شاكر عه‌لى فه‌یلى: داموده‌زگایه‌یل ڕژیم وه‌رین وتنه‌پیم (وازبار له‌ تووپان)

شفق نيوز

له‌ناوبریاى ناچارى كردن واز له‌ تووپان بارید ته‌نیا له‌وه‌ر ئه‌وه‌ ك كورد فه‌یلى بویه‌.

بازیكه‌ر وه‌رین یانه‌ى ته‌له‌به‌ و جه‌یش و باوگ بازیكه‌ر ناوده‌وڵه‌تى هه‌ڵوژارده‌ى نیشتمانى حازرى(سلام شاكر) له‌ دیداریگ تایبه‌ت له‌باوه‌ت ئه‌و زانیاریه‌ و له‌باوه‌ت نه‌خش و ده‌ورى جوور مه‌شقكاریگ له‌ مه‌دره‌سه‌ى تووپان عه‌موو بابا، و وه‌سه‌رهاته‌یلى وه‌ل وه‌رزش، ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئى گفتوگووه‌ وه‌لیا ئه‌نجامدا:

* كاك شاكر، سه‌ره‌تاى كاروان خوه‌د وه‌ل تووپ و تووپانه‌و ئه‌رامان باس بكه‌؟

- له‌ سه‌ره‌تا جوور هه‌ر بازیكه‌ریگ تر وه‌ل تیمه‌یل مللیه‌و بازى كردم و دیاردام و من له‌یرا باس له‌ ساڵ 1969 – 1970 كه‌م ك له‌ شار سه‌وره‌ (سه‌در) بویم و ئنجا چویم ئه‌را ناوچه‌ى (وه‌سبه‌) ك تیم مللى ناوداریگ داشت وه‌ناو (ئه‌نوارلته‌لیعه‌) و ئى ناوچه‌ زوورم مه‌ردمه‌گه‌ى كورد فه‌یلیین، و ئى تیمه‌ له‌ خاسترین تیمه‌یل ناوچه‌ى نه‌هزه‌ بوى و بازیكه‌ره‌یل خاسیگ داشت جوور بازیكه‌ر نوورى قاره‌مان و عه‌لى ڕاڕنجه‌ و بازیكه‌ریلیگتر، و ئیمه‌ وه‌ختى له‌ بازیگاى عوه‌ینه‌ بازى كردیایمن جه‌ماوه‌ر شوون ئه‌راى نه‌وى ئه‌را ته‌ماشاكردنمان و زوورمى بازیكه‌ره‌یلمان چوینه‌ ڕیزه‌یل یانه‌یل ناودار عیراق، و له‌و وه‌خته‌ خاسترین مه‌شقكاره‌یل سه‌ردان ناوچه‌گه‌مان كردیان، له‌وانه‌یش ڕه‌حمه‌تى عه‌بدولره‌حمان قه‌یسى(ئه‌بو عۆف) ك مه‌شقكار تیم به‌رید بوى و له‌و وه‌خته‌ مكیسم كرد له‌ تیم سلكى و لاسلكى بازى بكه‌م و منیش وه‌خوه‌شحاڵیه‌و قه‌بوول كردم و له‌شوون ئه‌وه‌ بویمه‌ بازیكه‌ریگ ك مه‌ردم ناسنه‌ى، له‌ شوون ئه‌وه‌یش هه‌مان مه‌شقكار (ك بویه‌ مه‌شقكار یانه‌ى ئعاشه‌) داوا له‌لیم كرد له‌ تیم ئعاشه‌ بازى بكه‌م و منیش وه‌قسه‌ى كردم و دوساڵ ئه‌راى بازى كردم؛ ئنجا وه‌ل ئى یانه‌وه‌ ك سه‌ر وه‌ وه‌زاره‌ت بازرگانى بوى، چویمنه‌ خول پله‌ یه‌ك و هه‌ر له‌ وه‌زاره‌ت بازگانى تیمیگتر داشتن وه‌ناو یانه‌ى ئقتصاد ، وئنجا هاتن هه‌ردوگ یانه‌گه‌ تیكڵا كردن و كردنه‌ى یه‌ك یانه‌ و له‌ خول عیراق به‌شدارى كرد ، و منیش له‌ ساڵ 1971 تا ساڵ 1974 كاپتن ئه‌و تیمه‌ بویم ، و له‌و وه‌خته‌ هه‌ریه‌ك له‌ واسق ناجى و عادل جرجیس وه‌لمه‌و له‌ هه‌ڵوژارده‌ى نیشتمانییش بازى كردیان، له‌ شوون ساڵ 1974 خوه‌نین ئاماده‌یى ته‌واوكردم و چویمه‌ كۆلیج په‌روه‌رده‌ى وه‌رزشى و ئنجا چویمه‌ ڕیزه‌یل یانه‌ى ته‌له‌به‌ و له‌ورا بویمه‌ ستاره‌یگ له‌ ستاره‌یل یانه‌گه‌ ، و له‌ هه‌ڵوژارده‌ى جایڵه‌یلیش بازى كردم وله‌شوون ئه‌وه‌یش له‌ هه‌ڵوژارده‌ى نیشتمانى(ب) بازى كردم و ئنجا هه‌ڵوژارده‌ى نیشتمانى عیراق ك تا ساڵ 1980 له‌تى بازى كردم و ئنجا ئه‌را ماوه‌ى سێ ساڵ له‌ یانه‌ى جه‌یش بازى كردم و له‌ شوون ئه‌وه‌ و له‌وه‌ر چه‌ن بارووه‌زع سیاسى سه‌ختیگ  ناچار بویم وازله‌ وه‌رزش بارم چوینكه‌ كورد بویم و له‌چین كورده‌یل فه‌یلى، و له‌ ساڵ 1983 پیاوه‌یل ڕژیم له‌ناوبریاى وتنه‌ پیم "واز بار له‌ تووپان"، دویاخر گرووپیگ پیاوه‌یل رژیم هاتن ئه‌را لام و وتنه‌ پیم "یه‌ك پرسیار بویچگیگ له‌لید كه‌یمن" و وه‌ل خوه‌یانا بردنه‌م و بان چه‌وم به‌سان و ده‌سه‌یلم كه‌له‌بچه‌كردن و بردنه‌م ئه‌را شوونیگ نادیار و دویاخر زانستم ك زندان حارسیه‌س(ئنزه‌بات عه‌سكه‌رى) و ئنجا دانه‌مه‌ وه‌ر ئه‌را زندان شماره‌(1) و 39 ڕووژ له‌ورا زندانى كریام، و وه‌ڕاسى من نیه‌توام باسى فره‌ بكه‌م چوینكه‌ له‌و وه‌خته‌ تویش سه‌ركوتكردن و زوڵم گه‌ورایگ هاتم.

* به‌شدارى كردند له‌ هه‌ڵوژارده‌یل نیشتمانى چوین هه‌ڵسه‌نگنید؟

- هه‌رچى بازیمه‌ له‌ هه‌ڵوژارده‌یل نیشتمانى جوان بوین، چ له‌ هه‌ڵوژارده‌ى جایڵه‌یل ك له‌ دو قاره‌مانى به‌شدارى كرد و ئنجا له‌ هه‌ڵوژارده‌ى نیشتمانى له‌ قاره‌مانى مه‌ردیكا و هه‌ر له‌یوا له‌ هه‌ڵوژارده‌ى به‌غدایش بازى كردم و له‌سایه‌ى خودا به‌ش خوه‌م بازى ناوده‌وڵه‌تى دیرم.

* سه‌ختترین بازیید دژ وه‌ كى بوى؟

- سه‌ختترین بازییم دژ وه‌ هه‌ڵوژارده‌ى كۆریاى خوارین بوى له‌ خول مه‌ردیكا له‌ ساڵ 1977 ك وه‌ گۆڵیگ بى وه‌رانوه‌ر له‌تى دانایمن.

*چوین به‌راورد نه‌وه‌ى خوه‌دان وه‌ل نه‌وه‌ى نووه‌و كه‌ید؟

- نه‌وه‌ى وه‌رین جوور به‌هره‌دارى له‌ى نه‌وه‌ خاستر بوى له‌وه‌ر چه‌ن هووكاریگ، له‌ ساڵه‌یل هه‌فتا و هه‌یشتا نه‌وه‌یگ ته‌ڵایى ڕاسكانى داشتیمن، ك عیراق ڕه‌سانه‌ جام جه‌هانى ، وه‌لى ئمڕوو ته‌نیا یه‌ك نه‌وه‌ دیریمن ئه‌ویش ئه‌وه‌ بوى ك جام ئاسیا برده‌وه‌ له‌ ساڵ 2007، وه‌باوه‌ڕ من ئه‌گه‌ر ئى نه‌وه‌ له‌به‌ین بچوود فره‌سه‌خته‌ نه‌وه‌یگ خاس له‌ شوونى باید له‌وه‌ر سسى و لاوازى خول یا ده‌ورى عیراق وه‌شیوه‌ى گشتى، و بیجگ له‌ بایه‌خ نه‌داین وه‌ تیمه‌یل خورده‌ساڵ ، و له‌هه‌مان وه‌خت ئه‌وسا سه‌رچاوه‌یگ گرنگ وزینگ داشتیمن ك بازیكه‌ر له‌تى په‌یا بویاد و چویاد ئه‌را تیمه‌یل خول عیراق وهه‌ڵوژارده‌ى عیراق ئه‌ویش تیمه‌یل مللى بوى ك ئمڕوو تویش پشتگووشخستن و بایه‌خ نه‌داین هاتنه‌ ئه‌و كه‌شافه‌یله‌ نه‌مه‌ننه‌ ك مینه‌ى به‌هره‌داره‌یل و خامه‌یل خاس كردیان.

* كاپتن شاكر عه‌لى فه‌یلى ئیسه‌ ها كاملا؟

- وه‌رج له‌ ڕمیان ڕژیم وه‌رین بویمه‌ مه‌شقكار یانه‌ى هلال یه‌مه‌نى، ك ئیسه‌ له‌ جام قاره‌مانى ئاسیا به‌شدارى كه‌ید، و من له‌ورا چوار ساڵ مه‌نم ، و له‌شوون ڕمیان ڕژیم وه‌رین هاتمه‌و ئه‌را وڵات خوه‌م و له‌ ساڵ 2004چویمه‌ مه‌دره‌سه‌ى تووپان ڕه‌حمه‌تى عه‌موو بابا.

* وه‌ڕاى تو مه‌شقكار  چه‌ بایه‌د بكه‌ید ئه‌را پیشخستن توانایه‌یل خوه‌ى؟

- مه‌شقكار بایه‌ته‌ وه‌ به‌شدارى كردن له‌ خوله‌یل مه‌شقكردن پیشكه‌فتى توانایه‌یل خوه‌ى پیشبخه‌ید، ئه‌را نموونه‌ ئه‌گه‌ر یه‌كیه‌تى تووپان عیراق زیاتر بایه‌خ بیه‌یده‌ پیشخستن كادره‌یل مه‌شقداین وه‌ كلكردنیان ئه‌را ده‌یشت وڵات و وه‌سه‌ربردن چه‌ن وه‌ختیگ له‌ ناو تیمه‌یل بیگانه‌ ئه‌را ئه‌زموون وه‌رگردن، ئه‌وه‌ دى تویه‌نستیایمن نه‌وه‌یگ مه‌شكار وه‌قه‌وه‌تیگ ئاماده‌ بكردیایمن ك تواناى ئه‌وه‌ داشتوین ده‌س بازیكه‌ره‌یلمان بگرن وه‌ره‌و سه‌كووه‌یل جام وه‌رگرتن. له‌یرا وه‌سه‌رهاتیگ كه‌فته‌ هویرم ، وه‌ختى له‌ مه‌دره‌سه‌گه‌ى عه‌موو بابا بویم خولیگ له‌ سوید داشتیمن له‌ ساڵ 2006 و خولیگ له‌ ساڵ 2007 و من كاپتن عه‌موو بابا و حه‌بیب جه‌عفه‌ر و چه‌ن كه‌سیگتر بویمن، ئه‌را زانیاریدانیش یه‌كیه‌تى تووپان كلمان نه‌كردوید، به‌ڵكوو ڕیكخریاییگ سویدى ئه‌و كاره‌ ئه‌نجامدا، و ئیمه‌یش خوه‌مان خه‌رج سه‌فه‌رمان دابین كردیمن، چوینكه‌ ئى خوله‌ په‌یوه‌ندى وه‌ بازیكه‌ره‌یل خوردساڵه‌و داشت، ئى ڕاسییشه‌ ئه‌وه‌ ئاشكرا كه‌ید ك زوورمى مه‌شقكاره‌یل عیراق هیمان له‌بان زانیاریه‌یل كۆنه‌ى خوه‌یان مه‌ننه‌ و هویچ پیشنه‌كه‌فتنه‌، هه‌رچه‌نى ك ئیمه‌ مه‌شقكاره‌یل خاسیگ دریمن، وه‌لى هیمان سوود له‌لیان نه‌وردیمنه‌، و بایه‌ت بوى ك یه‌كیه‌تى تووپان مه‌شقكاره‌یلمان ئه‌را ده‌یشت وڵات كل بكه‌ید له‌خاتر به‌رزه‌وكردن توانایان ك وه‌ خاسى شكیه‌یده‌ بان پیشكه‌فتن تووپان له‌ وڵاته‌گه‌مان.

* كاره‌گه‌دان له‌ مه‌ده‌ره‌سه‌گه‌ى عه‌موو بابا ئه‌رامان باس بكه‌؟

- من له‌ ساڵ 2004ـه‌وه‌ هامه‌ مه‌دره‌سه‌گه‌ى عه‌موو بابا و تا ئیسه‌یش نیه‌زانم ئامانج ئى كارمانه‌ جوور مه‌شقكار چه‌س ، كاره‌گه‌ جویر ئه‌وه‌ نیه‌ ك له‌ ساڵه‌یل هه‌یشتا ئه‌نجام گرتیاد، ك له‌و وه‌خته‌ تیمه‌یل خوردساڵه‌یل كلكریان ئه‌را فنله‌ندا و سوید و نه‌رویج ئه‌را به‌شدارى كردن له‌ قاره‌مانیه‌یلیگ ناوده‌وڵه‌تى ك له‌و وڵاته‌یله‌ ئه‌نجام گردیان وه‌ به‌شدارى ده‌وڵه‌ته‌یلیگ پیشكه‌فتى له‌ بوار تووپان و وه‌ى جووره‌ بازیكه‌ره‌یلمان پسپۆرى و ئه‌زموون خاسیگ وه‌رگردیان له‌ئاكام بازى كردن وه‌ل ئى تیمه‌یله‌وه‌، ئه‌وه‌ بیجگه‌ سوودوه‌رگردن مه‌شقكاره‌یل له‌ى به‌شدارى كردنه‌یله‌ و ئاگاداربوینیان له‌ تازه‌ترین پلانه‌یل بازیكردن و ته‌كتیكه‌یل مه‌شقداین، وه‌لى ئمڕوو هویچ به‌شدارى كردنیگ له‌ى جووره‌ نه‌یریمن ته‌نیا ئه‌وه‌ نه‌ود ك له‌ قاره‌مانیه‌یل ئاسیایى به‌شدارى كه‌یمن.

* ئه‌گه‌ر بازیكه‌ر تووپان نه‌ویاتاید ، حه‌زكردیاد بویاتیایده‌ چه‌؟

- ئه‌گه‌ر بازیكه‌ر نه‌ویاتام ، خوه‌نین باڵاى ماجستێر و دكتۆرا له‌ په‌روه‌رده‌ى وه‌رزشى ته‌مام كردیام، وه‌ تایبه‌تى له‌ مه‌یدان تووپان.

ت: ماجد سوره‌مێرى