ئایا عیراق وه‌ى زوى په‌یابوین یاساى پارته‌یل وه‌خوه‌یه‌و دوینى؟

شفق نيوز

ئى خوله‌ جیاواز بوود وه‌ل خوله‌یل گوزه‌یشته‌؛ وه‌ ئقراركردن فره‌ له‌ قانوونه‌یل گرنگ و زینى ك وه‌میراتى ئه‌راى خوله‌یل گوزه‌یشته‌ مه‌نیه‌سه‌وه‌.

وه‌گووره‌ى ڕا و ئه‌راى چوین چاودێره‌یل، قانوون پارته‌یل یه‌كیگه‌ له‌و قانوونه‌یل گرنگه‌ ك بایه‌ته‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل له‌ ئقراركردنى هه‌ڵه‌په‌ڵه‌ بكه‌ید.

هه‌ر له‌ى باوه‌ته‌ نوێنه‌ریگ له‌ فراكسیۆن ئه‌حرار  و ئه‌ندام لوجنه‌ى قانوونى په‌رله‌مانى وت:"لوجنه‌ى قانوونى له‌ى وه‌خته‌ سه‌رقاڵه‌ وه‌ له‌یه‌كه‌وداین ئه‌و پیشنیاره‌گ پیشكه‌ش وه‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل كریاس ئه‌را نویسانن قانوون پارته‌یل، و زویتریش لوجنه‌ى قانوونى ئه‌و پرۆژه‌قانوونه‌ دایه‌كا ك حكوومه‌ت پیشكه‌شى كردیه‌".

موشرق ناجى له‌ قسه‌یلى ئه‌را ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق له‌ى باوه‌ته‌ وت :"ئیمه‌ هه‌وڵ ده‌یمن پرۆژه‌قانوونیگ ده‌ركه‌یمن جووریگ له‌ ته‌وافق په‌یابكه‌ید له‌ ناوبه‌ین ئه‌و پرۆژه‌ ك له‌لایه‌ن حكوومه‌ت پیشكه‌شكریاس وه‌ل پیشنیاره‌گه‌ى ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل". و ئه‌وه‌یشه‌ ڕووشنه‌وكرد ك :"وه‌ى ڕووژه‌یل هاتیه‌ پرۆژه‌قانوون پارته‌یل پیشكه‌ش كریه‌یده‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل تا یه‌كم خوه‌نستنى ئه‌نجام بگرید". و ئه‌وه‌یشه‌ ئاشكراكرد ك :"نویسانن قانوون پارته‌یل و ئقراركردنى وه‌شیوه‌ى خاسیگ ؛ژیان سیاسى له‌ عیراق ڕیكخه‌ید، و له‌و وه‌خته‌ دى پارته‌یل ناچاربوون به‌رنامه‌ى كار و په‌یڕه‌وى ناخوه‌ى و سه‌رچه‌وه‌یل پویلداركردنیان وه‌ گشت شه‌فافیه‌ت و ڕاسگوویى پیشكه‌ش بكه‌ن".

وه‌گووره‌ى ده‌ستوور عیراق بڕگه‌ى یه‌كم له‌ مادده‌ى 39 ئاماژه‌ وه‌ ئازادى دامه‌زرانن كوومه‌ڵه‌ و پارته‌یل سیاسى كه‌ید له‌ عیراق، و ئى مادده‌یشه‌ ئه‌را گشت كه‌سى ئه‌وه‌ وه‌ ڕه‌وا زانى ك بچنه‌ ڕیز ئى كوومه‌ڵه‌و پارته‌یله‌. و یه‌یشه‌ وه‌قانوونیگ ڕیكخریه‌ید.

له‌ لاى خوه‌یه‌و هادى مالكى ئه‌میندار گشتى پارت لیبرالى عیراقى له‌ په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق له‌ى باوه‌ته‌ وت:"پرۆژه‌ى قانوون پارته‌یل ك له‌ لایه‌ن حكوومه‌ت پیشكه‌ش كریاسه‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل فره‌ له‌ مادده‌یلى ئازادى كار حزبى سنوورداره‌و كه‌ید". و زیاتریش وت ك:"كار ئه‌ڵاجه‌وییش له‌ى ڕه‌شنویسه‌ ئه‌وه‌سه‌ ك كۆت و به‌ند و مه‌رجه‌یل فره‌یگ چه‌سپنید وه‌و شیوه‌ ك هیلید كار حزبى فره‌ سه‌خت بوود ئه‌وه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ر وجوود داشتوود".

مالكى گوزارش له‌ باوه‌ڕ خوه‌ى كرد ك:"ڕه‌شنویس پرۆژه‌قانوونه‌گه‌ دیاره‌ ك پیشوازى خاسیگ له‌لى نیه‌كریه‌ید له‌ لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل و شایه‌ت دوباره‌ ئه‌را ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل كله‌و بكریه‌ید". و له‌بان ئه‌وه‌یشه‌ جه‌ختكرد ك:"هه‌ر پرۆژه‌قانوونیگ پارته‌یل نه‌بایه‌ت وه‌چه‌واشه‌ى بڕگه‌یل ده‌ستوور بوود، له‌ چوارچیوه‌ى ئه‌و ته‌گه‌ره‌یله‌ ك هانه‌ ناو ئه‌و پرۆژه‌قانوونه‌ ك چه‌وه‌ڕى كریه‌ید ئقرارى بكریه‌ید ئه‌وه‌سه‌ ك جه‌خت كه‌ید له‌بان ئه‌وه‌ ك شماره‌ى ئه‌ندامه‌یل هه‌ر پارتیگ نه‌بایه‌د له‌ 2000 كه‌س كه‌متربوود". و ئه‌وه‌یشه‌ ڕووشنه‌وكرد ك :"بایه‌ته‌ یانه‌ (صوره‌ قید) له‌ فه‌رمانگه‌یل نفوس وه‌ل ئه‌و باقى مستمسكاته‌یلیان بارن و پیشكه‌شى بكه‌نه‌ وه‌زاره‌ت داد".

هادى مالكى له‌وه‌یشه‌ وشیاركرد ك كار حزبى تویش دویدمانه‌یل فه‌ره‌یگ باید له‌و حاڵه‌ته‌ ك ئى قانوونه‌ ئقرار بكریه‌ید و وت:"ئقراركردن ئى قانوونه‌ هیلید كار حزبى له‌ سه‌رده‌م دیموكراتى سه‌ختتر بوود له‌وه‌گ له‌سه‌رده‌م ڕژیم وه‌رین بوى".

له‌باوه‌ت گرنگى قانوون پارته‌یل له‌ى قوناغ حازریه‌ مالكى وت:"ئیمه‌ هه‌وه‌جه‌ى گه‌ورایگ دیریمن ئه‌را قانوویگ كار حزبى ڕیك بخه‌ید وه‌لى بایه‌ته‌ ئى قانوونه‌ وه‌ل گیان دیموكراسى و داب ونه‌ریته‌یلیا بگونجیه‌ید".

زویتر عه‌لى ده‌باغ قسه‌كه‌ر وه‌ناو حكوومه‌ت وتوید ك:"ئه‌نجوومه‌ن وه‌زیره‌یل قانوون پارته‌یل سیاسى ئقراركردیه‌ و هه‌واڵه‌ى كردیه‌سه‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل".

چه‌وه‌ڕى ئه‌وه‌یشه‌ كریه‌ید ك ئى قانوونه‌ له‌ پاش باوه‌ڕ وه‌پیداینى شوون ئه‌وقانوونه‌ بگرید ك ده‌سڵات هاوپه‌یمانى ناوده‌وڵه‌تى له‌ ساڵ 2003 ده‌رى كرد تا ئى وه‌خته‌ كار وه‌پى كریه‌ید.