كۆنفرانس پرسينه‌وه‌ ودووسه‌وبوين له‌هه‌ولێر

شفق نيوز

له‌ رووژه‌يل 6-9 مانگ ئه‌يار ساڵ 2009 وله‌ هه‌ولێر پايته‌خت هه‌رێم كوردستان عيراق كاره‌گان كۆنفرانس پرسينه‌وه‌ ودووسه‌وبوين وه‌ريه‌وه چوى له‌ سازداين هاوپه‌يمانى جه‌هانى له‌ خاتر دادپه‌روه‌رى وريكخرياگ " دووسى وه‌بى دادپه‌روه‌رى نيه‌وگ"وه‌ هاوكارى وه‌ل ريكخرياگ له‌يه‌كخوه‌شبوين جه‌هانى و وه‌ پشتگيرى كردن ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌يل عيراق وپه‌رله‌مان كوردستان عيراق وحكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان عيراق و ده‌زگاى ئاينده‌ "مۆسسه‌ المستقبل"وهه‌ردوگ حكوومه‌ت ئيتاليا ويوونان وله‌ژير ناونيشان " له‌ تۆتاليتارى وه‌ره‌و ديموكراسى :دووسه‌وبوين وپرسينه‌وه‌ له‌ عيراق – خوڵقاندن ماوه‌يگ ئه‌را گفتوگوو يا مشاوه‌ره‌ت" وه‌ ئاماده‌بوين زياتر له‌ 200 كه‌سايه‌تى سياسى له‌ ناو وله‌ ده‌يشت ولاَت وله‌ناونييان سه‌ركرده‌يل و نوێنه‌ره‌يل گشت گرووپ وفراكسيۆنه‌يل سياسى له‌ عيراق ، بيجگ له‌ نوێنه‌ره‌يل ده‌سلاَت قه‌زايى وخاوه‌نيل را وسه‌ركرده‌يل كوومه‌ڵگاى شارسانى ك نوێنه‌رايه‌تى چينه‌يل وه‌رفراوان ملله‌ت عيراق كه‌ن ، و وه‌ ئاماده‌بوين پسپۆره‌يل ناوچه‌يل جياجياى جه‌هان ك هاتوين ئه‌را نيشان داين پسپۆرى ياخبره‌ت خوه‌يان له‌ مه‌يدان جيوازبوين يا ئنتقال سه‌خت له‌ تۆتاليتارى يا شمووليه‌ت وه‌ره‌و ديموكراسى.

سه‌رۆك هه‌رێم كوردستان ريزدار مه‌سعود بارزانى له‌ رى وره‌سم وازكردن ئى كۆنفرانسه‌ داوا له‌ پيكهاته‌يل عيراقى كرد متمانه‌ى گومكرياگ ناونييان دوباره‌ بارنه‌وه‌ و وتيش: (عيراق هه‌وه‌جه‌ى ها وه‌ گوێرانكاريه‌يل گه‌وراو فره‌يگ وله‌نواى گشت چشتيگ وه‌راى خوه‌م دوباره‌ په‌روه‌رده‌ كردنه‌ ، ئه‌و په‌روه‌رده‌ ك له‌يرا توام باسى بكه‌م په‌روه‌رده‌كردنه‌ له‌ بان بنه‌مايه‌يل نوويگ ،جوير له‌يه‌كوه‌خشين ودووسه‌وبوين وته‌وافق و وه‌يه‌كه‌وژيان برايانه‌ى راسقانى، چوينكه‌ ئيمه‌ تويش قه‌يران متمانه‌ هاتيمنه‌ له‌ ناونى پيكهاته‌گان ئى ملله‌ته‌، ئه‌يه‌يشه‌ كاره‌سات گه‌ورايگه‌ وبايه‌سه‌ متمانه‌ى ناونيمان باريمنه‌وه‌،چوينكه‌ عيراق هين گشتمانه‌و ئه‌رك سه‌رشانمانه‌ كار بكه‌يمن ئه‌را قورتاركردنى له‌ى مه‌ينه‌تيه‌).

چه‌ودێره‌يل سياسى گريه‌داين ئى كۆنفرانسه‌ وه‌ هه‌نگاميگ گه‌ورا وه‌ره‌و پيشكه‌فتن ئۆپه‌راسيۆن سياسى شماره‌كه‌ن چوينكه‌ هه‌رێم كوردستان شوون په‌نجه‌ى ديارييگ ديرى له‌ دووسه‌وبوين نيشتمانى.

هه‌رێم كوردستان له‌ ئۆپه‌راسيۆن سياسى كاره‌يل گه‌وراى خاسيگ ره‌سانه‌ ئه‌نجام،ولايه‌نيل ناوده‌وڵه‌تى فره‌يگيش ئشاره‌ت وه‌و نه‌خش وده‌ور ديارييه‌ كردنه‌ له‌ ره‌فتاركردن هه‌رێم وه‌ل كێشه‌يل عيراقى وه‌شيوه‌يگ ك به‌شدارى بكه‌يگ له‌ بته‌وكردن كار سياسى ، گومانيش له‌وه‌ نييه‌ ك ئى ئه‌زموونه‌ سايه‌ى خوه‌ى كيشيگه‌ بان ئه‌و باقى ناوچه‌يل عيراق ، وئى به‌شدارى كردن فراوانيشه‌ له‌لايه‌ن هيزه‌يل سياسى له‌ ئاكاما بووگه‌ قازانج ومه‌نفه‌عه‌ت گه‌ورايگ ئه‌را ئۆپه‌راسيۆن سياسى.

ئاشكرايه‌ ك دووسه‌وبوين سياسى هه‌وه‌جه‌ى ها وه‌يه‌كه‌ونيشتن له‌ سه‌ر مێزه‌يل ديالۆگ وگفتوگووكردن، و وه‌خت ويه‌كرِيزى وكار هاوبه‌ش دڵپاكانه‌ توايگ وئى كۆنفرانسيشه‌ يه‌كم هه‌نگاميگ بوى له‌ى مه‌يدانه‌.

ئه‌و باوه‌ته‌يله‌ ك له‌ نيشتنه‌گان ئى كۆنفرانسه‌ تاوتوێ يا مناقه‌شه‌ كريان ئى ناوونيشانه‌يله‌ گرده‌ خوه‌يه‌وه‌: به‌شداركردن هاوولاَتيه‌يل له‌ ئۆپه‌راسيۆن پرسينه‌وه‌و دووسه‌وبوين ، هه‌ڵسه‌كه‌فت يا ئجرائات ئۆپه‌راسيۆنه‌گان پرسينه‌وه‌و دووسه‌وبوين ، راسه‌وكردن ودانوه‌پى ناين يا ئعتراف ودوباره‌وه‌ كردن، دوباره‌ ريكخستن دام وده‌زگايه‌يل ئاسايشى و له‌شكر له‌ سياق پرسينه‌وه‌و دووسه‌و بوين ، وه‌ريه‌وبردن يا ئيداره‌ت فره‌جوورى وفره‌لايه‌نى له‌ عيراق، به‌شه‌وكردن تواناگان له‌ بان دام وده‌زگايه‌يل نيشتمانى وهه‌رێمى يا ئيقليمى ، په‌يوه‌نديه‌يل ده‌ره‌كى يا خارجى عيراق وسياسه‌ت هاوسايه‌يل ، لايه‌نه‌يل رووشنهويرى و كوومه‌لاَيه‌تى و فێركردن ياته‌عليمى دووسه‌وبوين وپرسينه‌وه‌، دوباره‌ ئاوه‌دانكردن ئابوورى و قانوونه‌يل نه‌فت و غاز له‌ سياق دووسه‌بوين و وه‌داد ره‌سين قوربانيه‌يل وله‌ناونييان ئه‌وانه‌گ له‌ ماڵه‌يليان سه‌رخوه‌يان هه‌ڵگردن يا (نازحين) وپه‌نابه‌ره‌يل وكووچ وه‌پى كريايه‌يل وباروه‌پى كريايه‌يل وكووچكه‌ره‌يل وده‌سگيركريايه‌يل.

ئى خاڵه‌يله‌ گشتى تاوتوێ كريان وله‌ ئاكاما برِيگ راسپارده‌ وهه‌نگامه‌يل كارا خريانه‌ وه‌رچه‌و ئه‌را وه‌ ئه‌نجام ره‌ساننيان.

له‌ناونى ئه‌و باوه‌ته‌يله‌ ك له‌ى كۆنفرانسه‌ باس كريان مه‌سه‌له‌ى په‌يوه‌ندى ناونى حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان وحكوومه‌ت مه‌ركه‌زى بوى وئه‌و مه‌سه‌له‌يل گيركردگه‌ له‌ ناونييان ، وله‌يوايش دياره‌ ك نيازپاكى له‌ لايه‌ن هه‌ردولاوه‌ نيشان دريا ئه‌را چاره‌سه‌ركردن ئى كيشه‌يله‌ وله‌ نواى گشتيان مه‌سه‌له‌ى بۆنده‌يل نه‌فتى و هيزه‌يل پێشمه‌رگه‌ وماده‌ى 140 ده‌ستوورى ك كه‌فته‌ نواى گشت تاوتوێكردن يا مناقه‌شه‌گان ناونى هيزه‌يل سياسى و وه‌راى ئيمه‌ ئه‌گه‌ر ئى ماده‌ جى وه‌جى بكريه‌يگ بى گومان ئۆپه‌راسيۆن سياسى قوناغ گه‌ورايگ برِيگ وه‌ره‌و پيشكه‌فتن ، چوينكه‌ جى وه‌جى كردن ئى ماده‌ى ده‌ستووريه‌ گيروگرفت زوورمى ئه‌و هاوولاَتيه‌يل كوردستانيه‌ چاره‌سه‌ر كه‌يگ ك له‌ سه‌رده‌م رژيم گوورِوه‌گوورِچگ تويش زوڵم وجه‌ور وسته‌م گه‌ورايگ هاتن و ئاسووى ئاينده‌ى په‌يوه‌نيه‌يل ناوى گشت هيزه‌يل عيراقى ده‌رانه‌يل ولاَيگ له‌ روييان واز بووگ وه‌ مه‌رجيگ گشت لايه‌نيگ وه‌كوو ئشاره‌ت كرديمن نيازيان پاك بووگ وهوير له‌ ئاينده‌ى ولاَت بكه‌ن وكاره‌گه‌ چواچيوه‌ى ستراتيژى وه‌ربگريگ و ته‌نيا وه‌ى قوناغه‌وه‌ به‌ند نه‌وگ !!