لوڕنژاد، زايه‌ڵه‌ی ده‌نگيگ زه‌خمدار

شفق نيوز

عاشقه‌يله‌و گه‌ورا هونه‌رمه‌نده‌يل كوردستان عاشق و شه‌يدای خوه‌ی كردگه‌، يه‌كيگ له‌و عاشقه‌يل هه‌ست نازكه‌‌ ك هه‌ميشه‌ وه‌ چريكه‌ی ده‌نگه‌خوه‌شه‌گه‌ی فه‌راێ ئاسا وه‌ل په‌ڕاو و بيستوين ده‌رددڵ كردگه‌ (حشمه‌توڵڵای لوڕنژاد)ه‌. لوڕنه‌ژاديگ ك زايه‌ڵه‌ی ده‌نگی وه‌ل گووش هونه‌ردووسه‌يل ئاشناس و هويچ وه‌خت له‌ هوير ئه‌و عاشقه‌يله‌ نيه‌چوود ك وه‌ل گورانيه‌يلی ته‌ز دڵ ده‌ركه‌ن. لێره‌ توام جوور وه‌فادارييگ له‌وه‌راوه‌ر ئه‌و هه‌مكه‌ی خزمه‌ته‌ ك وه‌ هونه‌ر گورانی و مۆسيقای كوردی كردگه‌، باس كوڵێگ له‌باره‌ی ژيان مامۆستای كووچكردگ حشمه‌توڵڵای لوڕنژاد بكه‌م ك وه‌داخه‌و ئمڕوو له ‌ڕه‌سانن كوردی جوور گشت ئه‌و كه‌سه‌يله‌ ك له‌ بواره‌يل جياواز خزمه‌ت وه‌ ملله‌ته‌گه‌مان كردنه‌ له‌ هويره‌و برياس و گورانی و ميلۆدی و ئاواز عه‌ره‌بی و فارسی و توركی شوون گورانيه‌يل و ده‌نگه‌يل ناياب و ڕه‌سه‌ن كوردييگ جوير مامۆستا لوڕنژاد گرتگه‌سه‌و.

 

حشمه‌توڵڵای لوڕنژاد كوڕ ڕه‌حمه‌تی فه‌تحوڵڵای لوڕنژاد له‌ ساڵ 1947 له‌شار كرماشان له‌ ناوچه‌ی

(علاف خانه) هاته‌ دنياوه‌. باپيره‌ی خاون ده‌نگ خوه‌شيگ بوی و ڕه‌حمه‌تی (حشمه‌ت)يش ده‌نگ وه‌سووزی له‌ باپيره‌ی وه‌ ميرات بردويد. له ‌ساڵ 1964 وله‌ عومر 17ساڵان يه‌كه‌م گورانی خوه‌ی له‌ ئۆركستر ڕاديو كرماشان وه‌ شعريگ له‌ شعره‌يل شاعر يه‌دوڵڵای لوڕنژاد (شه‌يدای كرماشانی) پێشكه‌ش كرد و هه‌ر له‌و وه‌خته‌و چالاكييه‌يل هونه‌ريی له‌ بوار گورانی و مۆسيقای كوردی ده‌س وه‌پيكرد، ناوبرياگ فره‌تر وه‌ شيوه‌ی مامۆستا سه‌يد عه‌لی ئه‌سغه‌ر كوردستانی ، عه‌لی مه‌ردان و تاير ته‌وفيق گورانی چڕياد و ماوه‌ی فره‌يگيش له‌ ڕێنماييه‌يل مامۆستا حه‌سه‌ن زيره‌ك نه‌ف وه‌رگردياد و هه‌ميش ڕێنمايه‌يل هونه‌ری هونه‌رمه‌نده‌يل مه‌حموود بلووری، مه‌حموود مه‌رئاتی، ئه‌كبه‌ر ئيزه‌دی، سه‌يفوڵڵا نادرشاهی و مه‌سعوود زه‌نگه‌نه وه‌كارهاوردياد.

 

سرووده‌يل و گورانييه‌يلی وه‌ شيوازه‌يل جياواز بوی و وه‌ ته‌واوه‌تيش شيوه‌زاره‌يل فه‌يلی و سۆرانی و كرمانجی و هه‌ورامی و لوڕی زانستياد ك له‌ گورانيه‌يلی ئه‌ی شيوه‌زاره‌يله‌ وه‌دی كريه‌ێد. هه‌ميشه‌له‌ياد حشمه‌‌توڵڵای لوڕنژاد ساڵه‌يل ساڵ هونه‌ر خوه‌ی وه‌گيان و وه‌دڵ پێشكه‌ش وه‌ ئيمه‌ كرد و نزيكه‌ی 200 گورانی وه‌ شيوه‌زاره‌يل جياجيا ئه‌رامان هيشته‌جی ك هه‌ر كام له‌ليان له‌وه‌خت خوه‌ی له‌لايه‌ن مه‌ردم پيشوازی فره‌يگ له‌لی كريا. گورانيه‌يلی جوور وه‌هاريگه‌ ك هويچ وه‌خت ڕه‌نگ پاييز وه‌ خوه‌ی نيه‌گرێ.

 

له‌ زانست مۆسيقا شاره‌زايی فره‌يگ داشت و وه‌شايه‌تی دووسه‌يل و ناسياره‌يل حشمه‌ت نياز وه‌ مايكرۆفۆن نه‌ياشت، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ چريكه‌ی ده‌نگی ك له‌ دڵ سزياگيه‌وه‌ ڕه‌سياده‌ قوڕگی وه‌جووريگ بی ك له‌ پشت ديواره‌يل دويريش وه‌ گووش ڕه‌سياد.

 

له‌ گورانيه‌يل ناوداری تويه‌نيم ئاماژه‌ وه‌ «خوداحافز ئه‌زيزم»،« دڵم زندانی درده»، «گه‌ڵاڕێزان»، «زاڵم زاڵم»، «گۆڵبانگ عاشقانه»، «ڕه‌فيقانی ته‌ريقه‌ت » و گورانی فره‌ جوان «جه‌ژن شادی» بكه‌يم و سروود «بازهوای وطنم آرزوست» ك له‌لايه‌ن مه‌ردم پێشوازی فره‌يگ له‌لی كريا و له‌شوون ئه‌وه‌ گورانيچڕه‌يل فره‌يگ ئه‌و سرووده‌ سه‌رله‌نوو خوه‌نستن و ئيسه‌يش شعر و نۆته‌ی ئه‌ی سرووده‌ له‌بان سه‌نگ مه‌زار هونه‌رمه‌ند نويسرياس.

 

حشمه‌توڵڵای لوڕنژاد تا ساڵ 1989 وه‌ل ڕاديۆ و ته‌له‌فزيۆن كرماشان هاوكاری كرد و له‌شوون ئه‌وه‌ له‌ساڵ 1989 وه‌ره‌و ئه‌ولا وه‌ل گرووپ مۆشتاق وه‌ سه‌رپه‌رشتی سياوه‌ش نوورپوور هاوكاره‌و بی و وه‌ل يه‌كا چه‌ن كۆنسێرتيگ له‌ شاره‌يل كرماشان و تاران و چه‌ن شاريگ تر سازكردن و گشت كۆنسێرته‌يلی له‌لايه‌ن مه‌ردم پێشوازی فره‌ له‌لی ئه‌كريا.

 

ڕه‌حمه‌تی حشمه‌ت لوڕنژاد خوه‌شه‌ويسی فره‌يگ ئه‌را شاره‌گه‌ی داشت و به‌ڵگه‌ی زينگيش ئه‌را ئه‌ی خوه‌شه‌ويسييه‌ چڕين گورانی «كرماشان ئه‌ی كرماشان»ه‌ ك وه‌ هه‌ست و سووزيگ تايبه‌ت چڕيه‌سه‌ی.

ناوبرياگ له‌ شعره‌يل شاعره‌يل كورد جوور ( تايربه‌گ جاف،مه‌وله‌وی كورد، سه‌ی ياقوو مايه‌شتی)و فره‌ كه‌س تر وه‌ تايبه‌ت براێ شاعری شه‌يدای كرماشانی ك يه‌كيگ له‌ شاعره‌يل ناودار كرماشانه‌ نه‌ف وه‌رگردياد. هونه‌رمه‌ند خاون سێ مناڵه‌، دو كوڕ و يه‌ك دويه‌ت ك حوسامه‌دين كۆڕه‌گه‌وراگه‌يه‌ ك ئه‌ويش ئيسه‌ يه‌كيگ له‌ گورانيچڕه‌يل ده‌نگخوه‌ش دنيای هونه‌ر و مۆسيقاس.

 

ئه‌ی مرواری گرانقيمه‌ت ده‌ريای مۆسيقای فۆلكلۆر كورديه‌، شه‌وه‌كی شه‌ممه‌ 16 سێپتامبه‌ر  1995 وه‌ نه‌خوه‌شی دڵ، دڵه‌ نازكه‌گه‌ی له‌ كوتان وسيا و ئه‌را هه‌ميشه‌ له‌ ملله‌ت و نيشمانه‌گه‌ی ماڵئاوايی كرد.

حشمه‌ت لوڕنژاد ڕی سه‌فه‌ريگ تاهه‌تايی گرده‌وه‌ر وه‌لی هويچ وه‌خت ده‌نگه‌ زوڵاڵه‌گه‌ی له‌ ناوچه‌يل كوردستان و كه‌ل و كويچه‌يل كرماشان له‌هويره‌و نيه‌چوود. ڕوحی شاد و يادی هه‌ميشه‌ زينگ بوود.

 

 

ئه‌ره‌ستو بارن وه‌ لوقمانه‌وه‌     حه‌كيمه‌يل جه‌م كه‌ن په‌ی ده‌رمانه‌وه‌


تاگه‌ر بشكافن دڵه‌ی پڕده‌ردم     شایه‌د بزانن ئه‌ڕا ڕه‌نگ  زه‌ردم؟