاى ساڵه‌یل شه‌س سه‌ده‌ى گوزه‌یشتیش گشت بازاڕ شاره‌یل پڕ بوین له‌ به‌رهه‌مه‌یل كشتوكاڵى و حه‌یوانى وه‌ك: سه‌وزى و میوه‌جات و خایه‌و مامر و ماس و شیره‌مه‌نى و كه‌ره‌و په‌نیر و چشته‌یل تر، ئمجا لایه‌ن وه‌كاربه‌ر و بسینیش مه‌ردم شاره‌یل بوین تا ئه‌وه‌ بوى كه‌مه‌ كه‌مه‌ هاوكیشه‌گه‌ ئاڵشت بوى و زوورم لیست بسینه‌یل له‌ خه‌ڵك ئاوایه‌یله‌، وه‌و جووره‌ زوورم شاره‌یل بوینه‌سه‌ ئاوایه‌یل گه‌ورایگ  له‌بان هساو مه‌ترسیدار ژیرخان كوومه‌ڵایه‌تى و جوگرافى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش نه‌ ئاوایه‌یل مقه‌یه‌تى له‌ شوناسنامه‌ى نموونه‌یى خوه‌یان كردن له‌ داب ونه‌ریت و به‌رهه‌مه‌یلیان، نه‌ شاره‌یلیش وه‌ شیواز جوانیگ  پیشكه‌فتن وه‌خوه‌یانه‌وه‌ دینه‌. بیگومان ده‌سڵاته‌یل وه‌رین له‌ سه‌ره‌تاى ساڵه‌یل هه‌فتاى سه‌ده‌ى وه‌رین هه‌وڵ ئه‌وه‌ دان كووچ وه‌پیكردن چه‌واشه‌یگ  ئه‌را خه‌ڵك ئاوایه‌یل بكه‌ن له‌وانه‌ك ڕویكردنه‌ شاره‌یل، ئه‌وه‌ بوى كاره‌گه‌ زیاتر په‌ره‌ سه‌ند و كووچكردن زیاتریگ  كریا وه‌ره‌و شاره‌یل له‌شوون ئه‌وه‌ك سیاسه‌ت رژیم وه‌ تایبه‌ت له‌شوون ساڵ 1975زوورم خه‌ڵك ئاوایى خسته‌ ناو ده‌زگایه‌یل تایبه‌ت خوه‌ى و هه‌ر یه‌كیگ  له‌لیان پارچه‌یگ  زه‌وى دیاگه‌ پیان و له‌ هه‌مان وه‌خت له‌وه‌ر دروسكرنیشى عه‌قار ئه‌ڕایان واز كرد، وه‌تایبه‌ت ئه‌را ئه‌و شوونه‌یله‌ ك چینه‌یل جووراوجوور دینى و نه‌ته‌وه‌یى و مه‌زه‌وى له‌تیان وجوود داشت جویر شاره‌یل موسڵ و كه‌ركووك و دیاله‌و تكریت و به‌عزیگ  له‌ شوونه‌یل ڕومادى و حله‌و نه‌جه‌ف و كه‌ربه‌لا، ك یه‌یش دویاخر بویه‌ مایه‌ى رویداگ شیویان دیموگرافى گه‌ورایگ و كیشمه‌كیش كوومه‌ڵایه‌تى و نه‌ته‌وه‌یى و مه‌زه‌وى تا ڕووژ ئمڕوو له‌لى كه‌فته‌وه‌.

له‌شوون رمیان رژیم وه‌رینیش كووچكردن ئاواینشینه‌یل زیاتره‌و بوى ئه‌را شاره‌یل و ئه‌وه‌ بوى زوورم ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌ت بویه‌ شوون نیشته‌جیبوین و ده‌یه‌ها هه‌زار له‌ خیزانه‌یل هاتن ئه‌را ده‌وروه‌ر شاره‌یل وه‌تایبه‌ت به‌غداى پایته‌خت و شوونه‌یل پیرووز جویر كه‌ربه‌لاو نه‌جه‌ف و سامه‌ڕاو شاره‌یل تر هه‌رێم كوردستان.