میوان له‌ كلتوور كوومه‌ڵگا

شفق نيوز

  میوانى له‌ ناو گشت كلتووریگ شوون تایبه‌تیگ دیرید و میوان كه‌سیگه‌ ریز تایبه‌ت له‌لى گیریه‌یدو وه‌خت تایبه‌ت ئه‌راى ته‌رخان كریه‌یدو هساو تایبه‌تیش ئه‌ڕاى كریه‌ید، میوان نه‌ بیگانه‌س گومان له‌لى داشتویم یا له‌لى بترسیه‌یم نه‌ ره‌فیقیشه‌ ك متمانه‌ى ته‌واویگ وه‌پى بكه‌یم به‌شدارى دروسكردن ژیان و تاریخمان بكا.

گیۆرگ زیمل، ئویشید: بیگانه‌ ئه‌و كه‌سه‌سه‌ ك ئمڕوو تیه‌یدو سوو مینیده‌و، گرینگى ئى تاریفه‌ ها له‌وه‌ بیگانه‌ وه‌ك پیكهاته‌یگ ره‌گه‌زى یا دینى و مه‌زه‌وى خه‌یده‌ روى ك به‌شیگ گرینگ كلتوور كوومه‌ڵگاى مۆدێرن پیك تیه‌رید، وه‌لى مه‌رج نیه‌ ئى كلتووره‌ له‌ گشت كوومه‌ڵگایگ قه‌بول بكریه‌ید، ماناى ئه‌وه‌سه‌ یه‌یش یه‌كیگه‌ له‌ جیاوازیه‌یل كوومه‌ڵگاو ریزگرتنه‌ له‌ فره‌یى و كلتوور و زووان و دین.

ئنجا هه‌ر وه‌ختیگیش له‌ناو كوومه‌ڵگا جوور بیگانه‌ مامڵه‌ وه‌ل دین یا ره‌گه‌ز و پیكهاته‌یل تر بكریه‌ید، ئه‌وه‌ له‌ى حاڵه‌ته‌ لایه‌ن زوورمینه‌ خوه‌ى وه‌ خاوه‌ن ماڵ زانید و ئه‌واكه‌ى تر دویره‌و خریه‌ید.

وه‌ختیگ باس له‌ میوان كه‌یم، مه‌رام له‌ بیگانه‌و ناسریاگ نیه‌، به‌ڵكوو مه‌رام له‌ ناسنامه‌یگ تر كوومه‌ڵایه‌تیه‌ ك زیاتر له‌ ره‌فیقیگ بیگانه‌وه‌ نزیكه‌ له‌وه‌ختیگ روى له‌ ماڵه‌یلمان ئه‌كا، میوان وه‌ چه‌واشه‌ى بیگانه‌ كه‌سیگ نیه‌ ك ئمڕوو تیه‌ید و سوو مینیده‌و، به‌ڵكوو ئه‌و كه‌سه‌سه‌ ك ئمڕوو تیه‌ید و سوو چووده‌و، یا سوو سه‌ردانمان ئه‌كاو دسوو ماڵئاوایى له‌لیمان ئه‌كا، میوان ووه‌ چه‌واشه‌ى ره‌فیقیشه‌و نیه‌وده‌ به‌شیگ له‌ ژیانمان و كه‌سیگ نیه‌ ك له‌ژیان تایبه‌تمان به‌شدار بوود له‌ دروسكردن تاریخ كه‌سایه‌تیمان و كه‌سیگ نیه‌ بمینیده‌وه‌و به‌ش داشتوود له‌ تاریخمان، به‌ڵكوو گوزه‌ر ئه‌كاو یادگارییگ له‌شوون خوه‌ى هیلیده‌ جى. وه‌ى جووره‌ تویه‌نیم بویشیم میوان وه‌ چه‌واشه‌ى بیگانه‌و ره‌فیقه‌و ئه‌و كه‌سه‌سه‌ ك وه‌ ته‌واوى ها ناو نه‌یش وه‌ته‌واوى ها ده‌یشت، ئنجا مه‌سه‌له‌ى په‌یوه‌ندى میوان وه‌ رووژگار و شون كه‌سه‌یله‌و پیكهاتگه‌ له‌ بیگانه‌یگ ناوه‌كى نه‌ك ده‌یشته‌كى، یه‌یش وه‌و مانا ك بیگانه‌یگ له‌ناومان ژیه‌ید، وه‌لى شوونى ها ناو.

له‌یرا میوان هه‌ردوگ فۆرم بیگانه‌بوین و ره‌فیقایه‌تى له‌خوه‌ى جه‌مه‌و ئه‌كاو تاریفیگ تر وه‌رگرید ك ئه‌ویش بیگانه‌س له‌ناوه‌و، له‌ ماڵ، بیگانه‌یگه‌ نه‌ غه‌ریبه‌و نه‌ ره‌فیق و نه‌ دوشمن و نه‌یش دووس.

میوان دو سفه‌ت تر گرینگیش دیرید، له‌هه‌مان وه‌خت هه‌م تیكده‌ره‌و هه‌م ریكخه‌ر. تیكده‌ره‌ وه‌و مانا ك ده‌ستوور ئه‌و شوونه‌ تیك ده‌ید ك روى له‌لى ئه‌كا. میوان بووده‌ خاڵ ناوڕاس و خه‌یاڵ خاوه‌ن ماڵیش ها له‌هویر تیركردن خواسته‌یل ئه‌و، میوان هه‌رچى بتواید ئه‌ڕاى كریه‌ید، خواردن خاس و ئسراحه‌ت خاس ئه‌ڕاى دابین كریه‌ید، ئه‌و خوه‌راكه‌ ك خه‌رجى گرانه‌ ئه‌راى دروس كریه‌یدو له‌وه‌رجه‌ هاتنى ناوماڵ پاكه‌و كریه‌یدو ریك خریه‌ید ئه‌را ئه‌وه‌ك ماڵه‌گه‌ پرچوپاك بوود، یه‌یش ریكخستنیگه‌ وه‌و مانا ك ناوماڵ وه‌ شپرزى نیه‌مینیدو ریك خریه‌ید.

میوان خاوه‌ن بڕیگ سفه‌ته‌يل تر گرینگ كوومه‌ڵایه‌تیه‌، نه‌ خاوه‌ن هه‌قه‌و نه‌یش بى هه‌ق، نه‌ چه‌وسنه‌ره‌ نه‌ چه‌وسیاگ، نه‌ دوشمنه‌ نه‌ دووس، نه‌ به‌نه‌و نه‌یش ئاغا، میوان غه‌ریبه‌یگ بى ئازاره‌و دوشمنیگ خوه‌شه‌ویسه‌و ره‌فیقیگ بیگانه‌س.

ئاراس فه‌تاح

ج . أ