ئیلام له‌ مێژوو پاشایه‌تى ماد

شفق نيوز

 

ئمجا له‌يرا "هیردۆت 425 – 484وه‌رجه‌ زايين" ناو ئى پادشا وه‌ "ده‌یوكس يا دياكۆ" بردگه‌و ئويشيد: دیاكۆ په‌یمان وه‌ل رووساس پادشاى ئۆرارتۆ به‌ساو هه‌ردوگیان وه‌یه‌كه‌و ده‌سكردنه‌ په‌لامارداین سه‌رگوون دویه‌م پادشاى ئاسوورى له‌ شار نه‌ینه‌وا.

دى وه‌هاوكارى په‌نابه‌ره‌یل تر جوور سۆمه‌ریه‌یل و سكیتیه‌یل ك زویتر هاتوینه‌ ئیران، نه‌ینه‌وا داگیر كردن و ئه‌و هه‌ردوگ پادشا داستان فریه‌ مه‌ترسیداریگیش له‌ باوه‌تیانه‌و باسكریاگه‌ له‌وه‌خت جه‌نگ و په‌لامار ه‌یل.

هیردۆت له‌یوا مه‌زه‌نه‌ى كردگه‌ ك دیاكۆ و رووساس ئاده‌میزاد خوه‌ره‌یل فریه‌یگیش وه‌لیانا بویه‌، هه‌ر وه‌و خاتریشه‌ دویاخر ئه‌و به‌ش ئیرانیشه‌ ك له‌ژیر ده‌سڵات ئاسووریه‌یل بویه‌ خستنه‌سه‌ى ژیر ده‌سڵات خوه‌یان.

دویاى ئه‌وه‌یش فائورت "Phaortes" كوڕ دیاكۆ بویه‌ جینشین و شوون باوگى گرت و یه‌یش ئه‌را ماوه‌ى 32 ساڵ پاشایه‌تى كرد. فائورت له‌ ماوه‌ى ده‌سڵاتى له‌شكر تازه‌ى بته‌ویگ دروسكرد و تویه‌نست خاك ئیلام له‌ باشوور ئیران بخاده‌ ژیر ده‌سڵات خوه‌ى، ك ئه‌ویش وه‌ دیارترین رویداگ تومار كریاگه‌ له‌ مێژوو پاشایه‌تى ماد، دى ناوچه‌ى ئیلام گرینگى فریه‌یگ وه‌پى دریاو مه‌ردمان ئازایگیش له‌تى هه‌ڵكه‌فت.

له‌ شوون فائورتیش ، كیاكسار " هۆخشتر " له‌ ساڵ 643 – 584 وه‌رجه‌ زایین ئه‌را ماوه‌ى 59 ساڵ ده‌سڵات پاشایه‌تى گرته‌ ده‌س و هه‌میشه‌ كه‌سیگ ئاشتیخواز و مه‌یل ئاشتى داشتگه‌ له‌ماوه‌ى ده‌سڵاتى و دویاى ئه‌ویش ئاستیاك جڵه‌و ده‌سڵات گرته‌ ده‌س و یه‌یش ئه‌را ماوه‌ى 34 ساڵ فه‌رمانڕه‌وا بوى.

مه‌لا جه‌میل

ج . أ