وه‌هار مه‌ینه‌تى

شفق نيوز

سه‌رده‌مه‌یلیگه‌ ناویان نریاس عومر ئاده‌میزاد ... ئه‌وه‌گ ئاسایى بوود، ئاده‌میزاد شانازى وه‌ سته‌م و مه‌ینه‌تیه‌یل خوه‌یه‌و ناكا؛ وه‌لى ئیمنه‌ وه‌بى ئه‌وه‌گ وه‌ خوه‌مان بزانیم، هووكاره‌ى سته‌م سته‌مكاره‌یل بیمنه‌، به‌دبه‌ختى بیه‌سه‌ ڕه‌فیق ڕووزگارمان و سیماى سویره‌تمان و شیوه‌ى قسیه‌كردنمان... ئایا ئاسانه‌ ك له‌ى فه‌تح ڕه‌شبینى یا ته‌شائۆمه‌ بدرایم؟ وه‌تایبه‌تى ئه‌گه‌ر خواست گوێڕیان له‌ هویر و له‌ كاركردنمان زه‌فت بكه‌ن تا هه‌میشه‌ له‌و دووڵ قویله‌ گیر بایم و نه‌درایم.

ئه‌وانه‌گ بایه‌خ ده‌نه‌ كه‌یس كورد فه‌یلى فره‌ نین، چ له‌ خود ڕووڵه‌یل ئى چینه‌ یا له‌ مه‌ردمانیگتر، ، وه‌لى بى گومان هه‌ڵوێست و ده‌نگه‌یل نه‌مریگ هه‌س له‌ى كێشه‌  پشتگیرى كردن هه‌رچه‌نى ك زوورمى ئه‌و ده‌نگه‌یله‌ ده‌سڵاتیان كه‌م و قه‌ڵمڕه‌ویان فره‌ وه‌كار نه‌ویه‌.

وه‌داخ فره‌یگه‌و دویاى ئه‌وه‌گ له‌وه‌ ڕه‌سیمنه‌و ك ئیمنه‌ له‌ ده‌سڵات ته‌شریعى له‌ به‌غدا وجوود نه‌یریمن؛ ئیرنگه‌ له‌وه‌ ترسیم ك ئه‌و ترویسكه‌ ئومید مه‌نگمانه‌  وه‌ ده‌سڵات جیوه‌جیكردن له‌ كیس بیه‌یم؛ چوینكه‌ گشت ئاراسته‌گان ئه‌وه‌ نیشان ده‌ن ك ئیمنه‌ وه‌ره‌و دویره‌وخستن و پشتگووش خستن نوویگ چیمن له‌ لایه‌ن نه‌ته‌وه‌یى و سیاسیه‌وه‌ ك تواناى ڕوى وه‌ڕوى بوینى نه‌یریمن، ئه‌ویش هووكار مه‌زه‌وى و جیۆپۆلێتیكیه‌، ئى هووكاریشه‌ ئه‌وه‌ سابت كرد ك هووكاریگ كارا و یه‌كلاكه‌ره‌ له‌ زوورمى ورده‌كاریه‌گان ڕه‌سم كردن نه‌خشه‌ى سیاسى و بویه‌سه‌ واقعیگ حاشاهه‌ڵنه‌گر.

ئایا قه‌ناعه‌ت وه‌وه‌ دیریم ك مه‌زڵوومیه‌ت ئاده‌میزاد كورد فه‌یلى ته‌نیا شكاتیگ سیاسیه‌ ك سیمایگ شۆڤینى وه‌پیه‌و دیاره‌، یا له‌ ئاكام كه‌ڵه‌كه‌ به‌سان قانوونه‌یل زاڵمانه‌ى ده‌سڵاته‌یل زوورداره‌و هاتگه‌؟

تاریخ خوه‌نه‌یل وه‌ ئاسانى له‌وه‌ ڕه‌سنه‌و ك ئى زوڵم و سته‌مه‌ كار ته‌نیا حكوومه‌ت و ده‌سڵاتیگ دیارى كریاگ نیه‌، وه‌لى وه‌دریژى سه‌رده‌مه‌یل فره‌یگ  كه‌م و زیاى و سووك و سه‌خت جوور مه‌وج ده‌ریا دیار دایه‌، و هووكاره‌یل فره‌یگیش وه‌شوونیه‌و بویه‌ ك شماره‌كردنیان سه‌خته‌.

ئه‌وه‌گ مایه‌ى دڵ ڕه‌نجیانمانه‌ ئه‌وه‌سه‌ ك دویاى هه‌فت ساڵ له‌ گوێڕیان، هویچ قانوونیگ له‌ لایه‌ن حكوومه‌ته‌یل و په‌رله‌مانه‌یل یه‌ك له‌ شوون یه‌ك نه‌نویسریا  ئه‌را مه‌حكووم كردن ئه‌و تاوانه‌یله‌ ك وه‌ناو حكوومه‌ت عیراق ده‌رهه‌ق كورد فه‌یلى ئه‌نجام دریان و وه‌ شیوه‌یگ ڕه‌سمى و داواى پۆزش و وه‌خشین له‌ لیان بكه‌یگ، و وه‌ ئاگامان نه‌ڕه‌سیه‌ ك قانوونیگ هه‌س ك وه‌بى گومان ئه‌وه‌ سابت بكه‌یگ ئیمنه‌ هاوڵاتى ڕه‌سه‌نیمن له‌ى وڵاته‌ و هویچ قانوونیگیش ته‌شریع نه‌كریا هه‌ق خوریاگمان به‌یده‌وه‌ یا سیماى ئیراده‌و خواستیگ ڕه‌سم بكه‌یگ له‌ى باوه‌ته‌. ئه‌وه‌گ بتویه‌نیم كار وه‌پى بكه‌یم ته‌نیا ئه‌و چه‌ن قانوون گشتیه‌سه‌ ك وه‌ل گه‌ورایى كه‌یسه‌گه‌مانه‌و نیه‌گونجیه‌ن و له‌یوا دیاره‌ ك چه‌وه‌ڕى كردنمان ده‌یان ساڵ تره‌ك كیشیگ و یه‌یشه‌ له‌لاى ده‌سڵاته‌یل ته‌شریعى و جیوه‌جیكردن كاریگ ئاساییه‌ هه‌ر وه‌ك چوین گه‌یاى كردن پۆسته‌یل ئیدارى ناكاریگه‌ر كریاسه‌ چاره‌سه‌ریگ ئه‌را هاوردنه‌وه‌ى هه‌قه‌یل خوریاگمان، ك وه‌داخ فره‌یگه‌و بویه‌سه‌ گه‌وراترین ئامانج كوت فره‌یگ له‌و كه‌سه‌یله‌ ك بایه‌خ دانه‌سه‌ كه‌یسه‌گه‌مان.

ئایا ئى دیدگاى كاركردنه‌ چاره‌سه‌ر گشت كێشه‌گانمان كه‌یگ و هه‌قه‌یل مادى و مه‌عنه‌ویمانه‌ وه‌ گووره‌ى دڵ سینیگه‌وه‌؟

توانامان كه‌مه‌و وه‌ختمانیش كه‌متر و كێشه‌گانمان ڕووژ وه‌ڕووژ گه‌وراتره‌بوون و هاوخه‌مى كردن وه‌ل كه‌یسه‌گه‌مانه‌و  وه‌ره‌و دویا چووگ، ئایا تویه‌نیمن میكانیزمیگ هاوسه‌نگ په‌یا بكه‌یمن ئه‌را هه‌ڵگرتن یه‌كم هه‌نگام ڕاسكانیمان؟ ... دیاره‌ ئیمنه‌ سه‌و كردویمن وه‌ختى خه‌یاڵ ئه‌وه‌ كردیمن ك وه‌هار مه‌ینه‌تیمان گوزه‌یشت.