به‌هه‌يشت بارووت

شفق نيوز

شه‌رمه‌زاری ياد ئی قوناغه‌ له‌ ئاينده‌ ده‌رئه‌خا، ك ئه‌ويش سه‌ختتره‌ له‌ مه‌ترسی هه‌وڵ ئاڵشتكردن حاڵ حازر، ئمجا بڕێگ ئاماژه‌و هوكاره‌يليگ هه‌ن باوه‌ڕ وه‌پيمان ئه‌يه‌رن ريڕه‌و قوناغ دياريكردن چاره‌نويس يه‌كجاری عراق بگريمنه‌ وه‌ر دوير له‌ گه‌رده‌لويل پيشبينيه‌يل.

دياره‌ ئاشكراس مه‌ردمان فريه‌يگ ك مه‌سه‌له‌ی كيشه‌يل تايبه‌ت ناونی به‌غداو هه‌ولێر و شيعه‌و سنی ريڕه‌و چه‌واشه‌يی گرته‌سه‌ وه‌ر و ته‌نافر ئه‌كا وه‌ل قه‌واره‌ی گرفته‌يل و قه‌واره‌كردن پيه‌ڵه‌يل په‌يوه‌ندی مێژوويی و ده‌رئه‌نجاميشی سه‌خت ئه‌دێ و ناڕه‌زايی مه‌ردم له‌لی ئه‌كه‌فێده‌و، ك دوياخريش پوله‌يل دۆمێنه‌گه‌ ئه‌ڕمنێد.

باوه‌ڕم ئه‌وه‌سه‌ ك بوو بارووت له‌گشت لايگ په‌رش وبڵاوه‌ له‌ی وه‌خته‌يله‌و ئه‌گه‌ريش ئه‌را نموونه‌ بويشيم ك جه‌نگ و كوشتار له‌ناونی جه‌نگاوه‌ره‌يل كورد و شيعه‌و سنی به‌رپا بدێ، ئه‌وه‌ پرشه‌گه‌ی گورج ئه‌ڕه‌سێد و كاريگه‌ری قويليگ ديرێد و جه‌نگيگ له‌ئاست ناوده‌وڵه‌تی ئه‌رامان به‌رپا ئه‌كاو له‌ڕوی ناوخوه‌ييه‌و خوه‌ی حه‌شار نايه‌ێد.

بيگومان ئه‌گه‌ر گشت هيزه‌يل و لايه‌نه‌يل بخوازن بڕه‌سنه‌ له‌يه‌كڕه‌سينه‌وه‌يگ، ئه‌وه‌ بايه‌سه‌ له‌بانيان ته‌نازولات ئه‌را يه‌كتری پيشكه‌ش بكه‌ن و له‌ شيواز ئه‌و دانيشتنه‌يله‌ ئاڵشت بكه‌ن ك زويتر ئه‌نجام دريا، ئه‌ويش له‌وه‌ر مه‌ترسيه‌يل ئه‌و سيناريۆ ك باس كريان.

ئمجا وه‌گووره‌ی ئه‌و پيشبينيه‌يله‌ با كه‌شيگ له‌ گه‌شبينی دروس بكه‌يم و پرسيار له‌ ئمكانيه‌ت نه‌كه‌فتنه‌وه‌ی جه‌نگ ناوخوه‌يی بكه‌يم، وه‌نا تويشمان ئه‌دێده‌ تويش كيشمه‌كيشيگ سنی وشيعه‌ يا كورد و عه‌ره‌ب، ك وه‌گووره‌ی ئه‌وه‌يش بوو ئه‌و بارووته‌ مينێد و ئه‌گه‌ردێده‌ شوون ئه‌و گڕه‌ی ئاگره‌.

جی داخه‌ قه‌واره‌ی گه‌شبينی له‌ناونی گشت مه‌ردم فريه‌ كه‌مه‌، ك يه‌يش ديديگ مه‌نتقيه‌ وه‌گووره‌ی بار ئيسه‌و كه‌سه‌يل فريه‌يگيش سيناريۆی ئاڵشتكاری دانه‌ن، وه‌لێ ئايا موفاجئه‌ ئه‌دێ يا كه‌مه‌ كه‌مه‌؟ دی ملله‌ت ماف خوه‌يه‌و بكه‌فنه‌ شوون ئاڵشتكاری و ئاگادار ئاڵشتكاريه‌يل بوون، وه‌لێ كام ئاڵشتكاری، ئايا له‌ مه‌يل و ده‌سكرد خوه‌ی ئه‌دێ؟ ئايا له‌ به‌رژه‌وه‌ندی يا زه‌ره‌د خوه‌ی؟

گشت عراقييگ بايه‌سه‌ وه‌زيفه‌يگ تاكی و جه‌می داشتوود له‌وه‌رانوه‌ر ئه‌و سيناريۆيه‌يله‌ ك باسيان كرديم، سروشتيه‌ ك مليۆنه‌ها هاووڵاتی وه‌ بوونه‌ی نائاگاداری يا سه‌رقاڵی ژيانه‌و هس وه‌ جموجويل ئاڵشتكاری نه‌كه‌ن.

وه‌گشت ئه‌گه‌ره‌يليگ سيستم سياسی له‌ عراق زه‌ره‌دمه‌ن ئه‌دێ و بايه‌سه‌ له‌بان ملله‌ت ئه‌و رۆڵه‌ دروس بكا ك شايسته‌ی خوه‌يه‌و له‌تی سه‌ربكه‌فێد، ك يه‌يش ته‌نيا له‌ڕی كار ده‌سه‌جه‌می ئه‌نجام ئه‌گرێد، ئمجا ويرانكردن و كاولكردن كه‌يان حكومه‌ت نادێده‌ چاره‌سه‌ر، بايه‌سه‌ كومه‌ڵگا تويش ئاژاوه‌ نه‌كريه‌ێد دريغی له‌ سيستم نه‌دێ و بايه‌سه‌ ئحساسيگ ئاسايشی تايبه‌ت وه‌خوه‌ی داشتوود و ده‌رئه‌نجاميش بايه‌سه‌ له‌بانی وه‌ رژيميگ تازه‌ی ديكتاتۆری قه‌بول نه‌كا.

به‌هه‌يشت ديديگ سرياليه‌و مه‌ردم به‌هه‌يشت دونيای واقعييش جوور ئه‌وه‌سه‌ ك هانه‌ ناو دوزه‌خ حاڵ حاز له‌عراق وه‌ ئه‌وه‌گ ئه‌چنه‌ ناو ئه‌و سرياليه‌، ئه‌ويش جوور هه‌ر حاڵه‌تيگ ئه‌را گشت شووڕش و ئاڵشتكاری و ئه‌بجه‌ديه‌تيگی، وه‌لێ نازانم ئايا ملله‌ت عراق ئه‌بجه‌ديه‌ت ديرێد و ئاماده‌س ئه‌را باسكردنی و نويساننی؟ بايه‌سه‌ يه‌يش له‌هوير نه‌وه‌يم ك شووڕش له‌ خاسترين داهێنانه‌يل ئاده‌ميزاده‌ ئه‌را ئاڵشتكردن بارودوخ.

عه‌لی حسێن فه‌يلی