كورد و كلیل سه‌رفرازی، كه‌ی؟

شفق نيوز

رویداگه‌یل داسه‌ یه‌كا،‌ ئاگاداره‌ له‌وه‌ك گشت وه‌ختیگ زوڵم و سته‌م وجوود داشتگه‌و ئه‌را ته‌نیا جاریگیش دادگه‌ری له‌ ده‌سڵات هویچ فه‌رمانه‌ڕوایگ وه‌ دریژایی تاریخ نه‌كریاسه‌ دی له‌ی وڵاته‌ له‌بان ئه‌و بنه‌ما‌ ك گشت پیكهاته‌و چین و لایه‌نه‌یل له‌ژیر چه‌تر دادگه‌ری و یه‌كڕزی و ژیان هاوبه‌ش گرده‌و بكاو ده‌وڵه‌تیگ بی كیشه‌و گرفت و دویر له‌ سیاسه‌ت تونڕه‌وی و ته‌كڕه‌وی و ره‌گه‌زی باریه‌یده‌ وجوود.

ئه‌گه‌ر باس له‌ سه‌رده‌م دویای رمیان ئمپراتۆریه‌ت عوسمانی بكه‌یم، تاریخ شایه‌تیده‌ر ئه‌وه‌سه‌ ك له‌ژیر سای حوكم ئه‌وانه‌ك هاورده‌ی عراق كریانه‌ هه‌میشه‌ ملله‌ت له‌ناونی ناڕه‌زایی و ڕه‌زامه‌نی ناته‌واویگ متمانه‌ دانه‌سه‌ ئه‌وه‌ك جڵه‌و ده‌سڵات گرته‌سه‌ ده‌س، دی هه‌ر له‌ وه‌خت ده‌سڵات جه‌نراڵ مود(١٩١٨-١٩٢٠ز)بگر ك وه‌ناونیشان ئازادكردن عراق ته‌خت ده‌سڵات گرته‌ ده‌س تا ره‌سیه‌ حوكم یه‌ك ساڵه‌ی عه‌بدولڕه‌حمان نه‌قیب(١٩٢٠-١٩٢١ز)و حوكم فه‌یسه‌ڵ پاشای یه‌كه‌م(١٩٢١-١٩٣٣ز)ك له‌ بنه‌ماڵه‌ی هاشمیه‌یله‌ ملله‌ت عراق له‌ناونی ئه‌گه‌رو مه‌گه‌ر ژیان ئاسووده‌یی و ژیان ژیرده‌سه‌یی و ژیان دوچه‌وه‌كی و ره‌گه‌زی و تایفه‌گه‌ری رووژگار بردنه‌سه‌ سه‌ر، هویچ وه‌ختیگ بانگ ئازادی و سه‌رفرازی نه‌دریاگه‌و پرس وه‌ ملله‌ت نه‌كریاگه‌ ئه‌را هه‌ر كرده‌وه‌و هه‌ڵویستیگ له‌لایه‌ن ده‌سڵاتداره‌یله‌و. وه‌ل ئه‌وه‌یشا وه‌رده‌وام ملله‌ت كورد سته‌مدیده‌ چه‌وه‌ڕی خوه‌رئازادی وه‌رده‌وامیگ كردگه‌ وه‌لی رووژگاری هه‌ر ته‌م و لیخن بویه‌و ده‌سی له‌ یه‌قه‌ی ئاسووده‌یی گیر نه‌كردگه‌. دی نیه‌زانیم كورد و كلیل سه‌رفرازی كه‌ی؟

دویای جه‌نگ جه‌هانی دویه‌م و سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵداین رژیم كوماری، كه‌مه‌ كه‌مه‌ زوڵم و سته‌م له‌عراق روی له‌ زیایبوین كرد، وه‌تایبه‌ت جیاوازی ره‌گه‌زی و تایفگه‌ری چه‌و له‌ ئاسایش و سه‌قامگیری و ژیان نیمچه‌ ئاسووده‌یی زاقه‌و كرد، دویای ئه‌وه‌یش عراق بویه‌ شوون كوده‌تای سه‌ربازی و مه‌یدان كیشمه‌كیش پیكهاته‌یل ره‌گه‌زی و مه‌زه‌وی، دی له‌وه‌یشه‌و خوه‌ر ئازادی راده‌رخستن و هویروڕای ملله‌ت كه‌فته‌ چوارچیوه‌ی مه‌رگه‌سات و له‌ناوبردن.

ئومیدو ئاره‌زوو ملله‌ته‌یل ژیرده‌سه‌ جاریگتر له‌ ساڵه‌یل شه‌س سه‌ده‌ی وه‌رین وه‌ره‌و روی له‌ ناهمی كرد، ره‌وڕه‌وه‌ی ژیان كه‌فته‌ مه‌ترسی و حوكمیگ شوفێنی دیكتاتۆری هاته‌ بان ته‌خت ده‌سڵات و هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای داستانه‌ رخه‌وبه‌ره‌گه‌ی خاڵه‌یل قرمز دانا جوور ناونیشان و ئاگاداری له‌ رژیم به‌عسه‌و ئه‌را ملله‌ت. وه‌لی ئایا ئه‌و رژیم گوڕوه‌ گووڕه‌ سه‌ره‌تای سته‌می چوین ده‌س وه‌پیكرد؟

رژیم سته‌مكار به‌عس یه‌كه‌مین كرده‌وه‌ی نائنسانی خوه‌ی ده‌رهه‌ق كورده‌یل فه‌یلی ئه‌نجامدا له‌ به‌غداو ده‌وروه‌ی، دویای ئه‌وه‌یش ده‌سكرده‌ له‌ناوبردن وه‌جه‌م كورده‌یل له‌ شاره‌یل كوردستان و ده‌سكرده‌ ده‌روه‌ده‌ركردن و زیندانی و كوشتن خه‌ڵك كوردستان و نزیكه‌ی زیاتر له‌ چوارهه‌زار ئاوایی كاولكردو مه‌ردمه‌گه‌ی جیواز كرد ئه‌را ئوردگایه‌یل زووره‌ملی، وه‌ل ئه‌ویش هه‌ر تین دڵی نه‌شكان له‌وه‌رانوه‌ر ملله‌ت كورد، ئه‌وه‌ بوی خوسه‌و كینه‌ت خوه‌ی وه‌و غاز ژه‌هراویه‌ ده‌ركرد ك رشانه‌ی بان زیاتر له‌ په‌نج هه‌زار هاووڵاتی بیتاوان له‌ ژن و مناڵ و پیر و جوان كورد له‌ هه‌ڵه‌بجه‌و هویچ لایه‌نیگ ناوده‌وڵه‌تی و هویچ وڵاتیگ دڵ ئه‌ڕا ئه‌و كاره‌سات بی وینه‌ نه‌كرده‌ خه‌م و ره‌سانن(اعلام)جه‌هانی و هه‌رێمی له‌ئاست ئه‌و رویداگه‌ كوورایی بان چه‌ویان گرت و ئاشنای نه‌كردنه‌ مه‌ردم جه‌هان.

ئیسه‌یش ئه‌وه‌سه‌ وه‌ چه‌و خوه‌مان دوینیم و ژنه‌فیم له‌سای عراق دیموكراسی و فیدراڵی و فره‌یی چه‌ وه‌سه‌رمان تیه‌رن؟ له‌ناو ماڵ خوه‌مان شه‌ڕ وه‌پیمان فرووشن، تا ته‌نگیانه‌ په‌نا وه‌پیمان به‌ن، تا خوه‌شیانه‌ زوڵم له‌لیمان كه‌ن!

جه‌ماڵ ئه‌ركه‌وازی