ئه‌ده‌ب و شعر وه‌ شیوه‌زووان كوردى فه‌یلى

شفق نيوز

دیرنه‌ى و زیاتر له‌ ملیۆن ونیمیگ  كه‌س وه‌ى شیوه‌زووانه‌ قسه‌ كه‌ن و دابه‌ش بوینه‌ له‌ناونى(خانه‌قین و مه‌نه‌لى و به‌دره‌و جه‌سان).

 

 

له‌ رووژهه‌ڵات كوردستانیش دابه‌ش بوینه‌سه‌ ئى شاره‌یله‌(كرماشان، سه‌رپیه‌ڵ، قه‌سر شیرین، ئه‌سه‌د ئاباد، پاتاق....هتد). ك یه‌یش له‌ زووان نویسه‌ر و شاعر كورد محه‌مه‌د ته‌وفیق وردى ك له‌كتاوه‌گه‌ى باسى كردگه‌ له‌ژیر ناونیشان"له‌ ئه‌ده‌ب فه‌یلى".

 

كورده‌یل فه‌یلى هه‌رچه‌نى سه‌ده‌ها ساڵه‌ فره‌یگ له‌لیان نیشته‌جى شار به‌غدان، وه‌لى هیمان مقه‌یه‌تى له‌ داب ونه‌ریت هووزایه‌تى خوه‌یان كردنه‌. وه‌ل ئه‌وه‌یشا كورده‌یل فه‌یلى له‌شوونه‌یل تریش وجوود دیرن و خه‌ریك كاركردنن، یه‌یش بیجگه‌ ئه‌وانه‌ك هانه‌ ناوچه‌یل تر ئیران.

 

شعر كوردى وه‌ شیوه‌زووان فه‌یلى ره‌ینترین شیواز شعر كوردیه‌، ئمجا له‌ى باوه‌ته‌و ته‌وفیق وردى ئویشید: من جوور ئه‌دیبیگ ئیچنه‌ دوینم ك ئه‌ده‌ب فه‌یلى جوانترین ئه‌ده‌به‌و هویچى كه‌م نییه‌ له‌ ئه‌ده‌ب زازاو سۆران و شایه‌ت له‌وانه‌یش زیاتره‌.

 

وه‌لى جى داخه‌ كه‌سیگ هه‌وڵ ئه‌وه‌ نه‌یاگه‌ جه‌میانه‌و بكاو ئه‌ده‌ب كورد فه‌یلى وه‌ كوردیه‌و چاپ بكا، هه‌ر له‌ى باوه‌ته‌و ته‌وفیق له‌ كتاوه‌گه‌ى ئاماژه‌ وه‌ ده‌مه‌ته‌قه‌ى دو شاعر كورد فه‌یلى كردگه‌ وه‌ شیوه‌زووان فه‌یلیانه‌ ك ئه‌ڵگه‌ردانگه‌سه‌ى ئه‌را زووان عه‌ره‌بى، ك ئه‌ویش ده‌مه‌ته‌قه‌ى ناونى شاكه‌و خان مه‌سویره‌. شاكه‌ شاعریگ به‌هره‌دار و جفتیار بویه‌و له‌ماڵ خان مه‌سویر شاعر كار كردگه‌ ك سه‌رۆك تیره‌یگ فه‌یلى بویه‌، ئمجا رووژیگ له‌رووژان خان مه‌سویر وه‌شعریگه‌و پرسیار كردگه‌و شاكه‌یش له‌خوه‌ى خاستر جوواویه‌و داگه‌، خان مه‌سویریش فره‌ وه‌دڵى بویه‌و وتگه‌سه‌پى: تۆ بایه‌سه‌ بویده‌ ره‌فیق گیان وه‌گیانى من، دى له‌خوه‌شى و ته‌نگى جوور برا بوینه‌و هه‌ر وه‌ یه‌كه‌و بوینه‌.

 

ئمجا له‌یره‌ ده‌مه‌ته‌قه‌یگ شعرى كه‌فتگه‌سه‌ ناونیان و له‌تى خان مه‌سویر ئویشیده‌ شاكه‌:

شاكه‌ شارێ دیم، شاكه‌ شارێ دیم

وه‌ دیده‌ت قه‌سه‌م عه‌جه‌و شارێ دیم!

بازاڕێ له‌ برج سه‌رمنارێ دیم

دو باز شه‌ش دانگ له‌یه‌ك سڕ پووش دیم

ئووردى گه‌پێ له‌ یه‌ك خرووش دیم

 

شاكه‌ى شاعریش وه‌ جوانى جوواویه‌و ده‌ێدو مه‌رام خان مه‌سویر زانید چه‌س و ئویشید:

په‌ریت بواچم ماناى ئه‌و شاره‌

بازاڕ خوو له‌شه‌، سه‌ر خوو مه‌ناره‌

شه‌ربه‌ت خوو ده‌مه‌، ده‌س دوكانداره‌

لێوه‌یلى نقڵه‌ له‌و قه‌نده‌هاره‌

دو باز خوو چه‌مه‌ له‌یه‌ك سڕ پووشه‌

ئووردى خوو زوڵفه‌ له‌وبان خرووشه‌

شادار و زوڵفى بوه‌ێ وه‌ له‌شكه‌ر

خاڵ بوو وه‌ خاره‌ت خوه‌مان وه‌ به‌شكه‌ر

 

ئا: عه‌دنان ره‌حمان

* ئى باوه‌ته‌ وه‌گوره‌ى ئه‌و زانیاریه‌یله‌ ك له‌كتاوه‌گه‌ى محه‌مه‌د ته‌وفیق وه‌ردى هاتیه‌ نویسریاس و ڕاى نویسه‌ر كتاوه‌گه‌س. (ره‌وائع ئه‌ده‌ب كوردى)، 1956- به‌غدا.

ج.ا