سانسۆره‌يل ناديار!

شفق نيوز

خانه‌ى له‌ نويسين جى ناگرێد، له‌ مه‌جه‌ڵه‌ى بێ ناو بڵاو كريا.

 

يه‌يشه‌ ده‌س پێچگێ دا وه‌ ده‌س بڕێ ده‌سه‌و گرووپ ك وه‌ ناو نارازى نيشاندان، په‌لامار دارو ديوار په‌رله‌مان كوردستان بيه‌ن. بڕ تريش، فره‌ زوى بڕێ له‌ خوازياريه‌يل خوه‌يان فۆرمۆله‌  كردن و دانانه‌ سه‌رۆكاتى حكومه‌ت و  په‌رله‌مان، له‌ ناو ئه‌و داوايله‌، هر چێ زويتر، سنوور نانێ ئه‌را نواگرتن و پاراستن پيرۆزيه‌يل ئايينى ك به‌رجه‌سته‌ترين چشته‌يل ئه‌ى داوا بوى.

گرنه‌ له‌ سه‌رتاوه‌ ئه‌ى‌ راسيه‌ بێژێم: بێ رێز كردن وه‌ هويروباوه‌ڕه‌يل و بێ قه‌درى له‌ وه‌رايوه‌ر سه‌مبۆله‌يل و به‌هايه‌يل، كرداره‌يلێ هه‌سن ك له‌ سه‌رچه‌وه‌ى غه‌ريزه‌يل قوڵ ئه‌خوادو دويرن له‌ ئشاره‌و په‌يامه‌يل عه‌قلى. له‌ وه‌رايوه‌ريشێ، نيشاندان توندوتێژێ و به‌رزه‌و كردن داواى تعجيزى له‌ ده‌موده‌زگايل ياسادانان و جيوه‌جى كردن، هه‌م رفكلسێ نائارزومه‌ندو غه‌ريزيه‌، هه‌ميش مه‌فه‌رێ ئه‌را ته‌قانن و جيوه‌جى كردن پلانێ ئه‌وشارياى سياسيه‌.

ئه‌و ياسا ك له‌ پاى بڵاو كردن سوكه‌و كردن ئايين، داوا كريايه‌، ئه‌ده‌ێ وه‌ ئه‌و ياسا ك كاروه‌دانێ توند دروس بكاو توژێگ هوشيار له‌ دژ وسن ك رووشنهويره‌يل و نويسه‌ريل و شيه‌وكه‌ره‌يل به‌ش فره‌ى له‌ توژه‌نه‌.

پرسياره‌گه‌ يه‌سه‌: وه‌ دوركردن ئه‌ى هه‌واى پڕ له‌ ژاوه‌ى ژاو و نگرانيه‌، له‌ى قۆناغ تاسياى و پڕ له‌ قه‌يرانه‌، ئيچنه‌ كارێ ها له‌ به‌رژه‌وه‌ندى كێ؟

يه‌كێ له‌ شانازيه‌يل جه‌مگاى ئيمه‌ ك له‌ فره‌ بوونه‌يل چوى باوه‌تێ گرنگ باس ئه‌كريه‌يد، ئه‌وه‌سه:‌"ئيمه‌ له‌ ناو كوردستان سانسۆر نه‌يريم و ئازادى هويروراو ئازادى وتن له‌ ده‌ستوور و له‌ ياسا دگان وه‌پيا نرياس"و له‌ ژيان راسگانيش ئازادى به‌يان فه‌راهه‌م كرياس و سه‌دان رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌ى ره‌خنه‌گر پخشه‌و ئه‌دێ.

له‌ ياساى رێخسن كار رووژنامه‌نويسيش، ئه‌ى ئازادييه‌ جه‌خت له‌ بانێ كرياس. هاوه‌ختيش وه‌ربه‌سينێ ئه‌را سووك كردن وه‌ پيرۆزيه‌يل ئايينى و هويرورايليش نايه‌. له‌ى ياسا(هاوكێشه‌ى هاوسه‌نگ) ئه‌را( پاراستن هويرورا)و( پاراستن به‌هاو ره‌سم و نه‌ريت پيرۆزه‌يل ئايينى) نريايه‌.

هه‌ ئه‌را يه ناين هه‌ر ياساى تر، ئه‌گه‌ر ته‌نيا يه‌ك به‌نديش بوود، ئه‌ى ته‌رازويه‌ له‌نگه‌و ئه‌كا. هه‌ له‌ى مووده‌يشه‌، كه‌مێ سه‌خته‌ ياساى ئيچنه‌ په‌سه‌ن بكريه‌يد. بايه‌د خاوه‌نه‌يل پرۆژه‌ى ئيچنه‌، چه‌وه‌رێ كاره‌ودانێ سه‌خت تر له‌ى كاريانه‌ بكه‌ن.

ئه‌را يه‌، هه‌وه‌جه‌يه‌ هه‌ر كه‌سێ ك ئارامى ئه‌ى نێشتمانه‌ له‌لاى مه‌به‌سه‌، وه‌ خوه‌ياچينێ بكاو ئه‌و دويانيشتنێ له‌ هه‌ر خوازينێ بكا ك وڵات وه‌ره‌و گێژاو و ئاژاوه‌ به‌ێد.

تۆماس باين قسيه‌ى به‌هادارێ له‌ باوه‌ت ئايينه‌ كرديه‌و ئێژێ: ته‌مام ئايينه‌يل فره‌ نايابن، ئه‌گه‌ر ئنسان خوه‌ى بتويه‌نێد فره‌ نايابه‌و ئه‌ده‌ێ.

ئه‌ى قسيه‌ ك ته‌نيا يه‌ك خه‌ته‌، ئه‌دێ بكريه‌يده‌ په‌يمانه‌ى ئه‌را ئه‌ڵسه‌گانن هه‌ردو به‌ره‌، به‌ره‌ى ك  سوكايه‌تى كه‌ر وه‌ ئايينه‌و به‌ره‌ى توندوتێژێكه‌ريش وه‌ په‌ڵپ وه‌رگرى كردن له‌ ئايين.

برێ جارو برێ كه‌س ئه‌را وه‌سف كردن ئايين خوه‌ى و وه‌ راس زانين به‌هايه‌يل ئايينه‌گه‌ى خوه‌ى، ئايين وه‌رايوه‌ر شكنێدو سوكايه‌تى وه‌ پێ ئه‌كاو په‌ێڕه‌وكه‌ره‌يلێ وه‌ كافرو نه‌فره‌ت لێ كريا ناو ئه‌واد.

يه‌يشه‌ هه‌ ئه‌چێده‌ خانه‌ى ناعه‌قڵانيى بوين و گه‌ن گوفتارى ئنسانه‌يل ناياب. رۆبه‌رت برۆتون وه‌ يه‌ك خه‌ت فره‌ كوڵه‌و كرياى، گوزارشت له‌ هويره‌و كردن ته‌ندروست له‌ باوه‌ت ئايينه‌يل ئه‌كاو ئويشێ: هه‌ر ئايينى چوى ئايين تر راسه‌.

چه‌نێ خودا ئه‌خوازێ تا له‌ى هاوكێشه‌ بڕه‌سيمه‌و ژيان له‌ خوه‌مان تيه‌ڵ نه‌كه‌يم و ده‌روون خوه‌مان وێران نه‌كه‌يم وه‌ هوير دژمنى كردن ئه‌وه‌ى تر.

خوو مه‌گه‌ر ته‌مام ئايينه‌يل له‌ په‌ناى يه‌ سه‌رچه‌وه‌ دروس نه‌وينه‌ ك ئه‌وه‌يشه‌ په‌روه‌ردگاره‌!.

جۆرج برنادشۆ له‌ لاى ئينچه‌سه‌: ته‌نيا يه‌ك ئايين هه‌سه‌، ئه‌گه‌ر له‌ سه‌د شوون بوود. يه‌يشه‌ كرۆكى فامستنه له‌ ئايينه‌.

ته‌مام جووره‌يل ئايين ئه‌را يه‌ك ئامانجن وه‌ ئه‌وه‌يشه‌، په‌يوه‌ندى رووحى گيان له‌وه‌ره‌يل وه‌ل  هێز بان سه‌ر(خودا) رێ ئه‌خه‌ن./ش

مه‌هاباد قەرەداخی