ده‌ركردن كورده‌یل فه‌یلى له‌كووره‌ ده‌س وه‌پیكرد؟

شفق نيوز

گرفت ئه‌را ملله‌ت دروس بكه‌ن و دوچه‌وكى و جیایى بارنه‌ وجوود له‌ناونى پێكهاته‌یل نیشته‌جى وڵاته‌گه‌، دى دوینید هه‌ر حكوومه‌تیگ و له‌سه‌ره‌تاى هاتنى نه‌خشه‌یگ له‌ ئاڵشتكارى داناگه‌ و هویچ كامیان له‌به‌رژه‌وه‌ندى ژیان هاوبه‌ش و برایى ناونى ملله‌ته‌یل كار خه‌یریگ نه‌كردنه‌ و خوه‌یان بنه‌ڕه‌ت و سه‌رچه‌وه‌ى جیاوازى و ناكووكى و كیشمه‌كیش بوینه‌.

ئه‌را نموونه‌: دویاى دامه‌زرانن ده‌وڵه‌ت عراقى له‌ساڵ 1921 وه‌تایبه‌ت له‌وه‌خت پاشایه‌تى یه‌كه‌م سیاسه‌ت وه‌ عه‌ره‌بكردن دانریا و له‌ساڵ 1925 ده‌س وه‌پیكریا و یه‌كه‌مین ئشاره‌تیگیش ئه‌را ئه‌و سیاسه‌ته‌ قانوون شوناسنامه‌ى عراقى بوى ك له‌ساڵ 1925 دانریا، بیگومان ئیمه‌ ئه‌گه‌ر بایم و هویره‌ و بكه‌یم و له‌ڕوى سیاسیه‌و ته‌ماشاى ئه‌و رویداگه‌یله‌ بكه‌یم، ئه‌وه‌ پلانیگ پڕ له‌ سیاسه‌ت و مانادار بوى له‌لایه‌ن حكوومه‌ت ئه‌وساى عراق و سه‌ره‌تاى به‌دبه‌ختى و له‌ناوبردن و ته‌عریبكردن به‌شیگ له‌ ملله‌ت عراق بوى، وه‌تایبه‌ت سه‌ره‌تایگ بوى ئه‌را زوڵمكردن له‌كورده‌یل فه‌یلى و جیاكردنه‌وه‌ى چینیگ له‌ پیكهاته‌یل تر عراقى، چوینكه‌ گشت ده‌سڵاتداره‌یل ئامانجیان یه‌كیگ بویه‌ له‌ په‌یڕه‌وكردن دكتاتۆریه‌ت، وه‌لى هه‌ر یه‌كیگ له‌لیان وه‌شیوازیگ ئه‌نجام خواست و ئاره‌زووه‌یلى داگه‌و تاڕاده‌یگ هویروڕایان له‌ یه‌كترى نزیك بویه‌ له‌باوه‌ت زوڵم و سته‌مكارى له‌ ملله‌ت، وه‌تایبه‌ت جیاكردنه‌وه‌ى چینه‌یل كومه‌ڵگاى عراقى جویر ئه‌وه‌ك وه‌رانوه‌ر چین كورده‌یل فه‌یلى ئه‌نجام دریا وه‌بى ئه‌وه‌ك تاوانیگ داشتوون، دویاى  ئه‌وه‌یش له‌شوون كووتایى جه‌نگ دویه‌م جه‌هانى دى كه‌مه‌ كه‌مه‌ زوڵم و سته‌م زیاتر ڕوى له‌ كورد كردیاگ تاڕه‌سیه‌ سه‌رده‌م رژیم به‌عس و ئه‌وه‌ بوى وه‌گشت شیوه‌یگ هه‌وڵ ئه‌وه‌دا ملله‌ت كورد وه‌ ته‌واوى له‌ناو بووه‌ێد و دوشمنایه‌تى ئاشكرایگ داشت وه‌ل كوردا و به‌ڵگه‌یش ئه‌را ئه‌و راسیه‌ ئه‌وه‌ بوى ك یه‌كه‌م تاوانیگ  دژ وه‌ كورده‌یل فه‌یلى ئه‌نجامدا له‌ سه‌ره‌تاى سیاسه‌ت چه‌فتى، ك وه‌ پیسترین و دڕنده‌ترین ره‌فتاریگ وه‌شكیا ماڵ و حاڵیان و گشت مال َ و موڵكه‌یلیان له‌لیان زه‌فت كرد وه‌ مه‌هانه‌ى نادروس و دویر له‌ بنه‌ماى ده‌ستوور و به‌دبه‌ختى و ماڵویرانى فره‌یگ هاورده‌ تویش كورده‌یل سته‌مدیده‌ى فه‌یلى.

له‌سه‌رده‌م رژیم دكتاتۆر مه‌سه‌له‌ى ده‌ركردن فه‌یلیه‌یل خسته‌ وه‌رده‌م گشت كاره‌یل ناڕه‌واى، ئه‌ویش وه‌بى ئه‌وه‌ك گووش به‌یگه‌ ده‌ستوور و قانوونه‌یل ناوده‌وڵه‌تى، دى دویاخر له‌ قوناغه‌یل تر ده‌سكرده‌ له‌ناوبردن كورد جویر ئه‌نفال و كیمیاواران مه‌ردم شار هه‌ڵه‌بجه‌ و كاره‌ساته‌یل تر، وه‌لى قوربانى یه‌كه‌م هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى دامه‌زرانن عراقه‌و له‌سه‌رده‌م پاشایه‌تى تا رووژ رمیان به‌عس له‌ كورده‌یل فه‌یلیه‌و ده‌س وه‌پیكرد ك هه‌وڵ ده‌ركردن و له‌ناوبردنیان دریاس و هه‌میشه‌ كه‌فتنه‌سه‌ وه‌ر په‌لامار بى به‌زه‌یى ك له‌یره‌ نیه‌توایم باس چونیه‌تى ئه‌و زوڵم و سته‌مه‌یله‌ بكه‌یم هاته‌ تویشیان، چوینكه‌ گشت كه‌سیگ تاریخیان زانیگ و ئاگاداره‌ له‌و ستمه‌یله‌ ك ده‌رهه‌قیان ئه‌نجام دریا، وه‌لى له‌تاریخ ئنسانیه‌ت له‌ دونیا ئى جووره‌ چشتیگ ڕوى نه‌یاگه‌ جویر ئه‌وه‌ك روى وه‌ڕوى كورده‌یل فه‌یلى بویه‌و.

تویه‌نیم بویشیم مه‌ویسى كورده‌یل فه‌یلى له‌سه‌ره‌تاى ساڵه‌یل هه‌یشتاى سه‌ده‌ى وه‌رین دیاردا و ده‌روه‌ده‌ر كریان، وه‌لى سه‌ره‌تاى پلانداناین دژ  وه‌ ئى چین خه‌باتكه‌ر و قوربانیده‌ره‌ ئه‌را سه‌ڵه‌یل سه‌ره‌تاى دامه‌زرانن ده‌وڵه‌ت عراق گله‌و خوه‌ێد و(گه‌ورا ئاو ڕشان و بویچگ پا خشان)، ك ئه‌وه‌ بوى باقى ده‌سڵاتداره‌یل له‌بان هه‌مان پلان چینه‌ ڕییه‌و و هه‌مان ریڕه‌و گرتنه‌وه‌ر و تائیسه‌یش ئه‌وه‌سه‌ مه‌سه‌له‌ى شوناسنامه‌ هیمان چاره‌سه‌ر نه‌كریاگه‌ و كورده‌یل فه‌یلى بیبه‌شن له‌لى.