داعش .. ئامراز به‌شه‌و كردن و دیاری كردن سنوره‌یل عراق نو

شفق نيوز

له‌یوا ئه‌ێه‌یده‌ وه‌رچه‌و ك عراق وڵات وه‌دی هاتن مه‌حاڵه‌یله‌ ئه‌ویش وه‌خاتر له‌ داڵگ بوین ناسروشتیێ ، وه‌ مه‌ننێ تائیسه‌ وه‌ یه‌كگرتگی له‌ ئه‌نجام حوكم كردنێ وه‌ئاگر و ئاسن له‌ لاێه‌ن ده‌سه‌ڵاتداره‌یل بویه‌ ، سه‌ره‌ڕای شوڕشه‌یل و ڕاپه‌ڕینه‌یل سه‌ده‌ێ گوزه‌یشته‌.
 له‌ زوێه‌وه‌ پڕوژه‌یل به‌شه‌و كردن وجود داشتگه‌ وه‌لێ به‌رژه‌وه‌ندیه‌یل ناوده‌وڵه‌تی وشێواز ده‌سه‌ڵاته‌دارێه‌تی بوێنه‌سه‌ ڕێگر له‌ وه‌رده‌م جیوه‌جی كردن ئه‌و پڕوژه‌یله‌ ، ئه‌مما ئه‌و پڕوژه‌یله‌ چه‌وه‌ڕێ ده‌رفه‌تێگ كردیان تا شكڵ بگرن ، سه‌ره‌ڕاێ فه‌ره‌یی و جیاوازی ناوه‌یلی ، تا سال (2003) وه‌ل ڕمیان رژیم به‌عس ، جاڕ كیشه‌یل پڕوژه‌ێ به‌شه‌و كردن خویان ئاشكرا كردن و وه‌ده‌نگ به‌رز به‌شه‌و كردن وه‌ ته‌نیا چاره‌سه‌ر ئه‌ڕا ڕه‌نج و مه‌ینه‌تیه‌گان زانستن ، له‌ وه‌راوه‌ر چه‌ن ده‌نگێگ كز نیشتمان په‌روه‌ره‌یل دروكین.
ئمڕو عراق ناسنامه‌ێ خوه‌ێ له‌ده‌س داگه‌ و په‌یڕه‌وه‌یل مه‌زه‌و شیعه‌ شانازی وه‌ ئنتماێ مه‌زه‌بی خوه‌یان ئه‌كه‌ن و كورد شانازی وه‌ نه‌ته‌وه‌ی خوه‌ێ ئه‌كا و عه‌ره‌ب سوننه‌یش دو دڵ مه‌نگه‌ له‌ ناونی ئوپوزسیون بوێن و به‌شداری له‌ پروسه‌ێ سیاسی.

دوس و دوژمن ئمڕو ڕه‌سینه‌سه‌ ئێ قه‌ناعه‌ته‌ ك به‌شه‌و كردن عراق ئه‌ڕا هه‌ریمه‌یل (فدرالی یا كونفدرالی) یا وڵاته‌یل بوێچگێگ بوێه‌سه‌ بڕیاریگ حه‌تمی ، وه‌لێ میكانیزم به‌شه‌و كردن له‌ێ قوناغه‌ جیاوازه‌ وه‌ل گوزه‌یشته‌یا ،  گروپه‌یل تروریستی ماوه‌ێ دوێر و درێژێگه‌ له‌ عراق سه‌رهه‌ڵدانه‌ له‌ ژێر ناوونیشانه‌یل جوراوجور ، وه‌لێ داعش ك بیر ئاینی توندڕه‌و وه‌ل بیر نه‌ته‌وه‌یی شوفینی تیِكه‌ڵ كردگه‌ ، ده‌وڵه‌ت خوه‌ێ وه‌ كوشتن و سه‌ر بڕین و وێرانی و ده‌س درێژی كردن ئه‌ڕا بان ناموس مه‌ردم بنیا ناگه‌.

ئایم له‌ ساێ ده‌سه‌ڵات زالمانه‌ێ داعش ، مه‌خلوق بێ مافێگه‌ له‌ ژیان و ئه‌و گروپه‌ وه‌شێوازه‌یل ترسانن و توقانن وه‌لیا ڕه‌فتار ئه‌كا ، وه‌لێ كه‌س نكوڵى له‌وه‌ ناكا ك داعش گروپێگه‌ ئه‌ڕا وه‌دی هاوردن ئامانجه‌یل دیاری كریاگ له‌و ناوچه‌یله‌ ك كونتروڵیان كردگه‌ و له‌ عراق وه‌گشتێ و ڕه‌فتاره‌یل و سیاسه‌ته‌یل ئه‌و گروپه‌ وجدان ئنسانی بێزار ئه‌كا و ئه‌و گروپه‌ ئامرازێگه‌ ئه‌ڕا دیاری كردن سنوره‌یل جور ئاماده‌كاریێگ ئه‌ڕا به‌شه‌و كردن عراق ، وه‌ختێگ ئه‌و گروپه‌ كونتروڵ پارێزگاێ نه‌ینه‌وا كرد و ده‌س كرده‌ ده‌ركردن مه‌سیحیه‌یل و ئیزیدیه‌یل و شیعه‌یل كورد و عه‌ره‌ب و توركمان و له‌ نیمه‌ێ ساڵ گوزه‌یشته‌ په‌لامار هه‌رێم كوردستاندا ، وه‌لێ وه‌ هه‌وڵ و ته‌قالاێ هێز پێشمه‌رگه‌ێ قاره‌مان و پشتگیری مه‌ردم هه‌رێم كوردستان و هاوكاری هێز ئاسمانی هاوپه‌یمانه‌یل وه‌ سه‌ركرده‌یی ئه‌مریكا ، كورد توێه‌نست له‌ وه‌رده‌م په‌لامار داعش بوسێگ و هه‌یبه‌تێ بشكنێ و ملله‌ت كوردستان قوربانی گه‌پێگ دا ، وه‌لێ خاڵ ئیجابی په‌لاماره‌گه‌ێ داعش ئه‌وه‌ بوێ قاپى ئه‌ڕا كورد واز كرد و ده‌رفه‌ت ئازاد كردن (95%) ناوچه‌ كوردستانیه‌گان ده‌یشت هه‌رێم وه‌دی هاورد ك وه‌رجله‌ وه‌پێێان وتیان ناوچه‌یل كیشه‌ له‌ سه‌ر ك به‌شێگه‌ له‌ مادده‌ی 140 ده‌ستور عراقی ، وه‌ێ جوره‌ سنوره‌یل ناونی هه‌رێم كوردستان و ناوچه‌ێ عه‌ره‌به‌ سوننه‌گان دیاری كریا و ئه‌و ماده‌ ك له‌ ڕێ گوفتوگو جیوه‌جی نه‌كریا له‌ ڕێ جه‌نگ داعش یه‌كلاوه‌ كریا و ته‌نیا به‌شه‌یل بوێچگێگ له‌ ناوچه‌ كوردستانیه‌گان مه‌نگه‌ ئازاد بكرێه‌ن.

وه‌لێ ئه‌ركه‌گه‌ تائێره‌ كوتایی وه‌پێ ناتگه‌ ، له‌وه‌ر ئه‌وه‌گ ناوچه‌گان ناونی هه‌ردو هه‌رێم سوننی و شیعی هه‌مراێ نیاز وه‌ دیاری كردن سنوره‌یل دێرێ ، ئه‌ویش له‌وه‌ر بوێن ناوچه‌یل كیشه‌ له‌ سه‌ر ، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌گ مه‌ردم ڕومادی ماوه‌ێ سالێگ زیاتره‌ هات و هاوار ئه‌كه‌ن و له‌ حكومه‌ت عراقی داوای چه‌ك كه‌ن ، وه‌لێ حكومه‌ت عراقی وه‌ بیانگه‌یل جوراوجور چه‌و له‌ وه‌راوه‌ر داخوازیه‌یلیان به‌سێگ و داعش چه‌وه‌ڕێ ده‌رفه‌ت كردیاد و ئستغلال بارودوخ و داڕمیان ده‌زگا سه‌ربازی و ئه‌منیه‌گان له‌ ئه‌نبار كرد و توێه‌نست كونتروڵ شار ڕومادی بكا و ئه‌وه‌گ وه‌سه‌ر موسڵ هاورد وه‌سه‌ر ڕومادی ومه‌ردمه‌گه‌ێ هاورد و ئه‌و داڕمیانه‌ بوێه‌ باس ڕوژ و ره‌نج و مه‌ینه‌تی و ئاواره‌یی مه‌ردم بێ گونا ئه‌ڕا ناوچه‌یلتر له‌لێ كه‌فته‌و ، ئه‌ویش له‌ سایه‌ێ بارودوخ سه‌خت ژیان ، بێجگه‌ ئه‌وه‌گ ژماره‌ێ فریه‌یگ وه‌ شێوازه‌یل جور وه‌ جور كوژیان.

زانیاریه‌یل ئاماژه‌ وه‌ئه‌وه‌ ئه‌كه‌ن ك كونتروڵ كردن شار ڕومادی له‌ لاێه‌ن داعشه‌وه‌ كلیل هاتن ئه‌ڕا ناو شار به‌غداس ، و ئمڕو هاتن ئه‌ڕا به‌غدا ، ئه‌ركێگه‌ په‌یوه‌ندی وه‌ ده‌وڵه‌ت ئێرانه‌وه‌ دێرێ ك خوه‌ێ ده‌سه‌ڵات عراق چه‌رخنێگ.. چوێن وه‌گوره‌ێ شیكردنه‌وه‌یل سیاسی و ره‌ئی ئه‌وانه‌گ له‌ ناوه‌نده‌یل بڕیار ئه‌مریكاوه‌ نزیكن ، ئشاره‌ وه‌یه‌ ئه‌كه‌ن ك به‌غدا ئه‌دێده‌ پایته‌خت هه‌رێم یا ده‌وڵه‌ت سوننی و كه‌ركوك پایته‌خت هه‌رێم یا ده‌وڵه‌ت كوردی و (نه‌جه‌ف)یش ئه‌دیده‌ پایته‌خت ده‌وڵه‌ت شیعه‌ و سه‌ردان وه‌زیر دفاع ئێران له‌ هه‌فته‌ێ گوزه‌یشته‌ ئه‌ڕا به‌غدا ، نیشانه‌ێ ترس و نگه‌رانی ئێرانه‌ له‌ كه‌فتن به‌غدا وه‌ده‌س داعش.

ئاشكراس ك سه‌ره‌ڕاێ ئه‌و هه‌مگه‌ كوشتار و ڕه‌نج و مه‌ینه‌تیه‌ ك گروپ داعش ئه‌نجامی داس ،  وه‌لێ وه‌شێوه‌ێ پراگتیگ سنوره‌یل ناونی هه‌رێمه‌یل ده‌وڵه‌ت عراق دیاری كردگه‌ ، جور ئاماده‌ كاریێگ ئه‌ڕا به‌ش به‌شه‌و كردن عراق ، چوێن جیوه‌جی كردن هه‌ر پڕوژه‌ێگ نیاز وه‌ فه‌راهه‌م كردن زه‌مینه‌ێ جیوه‌جی كردن دێرێ ، به‌شه‌و كردن عراق ئمڕوژه‌ بوێه‌سه‌ داخوازیێگ ك جاران ناو بردنیشی تاوان گه‌وراێگ بوێ وه‌لێ ئێجاره‌ وه‌ چه‌قو داعش.

عه‌بدوللا جه‌عفه‌ر كوڤلی

ج ك