راپرسيمان... گرديانه‌و ئه‌كاو و !!

عه‌بدوڵڵا جه‌عفه‌ر كوفلى

شه‌فه‌ق نيوز/ په‌يوه‌نديه‌يل دبلۆماسيمان وه‌ شيوه‌يگ گشتى نممونه‌يگه‌ له‌ناونێ ده‌وڵه‌ته‌يل و هيزه‌يل سياسى و ئابوورێ و كۆمه‌ڵگايه‌يل مرۆيى، وه‌ ئه‌وه‌گ وه‌ قوناغ به‌رز و نزمييگ گوزه‌ر ئه‌كا وه‌ گووره‌ێ به‌رژه‌وه‌نديه‌يل وه‌ختێ يا دريژ ماوه‌، ئمجا خاسه‌وبوێنى ماناێ وه‌رده‌وامێ له‌بان حاڵه‌ت جوور خوه‌ێ نيه‌و داوه‌زيانيشێ ئاماژه‌ وه‌ دريژيى ناكا، يه‌يش وه‌و مانا وه‌ گووره‌ێ هه‌وڵويسته‌يلێ مينيد له‌بان بڕيگ مه‌سه‌له‌ و هيمان ئى مه‌جموعه‌يليشه‌ ناخوازن ريك بكه‌فن له‌بان باوه‌تيگ دياريكرياێ بيجگه‌ ته‌ئمينكردن به‌ش گه‌وراتر له‌ به‌رژه‌وه‌نديه‌يل جياجياو هه‌وڵ ئه‌وه‌ ئه‌ياد په‌يوه‌نديه‌يلێ وه‌ل گشت لايه‌نه‌يليگ خاسه‌و بدێ، وه‌لێ مقه‌يه‌ته‌ له‌وه‌گ له‌ نواێ وسيه‌ێد جوور كوچگيگ وه‌ل ئاشكرابوينيگ له‌ شيواز ئاڵشت وئوڵشت په‌يوه‌نديه‌يل و ئاسته‌يلێ، وه‌ل ئه‌وه‌يشا جى ديد و نوڕستنه‌ ك جموجويل دبلۆماسێ له‌ ناونێ ده‌وڵه‌ته‌يل له‌ وه‌خته‌يليگ دياريكرياێ چالاكه‌و ئه‌دێ، وه‌تايبه‌ت هه‌ناێ ك لايه‌نه‌يل ئحساس وه‌ كيشه‌يگ گه‌رماوگه‌رم ئه‌كه‌ن ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌يله‌ له‌تى به‌شدار بوون و گشت ناكووكيه‌يليگيان ئه‌خه‌نه‌ كنار ئه‌را ده‌سوه‌پيكردن كاره‌يليان و يه‌كگرتنيان دژ دوشمن هاوبه‌ش، هه‌ر وه‌و خاتريشه‌ سه‌ردان يه‌كترى له‌بان ئاسته‌يل به‌رز و نزميگ ده‌س وه‌پى ئه‌كا و گه‌رديه‌ێده‌ شوون چاره‌سه‌ر دوياێ دقه‌تكردن خواستيگ ئه‌را دوسيه‌گه‌.

 

ئيران و توركيا دو هاوساێ جياوازن له‌ زوورم چشته‌يليگ و له‌وانه‌يش له‌ رژيم سياسى و له ئابوورێ و كۆمه‌ڵايه‌تى و رووشنهويرێ و مه‌زه‌وێ... هتد، په‌يوه‌نديه‌يل دبلۆماسييانيش نا سه‌قامگيره‌ له‌ناونێ خاسبوين و خراوێ له‌وه‌ر وجوود هاوبه‌شيه‌يليگ له‌ ناونيان، يه‌يش بيجگه‌ مه‌سه‌له‌ێ ئايدۆلۆجى و هه‌ڵويست ناوده‌وڵه‌تى له‌ وه‌ارنوه‌ريان، له‌و هاوبه‌شيه‌يليشه‌ مه‌رزه‌يل دريژ و وجوود توركمان له‌ ئيران و عه‌له‌ويه‌يل شيعه‌ له‌ توركيا و به‌رژه‌وه‌نديه‌يل ئابوورێ، وه‌لێ هاوبه‌شێ گرينگ له‌ ناونيان كيشه‌ێ ره‌واێ كورده‌ وه‌ل داواكاريه‌يل وه‌رده‌وام ئه‌را مافه‌يل ره‌وايان وه‌ دريژايى سه‌ده‌يل وه‌رين، ئه‌ويش ئه‌و باوه‌ه‌سه‌ ك گرديانه‌و ئه‌كا له‌بان مێز دانيشن ئه‌را گفتگوو  و داناين پيلانه‌يل و داناين پلان ئه‌را مه‌ندنه‌وه‌ێ ئى ملله‌ته‌ جوور ديل له‌لايان، وه‌تايبه‌ت هه‌ناێ ك كورد نزيكه‌و ئه‌دێ له‌ دروسكردن قه‌واريگ سياسى، ئه‌ويش له‌وه‌ر گومان هه‌ڵه‌يگ وه‌ ئه‌وه‌گ ئى قه‌واره‌ ئه‌دێده‌ هووكاريگ و هه‌ڕه‌شه‌ له‌ قه‌واره‌و ده‌وڵه‌تيان ئه‌كا، وه‌لێ كوردستانيه‌يل مه‌ترسێ له‌بان كه‌س دروس ناكه‌ن و هه‌وڵه‌يليان له‌ دروسكردن ده‌وڵه‌تيگ سه‌روه‌خوه‌يى له‌ ئيمانيانه‌و سه‌رچه‌وه‌ گرتگه‌ وه‌ ئه‌وه‌گ وجوود ده‌وڵه‌ت كوردستانێ له‌ وه‌پرسيارێتيان زياێ ئه‌كا له‌ وه‌رگرێ له‌ ئاشتى و ئاسايش جه‌هانێ و جوور جارانيش به‌شدارێ ئه‌كه‌ن له‌ بنيات ئنسانێ و ژيان ئاشتيانه‌ له‌ ناونێ گشت ئايين و نه‌ته‌وه‌يل...

 

له‌ى ماوه‌يل دوياخره‌، له‌ شوون بڕيار سه‌ركردايه‌تى سياسى كوردستانێ ئه‌را ئه‌نجامداين راپرسێ مه‌ردمى له‌ 25/9/2017 و وه‌ل ئه‌و فشاره‌يل ناوده‌وڵه‌تيه‌ ئه‌را دوياخستن يا لاوردنێ، وه‌لێ نه‌ڕه‌سينه‌ مه‌رام خوه‌يان و دقه‌ت ئه‌وه‌يش كريه‌ێد ك ئاست جموجويل دبلۆماسێ فراوانيگ وجوود ديرێد له‌ ناونێ ده‌وڵه‌ته‌يل هه‌رێمێ، وه‌تايبه‌ت توركيا و ئيران له‌بان گشت ئاسته‌يليگ و سه‌ردان محه‌مه‌د حسێن باقرى سه‌رۆك ئه‌ركان سوپاێ ئيرانى وه‌رجه‌ ماوه‌يگ ئه‌را توركياو ديدارێ وه‌ل خڵوس ئاكار سه‌رۆك ئه‌ركان سوپاێ توركێ له‌ى روێه‌و هات، چوينكه‌ دوسيه‌ێ گه‌رم ناونيان سێگووشه‌ێ حه‌ساسيگه‌(سێگووشه‌ێ مه‌رزێ ناونى ئيران و توركيا و عراق)زوورمينه‌ێ كورده‌، له‌ ئاكامه‌يل ئه‌و سه‌ردانيشه‌ ريككه‌فتنيگ بوێ له‌بان دروسكردن ديواريگ وه‌ دريژايى 65كم له‌بان مه‌رزه‌يل عراقى و دروسكردن هه‌وپه‌يمانييگ هه‌رێمى له‌ناونى هه‌ر يه‌ك له‌ ئيران و توركيا و روسياو عراق و باس له‌وه‌يش كردن ك حزبه‌يل كوردستانى هه‌ڕه‌شه‌يگه‌ ئه‌را بان ئاسايش نه‌ته‌وه‌ييان، ئمجا وه‌ كورتى گشت بڕياره‌يليان له‌ زه‌ره‌د ملله‌ت كورده‌و بادره‌ێ ريككفه‌تنيش رووژ له‌ دوياێ رووژ ده‌ركه‌فێد و ئه‌وه‌سه‌ ك بوردمانيگ نيمچه‌ رووژانه‌ێ ده‌وڵه‌ت ئيران و توركيا ئه‌را بان ناوچه‌يل مه‌رزێ وجوود ديرێد ك مه‌ردم مه‌ده‌نى تويش ئه‌يه‌ن وه‌پيه‌و، وه‌ل ئه‌وه‌يشا هه‌ڕه‌شه‌ێ به‌سانن مه‌رز و چه‌سپانن ئابڵوقه‌ێ ئابوورێ و دويرخستن ناوده‌وڵه‌تى هه‌رێم ئه‌كه‌ن، هه‌ڵويست عراقيش له‌ هه‌ڵويست هاوسايه‌يلى كه‌متر نيه‌ وه‌ل جيايى له‌ بارودوخ ناوخوه‌يى جارجار و بارودوخ خراوتر خارجى، ئمجا هه‌ڵويست ده‌وڵه‌ته‌يل هه‌رێمى هاوسا تازه‌ نيه‌، به‌ڵكوو سياسه‌ت و ستراتيجيه‌تيگ دريژ ماوه‌س له‌لايان، وه‌لێ بى فايده‌.

 

وه‌لێ ژانتر له‌وه‌ ك ئاوڕوێ به‌ره‌، ئه‌ويش هه‌ڵويست بڕيگ له‌ هيزه‌يل سياسى و مه‌ردم لايه‌نگريانه‌ له‌ژير په‌رچه‌ميان له‌ناو هه‌رێم كوردستان ك ئه‌نجامداين راپرسێ وه‌ مه‌هانه‌ێ جوراوجوور ره‌ته‌و ئه‌كه‌ن و ده‌نگ به‌رزه‌و ئه‌كه‌ن وه‌بى خه‌جاڵه‌تێ، به‌ڵكوو هه‌وڵ ئه‌وه‌يش ئه‌يه‌ن فكره‌يانيش نمايش بكه‌ن ئه‌را قه‌ناعه‌تكردن غه‌يره‌ خوه‌يانيش ك يه‌يش گاميگه‌ ئه‌را شيوانن يه‌كێتى كوردستانى و كزه‌وكردن بڕياره‌يلێ و جوه‌يجيكردن ئه‌جنداێ ده‌وڵه‌ته‌يل دژ ده‌وڵه‌ت كوردستانێ و چه‌قووييگه‌ له‌پشته‌و له‌ هه‌وڵه‌يل، وه‌لێ يه‌يش له‌يوا له‌ ملله‌ت ئه‌كا زياتر روێ له‌ ناوه‌نده‌يل هه‌ڵوژاردن بكه‌ن ئه‌را ده‌نگداين له‌ به‌رژه‌وه‌ندێ راپرسێ و بويشێد (به‌ڵێ) له‌وه‌ر خاتر سه‌روه‌خوه‌يى، هه‌ڵبه‌ته‌ ئى كاريشه‌ وه‌ خراو ئه‌نيشێد له‌بانيان، چوينكه‌ هه‌رچێ بكه‌ن له‌ خوه‌يان گير ئه‌ياد و ئه‌وانه‌گ مێژوو كوردستان خوه‌نينه‌ ئه‌زانن ك هه‌ڵويست ئه‌وانه‌ تازه‌ نيه‌، به‌ڵكوو له‌ گشت قوناغيگ هاوشيوه‌يان هه‌س ك سه‌نگه‌ر له‌ليد بگرن و وه‌ چه‌واشه‌ێ ره‌وت گشتى ره‌فتار بكه‌ن، وه‌لێ وه‌ل ئه‌وه‌يشا ناكووكييگ له‌ راێ ماناێ ناكووكێ نيه‌، وه‌لێ ناكووكێ نه‌ود له‌بان مه‌سه‌له‌ێ نه‌ته‌وه‌يى و به‌رژه‌وه‌نديه‌يل باڵاێ وڵات، رووژ وه‌ رووژيش له‌و بڕيار چاره‌نويسسازه‌ نزيكه‌و بويمن ك مليۆنه‌ها كه‌س و جه‌هان وه‌گشتى چه‌وه‌ڕيێ ئه‌كه‌ن، وه‌ ئه‌وه‌گ ئه‌زموونيگ ديموكراسێ يه‌كه‌مه‌ له‌ ناوچه‌گه‌و ده‌رچگنه‌ له‌ هه‌ڵوه‌سين له‌ دامه‌زرانن قه‌واره‌يل سياسى له‌ ناوچه‌گه‌مان.  

عه‌بدوڵڵا جه‌عفه‌ر كوفلى