ئایا وه‌خت ئنسافكردن كورده‌یل فه‌یلى نیه‌؟

شفق نيوز

وه‌ ده‌نگ به‌رز ئه‌وه‌نه‌ فره‌ بوى كتاو گه‌ورایگ شوونیه‌و ناكا، وه‌ل ئه‌وه‌یشا كۆنگره‌و دانیشتن و خوه‌ندنه‌وه‌یل فره‌یگیش ئه‌نجام دریا له‌وه‌ر راسى ئه‌و زوڵم و تاوانه‌یله‌ ك هاته‌ تویش چین كورده‌یل فه‌یلى له‌عراق.

ئیمه‌ نیه‌توایم وه‌ى چه‌ن قسه‌یله‌ ئه‌وه‌ك هاته‌ تویش ئى چینه‌ كوڵه‌و بكه‌یم وه‌گووره‌ى ئه‌و ساڵه‌یله‌ تیه‌ڵه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى كوده‌تاى ساڵ 1963 تا ڕمیان ده‌سڵات دكتاتۆر له‌نیسان 2003، ك گشت كه‌سیگ هه‌وڵ و خه‌بات ئى چین خه‌باتكه‌ره‌ خاس زانن له‌وه‌ر خاتر عراق یه‌كگرتگ دیموكراسى، هه‌ر وه‌گووره‌ى ئه‌یه‌یش ئه‌وه‌ بوى گشت حزبه‌یل عراقى عه‌ره‌بى و كوردى له‌ئه‌ده‌بیات و ریكلامه‌یل خوه‌یان خه‌بات فه‌یلیه‌یل وه‌ هه‌ڵویست نیشتمانى نویسان وه‌گشت شانازییگه‌و.

وه‌گووه‌رى ئه‌وه‌یش رژیم تازه‌ى عراق قه‌وڵ پابه‌ندى دا له‌ڕوى یه‌كسانى عراقیه‌یل له‌وه‌رده‌م یاساو له‌وانه‌یش هه‌ڵگرتن ئه‌و مه‌ینه‌تیه‌یله‌ له‌بان كورده‌یل فه‌یلى وه‌ جووریگ ك گشت ده‌سڵاته‌یل بریارداین و جیوه‌جیكردن و دادوه‌رى كاره‌یل خوه‌یان له‌ى باوه‌ته‌و ئه‌نجام بیه‌ن، بیجگه‌ ئه‌وه‌یش بڕیار بوى گشت حزبه‌یل عراقى و ریكخریاگه‌یل كوومه‌ڵگاى مه‌ده‌نى هه‌وڵ ئه‌وه‌ بیه‌ن ئه‌و زوڵمه‌ له‌بان كورده‌یل فه‌یلى ئه‌ڵگرن و ده‌سڵات بڕیارداینیش ئه‌و بڕیاره‌ل خراو رژیم وه‌رینه‌ له‌بانیان ئه‌ڵگرێد وه‌گووره‌ى یاسایه‌یل تازه‌ له‌وه‌ر هه‌ڵویست نیشتمانى و خه‌بات ئى چینه‌و گشت كیشه‌و گرفته‌یلیان له‌بنه‌ڕه‌ته‌و چاره‌سه‌ر بكا، ك وه‌گووره‌ى ئى كاره‌یلیشه‌ ئنساف ئى چینه‌ كریه‌ێد وه‌مه‌رجیگ ئى كیشه‌یله‌ له‌ژیر دراسه‌تكردن و دویاخست نه‌مینێدو بكه‌فێده‌ خانه‌ى جیوه‌جیكردنه‌و. كورده‌یل فه‌یلى ماڵه‌یلیان نه‌فرووشتنه‌ ده‌سڵات وه‌رین و دوكان و دارییانیش پیشكه‌ش نه‌كردنه‌ حكوومه‌ت رمیاگ و جایه‌ڵ جوانه‌یلیان نه‌كردنه‌ قوربانى جه‌نگ نه‌فامى. ماڵ و موڵكه‌یلیان وه‌ناهه‌ق زه‌فت كریا وه‌بى وجوود به‌ڵگه‌یگ یاسایى و ده‌ستوورى و ده‌ركریان وه‌ره‌و مه‌رز مینڕیژكریاگ وه‌ره‌و ئیران وه‌بى هویچ تاوان و حوكمیگ دادوه‌رى، دویاى ئه‌وه‌یش ناسنامه‌ له‌لیان سه‌رنریاوه‌. وه‌لى ئیشه‌ جى داخه‌ یاسایگ نیه‌ ئه‌و ماڵ و موڵكه‌یلیانه‌ بارێده‌و جوور كرایه‌چى مامڵه‌ وه‌لیانا كریه‌ێد!

وه‌ل ئه‌وه‌یشا یاسایگ نیه‌ دوكانه‌یل و شوون كاره‌یلیان بسیننه‌و جوور ئه‌وه‌ك بویشید ك وه‌ خواست خوه‌یان واز له‌لى هاوردنه‌، بیجگه‌ ئه‌وه‌یش یاسایگ ئه‌را جیاوازیكردن شه‌هیده‌یلیان نیه‌ ك ده‌سڵات دكتاتۆرى خسته‌یانه‌ وه‌ر تاقیگاى كیمیاوى و گشتیان له‌ناوبرد وه‌بى تاوان و تائیسه‌یش ته‌رمیان دیار نیه‌، وه‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ك له‌لیان زینگ وه‌چاڵ كریان و ئه‌وانه‌ك له‌بیاوانه‌یل سه‌ڵمان كوشیان . هه‌ر ئه‌وه‌ بوى دى وه‌رپرسه‌یل عراق تازه‌ له‌وه‌ختیگ تام شرین وه‌رپرسیاریه‌تى و ته‌خت ده‌سڵاتیان كردن دى كورده‌یل فه‌یلى له‌هویره‌و بردن وه‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ك وتیم هویچ وه‌ختیگ فه‌یلیه‌یل له‌هویران نیه‌چوود!

كیشه‌ى كورده‌یل فه‌یلى و ئه‌وتاوانه‌یله‌ ك هاته‌ تویشیان هه‌واڵه‌ى دادگاى باڵاى تاوانه‌یل عراقى كریاو دادگایش بڕیار دادگه‌رانه‌ى خوه‌ى له‌بانى دا وه‌ئه‌وه‌ك ئه‌و تاوانه‌یله‌ تاوان له‌ناوبردن وه‌جه‌م"جینۆساید"ه‌، ك خراوترین تاوانه‌یل ناوده‌وڵه‌تیه‌ دژ وه‌ئنسانیه‌ت ئه‌نجام دریانه‌.

ئنجا خوسه‌ ها له‌ورا هیمان بڕیگ له‌پاشمه‌نده‌ى رژیم دكتاتۆرى مه‌ندنه‌و توان ئى كیشه‌ له‌هویره‌و بچوود، یه‌یش له‌وه‌ختیگ ك ده‌وڵه‌ت یاسا و ده‌ستوور و هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد عومرى 9 ساڵه‌و بنیات نریاگه‌، وه‌لى هیمان ده‌نگیگ نیه‌ ئنساف ئى چین عراقى ره‌سه‌ن و كاراو به‌شداره‌ له‌بنیاتناین ده‌وڵه‌ت یه‌كێتى بكا ك له‌بان ئازادى و دیموكراسى بنیات نریاگه‌و كه‌سیگ نیه‌ وه‌راس و دروس جواوده‌و بیه‌ێد. له‌هه‌مان وه‌خت داوا له‌سه‌رۆكایه‌تى هه‌رێم كوردستانیش كه‌یم ئه‌را كاراكردن بڕیار دادگا، ك له‌ى باوه‌ته‌و هه‌وڵ زیاتر به‌ێد ئه‌را ئه‌وه‌ك ئنساف كورده‌یل فه‌یلى بكریه‌ێدو ئه‌و بڕیاره‌یله‌ ك ده‌رهه‌قیان ده‌رچى جیوه‌جى بوود.

 

زوهێر كازم عه‌بود

 

ج