كورد له‌ناونی دووسایه‌تى و دوشمنایه‌تیكردن تاریخ

شفق نيوز

رویداگه‌یله‌ ك هاته‌ تویشیه‌وه‌ له‌وه‌ر خاتر باسكردنى وه‌شیوه‌ى خاسیگ، یه‌یش شیه‌وكردن زانستى فراوانیگ توایگ، وه‌لى ئمڕوو ده‌رفه‌ته‌یل فره‌یگ ها وه‌رده‌مى و یه‌یش ده‌سمه‌یه‌تى ده‌یگ ئه‌را پاكانه‌كردن(تبریر) له‌ كیشه‌یل تاریخى له‌گشت لایه‌نه‌یل رووشنهویرى و سیاسى و ئابوورى و كومه‌ڵایه‌تى، وه‌ل ئه‌وه‌یشا تویه‌نیگ ئه‌و رووژگاره‌ قه‌بوول بكا ك وه‌پیا گوزه‌ر كرد وه‌ دریژایى تاریخ چ وه‌رگرى یا وه‌چه‌واشه‌وه‌.

وه‌زع ئیسه‌ وه‌ شیوه‌ى گشتى شوونه‌وار گه‌ورایگ له‌بانى چه‌سپنیگ له‌ ئه‌نجامداین و وه‌رگرتن ڕووشنهویرى جه‌هانى و په‌ره‌سه‌ندنه‌یل زانستى وه‌تایبه‌ت ئه‌وه‌ك له‌ وه‌زع كورستان عراق كریه‌یگه‌ دى، ك نموونه‌ى جوانیگه‌ له‌ واقع و هس برایه‌تى و مامڵه‌كردن به‌خشیگه‌پى وه‌ل قوناغ ئیسه‌یا وه‌گشت ئه‌قڵانییه‌تیگ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش كورد تویه‌نیگ بكه‌یگه‌ى سه‌رمایه‌ له‌وه‌ر خاتر خوه‌ندنه‌وه‌ى تاریخ ئه‌را چشته‌یل فره‌یگ ك ئامانج له‌وه‌یش دووسیكردنه‌و كووتاییهاوردنه‌ وه‌ ڕیگه‌ى دویر ودریژ دوشمنایه‌تیكردن.

بیگومان تویه‌نیم وه‌گشت جورئه‌تیگه‌وه‌ بویشیم یه‌یش په‌ندوه‌رگرتنه‌ له‌ كاره‌یل ناڕێك یا ناشایسته‌ى گوزه‌یشته‌و هه‌وڵ و ته‌قلاى دروسبوینه‌وه‌و خاسسازى توایگ له‌وه‌ر خاتر بنیاتناین ڕووحیه‌ت خاس و پرچپاكیگ ئه‌را دڵنیایى و ئاسووده‌كردن وژدان و ده‌روین ك ئه‌ویش له‌وه‌ر په‌زانن و زاڵبوین له‌بان سه‌ختیه‌یل ژیان و لاوردن وه‌ربه‌سه‌یل له‌و ڕیه‌ ك وه‌پیا گوزه‌ر ئه‌كا وه‌ل چشته‌یلیگ له‌ وجوود و له‌هه‌مان وه‌ختیش مقه‌یه‌تیكردنیگه‌ له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌یل ئه‌را ده‌وڵه‌مه‌نكردن ڕووشنهویریه‌یل جه‌هانى په‌خشكریاگ نه‌ك ته‌نیا ڕووشنهویرى خودى و ناوچه‌یى، وه‌لى وه‌داخه‌و دوینید كه‌سه‌یلیگ كه‌فنه‌ كیشمه‌كیش وه‌ل مه‌سه‌له‌گه‌یا وه‌بى ئه‌وه‌ك كاره‌گه‌ شیه‌و بكه‌ن و بزانن ناوڕوكه‌گه‌ى چه‌یگه‌و گونجیانى چوینه‌ وه‌ل وه‌زعه‌گه‌یاو چه‌ویان له‌ هه‌ناى به‌سیاگه‌و له‌ دژى وسیه‌ن، ك یه‌یش له‌ تونڕه‌ویه‌وه‌ سه‌رچه‌وه‌ گرتگه‌و نیه‌تویه‌نیگ خوه‌ى بگریگ له‌وه‌رانوه‌ر گه‌رده‌لویل فكر و ڕووشنهویرى و ئه‌قڵییه‌ت ئنسانى.

ئه‌و زه‌مینه‌ى خوه‌شكریاگه‌ له‌ كوردستان هیشتگه‌ ملله‌ت پرسیار بكه‌ن له‌بان گوزه‌یشته‌و ئیسه‌و ئاینده‌ وه‌گووره‌ى ئه‌و پرسیاره‌یل كه‌ڵه‌كه‌كریاگه‌ له‌باوه‌ت كیشه‌و گرفته‌یل و ئه‌و ڕویداگه‌یله‌ ك وه‌پیا گوزه‌ر كردگه‌ له‌ ڕووژگارى و ئه‌وه‌ك وه‌پى ڕه‌سیه‌و ئه‌وه‌ك ئیسه‌ دیریگه‌ى. ئمجا خه‌یر وه‌رده‌وام به‌یگه‌ى وه‌ره‌و به‌رزایى و هه‌ڵوژانن چشته‌یل ڕاسكانى له‌ گشت قوناغیگ  ئه‌گه‌ر بایگ و ئه‌قڵ باریگه‌ كار، بیگومان ئه‌و ڕه‌سینیشه‌ نه‌بایه‌د بچووگه‌ به‌ره‌كه‌ت خوسه‌و كینه‌ت و تونڕه‌ویه‌وه‌، ئمجا یه‌یش نیه‌وگه‌ وه‌ربه‌س ئه‌ڕاى له‌وه‌ك بگه‌ردیگه‌ شوون خاڵه‌یل سیه‌.

ملله‌ت كورد هه‌رچه‌نى تا دویه‌كه‌ له‌ گووشه‌ى وه‌رگریكردن یا دیفاع بوى، وه‌لى ئمڕوو هێز و توانا دیریگ بچووگه‌ ناو گشت مه‌یدانیگه‌وه‌، ئه‌گه‌ر تا دویه‌كه‌ ده‌سى له‌ كار نه‌چى، وه‌لى ئمڕوو ده‌رفه‌ته‌یل فره‌یگ ها وه‌رده‌مى ئه‌را پێشكه‌فتن، ك بیگومان یه‌یش ده‌سمه‌یه‌تى ده‌یگ له‌وه‌ر گامناین و ڕه‌سین وه‌ ڕووشنهویرییه‌یل نه‌ته‌وه‌یى له‌وه‌زع ئیسه‌مان و ئه‌وه‌ك ڕوى وه‌ڕویى بویمنه‌وه‌ له‌ لایه‌نه‌یل خاس ئه‌را جه‌هانگیرى و پێشكه‌فتن ته‌كنۆلۆجى، ك یه‌یش ده‌سمه‌یه‌تده‌ره‌ ئه‌را ڕه‌سین وه‌و چشته‌یله‌ ك كورد توایگه‌ى و له‌هه‌مان وه‌خت له‌وه‌ر خاتر ده‌وڵمه‌نكردن ئه‌وه‌ك دیریگه‌ى جویر ڕووشنهویرى و فكر و فه‌لسه‌فه‌ى گشتى.

كار گرینگ له‌ مه‌سه‌له‌گه‌ له‌لاى كورد له‌ كوردستان ك بایه‌سه‌ بزاننه‌ى، ئه‌وه‌سه‌ ك هس وه‌ یه‌كیه‌تى و چاره‌نویس هاوبه‌ش بكریه‌یگ  له‌ناونى پێكهاته‌یلى، بیگومان یه‌یش وه‌ هه‌وڵ و ته‌قلاى گشت لایه‌نه‌یل. له‌وه‌یش گرینگتر ئه‌وه‌سه‌ ك په‌نا بوریه‌یگه‌ وه‌ر سه‌بر و هێز ئیراده‌ ئه‌را ئاسانه‌وكردن كیشه‌و له‌هه‌مان وه‌خت ڕى سوڵتان فكر و ئه‌قڵ بگیریه‌یگه‌ وه‌ر له‌ هه‌ر كاریگ و له‌و ئامانجه‌یله‌ ك له‌وه‌ر خاترى هه‌وڵده‌ن، چوینكه‌ ئامانج گشتیان ئاشكراسه‌و دروشمیانیش ڕووشناس ك هه‌رچه‌نى گرفت تاریخى و نوابه‌س باوه‌تى وجوود داشتووگ، وه‌لى ده‌وڵه‌مه‌نكردن تاریخ كاریگه‌رى راسه‌وخۆ و گه‌ورایگ دیریگ  له‌بان ده‌وڵه‌مه‌نكردن ئه‌قڵ و تویه‌نیم وه‌ گووره‌ى ئه‌وه‌یشه‌ قانجاز بكه‌یم و ئه‌و چشته‌یله‌ هه‌ڵوژنیم ك په‌یوه‌سیم وه‌پیه‌وه‌و نه‌بایه‌د جیاوازى له‌بانى داشتویم.

له‌وه‌ر خاتر گه‌ردین خاس و جوانیگ له‌شوون ڕووشنهویرى وه‌ دریژى تاریخ، بایه‌سه‌ ڕێڕه‌و تاریخ بگریمنه‌ وه‌ر وه‌ گشت چشته‌یلیه‌وه‌و له‌هه‌مان وه‌خت وه‌ چه‌واشه‌ى هه‌واوه‌ مه‌له‌وانى نه‌كه‌یم له‌تى، ئه‌ویش وه‌خاتر ئه‌وه‌ك تیره‌گه‌مان به‌یگه‌ ناوڕاس نیشانه‌گه‌، ك ئه‌ویش دووسى و ئاشته‌وكردنیه‌ نه‌ك دویرگرتن له‌لى و دوشمنایه‌تیكردنى ك زه‌ره‌د وه‌پیمان ڕه‌سنێ جویر وڵات و ملله‌ت.

له‌یرا تویه‌نیم هه‌وڵ و ته‌قلاى زیاتر به‌یم ئه‌را خوه‌ندنه‌وه‌ى جیاوازى ڕووشنهویرى وه‌ل كه‌سه‌یل ترا، ك یه‌یش په‌ند و ده‌رسیگ له‌تى هه‌س ئه‌را ئه‌وه‌ك توایگ تویه‌م ڕووشنهویرى بووه‌شنیگ وه‌ل مه‌ردمان تر و ئامانجى ئه‌وه‌ بوود خراوى نه‌یلیگ، ئى كاریشه‌ وه‌ ڕووشنهویرى كریه‌یگ  نه‌ك وه‌ كرده‌وه‌ى سیاسى جویر ئه‌وه‌ك ئه‌مڕوو ڕویده‌یگ له‌ زوورم وڵاته‌یل دویاكه‌فتگ، چوینكه‌ هه‌ر وه‌ختى بوود روى وه‌ڕوى یه‌كترى بوونه‌وه‌ له‌ هه‌ر جیاوازى و ناكووكییگ، وه‌لى ئه‌گه‌ر هات و مه‌سه‌له‌گه‌ وه‌گووره‌ى په‌یوه‌ندى ڕووشنهویرى گشتى بوى ك تایبه‌ته‌ وه‌گشتمانه‌وه‌، ئه‌وه‌ گشت چشته‌یل خراویگ له‌لى ك بوونه‌ مایه‌ى زه‌ره‌د و له‌كارخستنى دویره‌و خریه‌یگ.

له‌یرا تویه‌نیم بویشیم ئاسانترین و خاسترین ڕى و دویر له‌ سیاسه‌ت و داواكاریه‌یلى كه‌فیگه‌ لاى گرینگیداین وه‌ ختاب ڕووشنهویرى فكرى گشتى وه‌بى ته‌نگه‌وكردن له‌ناوچه‌یگ  یا به‌شیگ  له‌وڵات، وه‌ل ئه‌وه‌یشا بایه‌سه‌ هه‌وڵ په‌خشه‌وكردن ئه‌و ختاب ڕووشنهویرى و یه‌كگرتگیه‌ بدریه‌یگ و بخوه‌نیه‌یگه‌وه‌ ك چه‌نیگ كاریگه‌رى دیریگ  وه‌ شیوه‌یل جیاجیا و له‌هه‌مان وه‌خت خاڵ په‌یوه‌ندى ناونى و ئه‌وه‌ك په‌یوه‌سه‌ وه‌ كوردستانه‌وه‌ وه‌شیوه‌یگ  گشتى. دووسى دروس و ڕاسكانى و پڕ له‌ هوشیارى ك له‌ده‌روین و باوه‌ڕ كردن وه‌ تواناى خودى و متمانه‌وه‌ سه‌رچه‌وه‌ گرتویگ له‌ خوه‌ندنه‌وه‌ى خاسیگ ئه‌را تاریخ و ڕویداگه‌یلى و هه‌وڵ فراوانیگه‌وه‌ ده‌س وه‌پى ئه‌كا له‌وه‌ر خاتر وه‌دیكردن ڕیگه‌چاره‌ى قورتاربوین له‌ دیارده‌یل گه‌ورایى و ملچه‌مانن و ئه‌و چشته‌یله‌ ك له‌ده‌روین كاڵیانه‌، ئى خوه‌ندنه‌وه‌یشه‌ ته‌نیا نیه‌گه‌ردیگه‌ شوون خاسیه‌یل، به‌ڵكوو بایه‌سه‌ هه‌ڵویست نه‌ختیش وه‌لیا بوود ك هه‌رچه‌نى قه‌یرى نه‌گونجیانیش له‌لى بكریه‌یگه‌ دى، وه‌لى بایه‌سه‌ ئه‌و چشته‌یله‌ وه‌ربگریم ك ڕووشنهویرى گشتى ده‌وڵه‌مه‌نه‌و ئه‌كاو له‌ هه‌مان وه‌خت بایه‌سه‌ هووكاریگ بوینیمنه‌وه‌ ئه‌را نزیكه‌وبوین له‌ واقع نه‌ك دویره‌وكه‌فتن.

ئمڕوو وه‌گووره‌ى ئه‌و چشته‌یله‌ ك وجوود دیرن، ئه‌وه‌سه‌ ك واقع ئاگادارمان ئه‌كا ئه‌را خوندنه‌وه‌ى تاریخ و شیه‌وكردن وه‌خت و قوناغ گشت ڕویداگیگ له‌وه‌ر خاتر ئه‌وه‌ك زیاتر بتویه‌نیم دقه‌ت بكه‌یم، یه‌یش فكره‌و ڕووشنهویرى یه‌كگرتگیگ توایگ تا بووگه‌ بنه‌مایگ ئه‌را یه‌كێتى ملله‌ت و پشتگیرى سه‌ره‌كى ئه‌ڕاى، ك وه‌ مه‌رجیگ دویر بوود له‌ خودپه‌رسى و تونڕه‌وى.

ئیمه‌ بایه‌سه‌ قسه‌مان پاك و جوان بوود و له‌ هوشیارى و ئه‌قڵه‌وه‌ سه‌رچه‌وه‌ بگریگ و باوه‌ڕ وه‌ نه‌ریت ئنسانى داشتویم جویر وه‌رپرسیاریه‌تییگ ژیارى یا حه‌زارى و تاریخى ئه‌را گشت ملله‌ته‌یل له‌ى وه‌خته‌یله‌. دى وه‌گووره‌ى ئه‌وه‌یش تویه‌نیم له‌وه‌وه‌ ده‌س بكه‌یمنه‌ دووسى وه‌ل خوه‌مان و مه‌ردمان تر. وه‌لى بایه‌سه‌ زیاتر مكوڕ بویمن له‌بان هه‌وڵ و ته‌قلاى راسكانییگ له‌وه‌ر خاتر دابینكردن ئاینده‌ له‌گشت لایه‌نه‌یل ڕووشنهویرى و ئابوورى و كومه‌ڵایه‌تیه‌وه‌، ئمجا گرینگ له‌یرا ئه‌وه‌سه‌ گرینگى یا ئه‌همیه‌ت به‌یمنه‌ كاره‌گه‌و مه‌سه‌له‌ى ڕووشنهویرى نه‌وه‌سیمنه‌ مه‌سه‌له‌ى سیاسى و سیاسه‌ته‌وه‌ جویر ئه‌وه‌ك ئمڕوو ڕویده‌یگ.

له‌ كوردستان ڕاسه‌ ك ڕاى و ئه‌ڕاى چوین و به‌شبه‌شایه‌تى جووراو جوور هه‌س، وه‌لى وه‌ل ئه‌وه‌یشا باوه‌ڕیگ هه‌س ك یه‌كگرتن ڕووشنهویرى وجوود دیریگ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئویشیم: شوناسنامه‌ى ڕووشنهویرى بایه‌سه‌ نه‌چقیه‌یگه‌ ناو كیشمه‌كیش سیاسى جویر ئه‌وه‌ك دویاى چه‌كیان یه‌كێتى سۆڤێت و یوغسلافیا ڕویدا، یه‌یش هیلیگه‌مان باوه‌ڕ وه‌ ڕووشنهویرى بكه‌یم وه‌رجه‌ سیاسه‌ت ك ئه‌ویش له‌وه‌ر خاتر بته‌وكردن یه‌كڕزى و په‌یوه‌ندى له‌ناونى پیكهاته‌یل ملله‌ت.