عراق دوياى "داعش" چوين ئه‌دێ؟

عه‌لى  حسێن فه‌يلى

شه‌فه‌ق نيوز/ خوه‌نينه‌وه‌ى مێژوو عراق راسييگ چه‌سپنێد وه‌ ئه‌وه‌گ وه‌كارهاوردن فشار و هووكاره‌يل ده‌ره‌كى تواناى جيوه‌جيكردن ئاسايش و سه‌قامگيرى له‌ هه‌ر قوناغيگ له‌ قوناغه‌يلێ نه‌يرێد، به‌ڵكوو وه‌ چه‌واشه‌وه‌ ك هه‌ميشه‌ هووكاريگ بويه‌ له‌ نه‌وين سه‌قامگيرى، ئمجا له‌ قوناغ جه‌نگ دژ داعش هاوپه‌يمانێتێ 70 ده‌وڵه‌ت وه‌ سه‌رۆكايه‌تى ئه‌مريكا ئه‌وه‌ چه‌سپان ك ئى سياسه‌ت شيواز هاوكاريه‌ ك هاوريا كار له‌ ناوچه‌گه‌ كاريگه‌رێ گه‌ورايگ نه‌يريد تاڕاده‌ى بنبڕكردن ريشگ تيرۆر و به‌شدارى نه‌كردن بڕيگ له‌ ده‌وڵه‌ته‌يليش له‌ هاوپه‌يمانێتى ئه‌وه‌ ئسپات كرد ك كلكلردن هيزه‌يل زياتر ئه‌را ناوچه‌گه‌ له‌ ئاسايش و سه‌قامگيرى زيايه‌و ناكا، يه‌يش وه‌و مانا ك به‌ره‌يل جه‌نگ ريكخرياوێد، وه‌لێ به‌ره‌يل دويايين وه‌ شيوه‌ێ فراوانيگ سه‌خته‌و بوێ و كيشه‌و مه‌ترسى كه‌فته‌ تى! يه‌يش خاڵيگه‌و بايه‌سه‌ وه‌ چه‌و گرينگييه‌و ته‌ماشا بكريه‌ێد جوور ئه‌وه‌گ له‌ ئه‌زموون دوياى 2003 روێدا هه‌ناى ك كۆمه‌ڵگاى ناوده‌وڵه‌تى هه‌ڵه‌په‌ڵه‌ كرد ئه‌را قوتاركردن عراقيه‌يل تا بتويه‌نن بژه‌يه‌ن له‌ساێ بارودوخيگ خاستر دوياى رميان رژيم به‌عس، وه‌لێ ئه‌وه‌يش ئاكاميگ نه‌ياشت باس بكريه‌ێد وه‌تايبه‌ت ك كاره‌يل روى وه‌ڕوێ بوينه‌وه‌ى تيرۆر و تون وتيژى سه‌ركه‌فتن خاسيگ ناورد.

 

ئاشكرايشه‌ ك وه‌ چه‌واشه‌ێ خواسته‌يل ئه‌مريكى و هاوپه‌يمانه‌يلى، ك نفوز ئيران ركابه‌ر سه‌ره‌كى ئه‌مريكا له‌ عراق كه‌مه‌و نه‌ويه‌، به‌ڵكوو وه‌ چه‌واشه‌وه‌ زياێ بويه‌و هه‌وڵه‌يل ئه‌مريكى وه‌رته‌نگه‌و كرد وه‌خاتر نوڕستن ئه‌را عراق جوور هاوپه‌يمانييگ متمانه‌ وه‌پى كرياێ، چوينكه‌ له‌وه‌ر وه‌رده‌وامى جه‌نگه‌يل و كيشه‌يل و نگه‌رانى هاوپه‌يمانه‌يل ستراتجيه‌ت ئه‌مريكى له‌ يوا خوه‌نرياوه‌ ك سه‌ركه‌فتن نيه‌، ك هه‌رچه‌نى له‌ سه‌رده‌م سه‌رۆك ترامپ جه‌نگ دژ داعش ره‌سيه‌ قوناغه‌يل واين و شكه‌ست ته‌مام ئه‌و ريكخرياگ ترۆريستيه‌، وه‌لێ له‌باره‌ێ ستراتيجيه‌ت تازه‌ ئه‌گه‌ر نه‌ويشيم ديار نيه‌، ئه‌وه‌ ئه‌تويه‌نيم بويشيم ك زوورم لايه‌نه‌يل ئى ستراتيجيه‌ته‌ جيوه‌جى نه‌كريانه‌، يه‌يش له‌ وه‌ختيگه‌ ك خود ترامپ باس له‌ ئاڵشتكردن ستراتيجيه‌ت ئه‌كا وه‌و مانا ك رێ و شوونه‌يل وه‌رين سه‌ركه‌فتگ نه‌وينه‌.

 

نه‌شارياگيش له‌ گشت كه‌سيگ ك كۆمه‌ڵگاى ناوده‌وڵه‌تى له‌ دهسميه‌تداينى ئه‌را عراق بيجگه‌ له‌ لايه‌ن سه‌ربازى، سه‌ركه‌فتگ نيه‌ له‌ڕووێ ئاوه‌دانكردن شوونه‌وار جه‌نگ و كاولكارى و له‌ بوار بنياتنانه‌وه‌ى ژيرخان ئابوورى ده‌وڵه‌ت و ئاشتى نيشتمانى و له‌ى باوه‌تيشه‌و گامه‌يل خاس و كاريگه‌رى نه‌ناگه‌، يه‌يش له‌ وه‌ختيگ ك بايه‌سه‌ هيزه‌يل چه‌كدار فه‌رمى و ناميليشيايى بته‌و بكريه‌ێد وه‌خاتر جيوه‌جيكردن ئاسايش و سه‌قامگيرى هه‌ميشه‌يى و بايه‌سه‌ ئه‌رك و كرده‌وه‌يل وه‌ خود عراقيه‌يل بسپاريه‌ێد، وه‌لێ له‌ڕاسى چه‌واشه‌ێ ته‌ماميگ دوينيم ك هه‌رچه‌نى مه‌زه‌نه‌كردن جه‌نگ له‌يواسه‌ ك عراقيه‌، وه‌لێ عراقيه‌يل خوه‌يان ناتويه‌نن يه‌كلايه‌و بكه‌ن.

 

رۆڵ و پلانه‌يل و ده‌خاڵه‌ت ده‌وڵه‌ته‌يل ناوچه‌گه‌يش له‌ كاروبار عراق هيز و كاريگه‌رى گه‌ورايگ ديرێد، وه‌لێ نه‌وه‌ك له‌وه‌رخاتر سه‌قامگيرى، به‌ڵكوو له‌وه‌ر ويرانكردن بارودوخه‌گه‌، ئمجا هويچ كه‌سيگيش ناتويه‌نێد حاشا له‌ رۆڵ ده‌وڵه‌ته‌يل هاوسا بكا له‌ سه‌خته‌وكردن په‌يوه‌نديه‌يل ناونى پيكهاته‌يل له‌ى وڵاته‌، يه‌يش ئه‌دێده‌ نه‌وين جيايى له‌ناونى ئاسايش عراق و ئاسايش ناوچه‌گه‌ وه‌شيوه‌يگ گشتى، ك وه‌و خاريشه‌ بايه‌سه‌ جوور يه‌ك پارچه‌ ته‌ماشا بكريه‌ێد، چوينكه‌ كيشه‌و گرفته‌يل له‌ى ناوچه‌ تيكه‌ڵن و په‌يوه‌سن وه‌يه‌كترى، ئمجا هه‌ناى ك ئويشيه‌ێد داعش ته‌مام ئه‌دێ وه‌لێ كيشه‌و هه‌ڕه‌شه‌يل ناوخوه‌يى زياێ ئه‌كا، ئه‌يه‌ ئه‌و نگه‌رانيه‌سه‌ ك گشت مه‌ردم له‌لى ترسن، وه‌ مانايگ تر عراق دوياى داعش چوين ئه‌دێ؟

 

خاڵ گرينگ ئه‌وه‌سه‌ ك له‌ناونى تيرۆر و تونڕه‌وى يه‌ك مه‌رز هه‌س و نه‌بايه‌د له‌لايه‌ن ده‌سڵاته‌و وه‌ يه‌ك چه‌و ته‌ماشايان بكريه‌ێد و بايه‌سه‌ هه‌ر يه‌كيگ له‌ليان وه‌ ته‌نيا مامڵه‌ وه‌ليا بكريه‌ێد، هه‌ڵه‌ى گه‌وراى گوزه‌يشت ئه‌وه‌ بوى ئيچنه‌ نوڕستنه‌ ئه‌را ناڕه‌زايه‌تيه‌يل ره‌گه‌زى و نه‌ته‌وه‌يى و روێداگه‌يل ئى ديده‌ دياره‌، ئه‌ويش وه‌ ئه‌وه‌گ ئاژاوه‌و ناڕه‌زايى و ياخيبوين فيشتر هاورد.

عه‌لى حسێن فه‌يلى