ڕاپۆرت: فیشخابور وشدارى جه‌نگ له‌ناونى سوپاى عراق و پێشمه‌رگه‌ ئه‌یاد

شفق نيوز

بار سیاسى، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ئى هه‌واڵه‌یل دویاخره‌ جه‌خت له‌بان ده‌ركه‌فتن نگه‌رانى كه‌ن له‌بان ئاست جموجویل سه‌ربازى و هووكار یه‌یش چووده‌و ئه‌را جموجویلداین سوپاى عراقى له‌ مه‌رز.

 

مه‌ردمانیگ باوڕیان ئه‌وه‌سه‌ ك وه‌رده‌وامبوین ئى جیوازیه‌یله‌ له‌ناونى سوپاى عراقى و پێشمه‌رگه‌ هه‌ڕه‌شه‌ له‌و ریككه‌فتن ناونیانه‌ ئه‌كا، ك وه‌ل ئه‌وه‌یشا بار ئاسایش له‌ ده‌یشت مه‌رز خوه‌رئاوا وه‌تایبه‌ت له‌سوریا وه‌ره‌و خراوتر چوودو هه‌ر له‌وه‌ر ئى قه‌یرانیشه‌ راده‌ى ئى جیاوازیه‌یله‌ له‌ناونى به‌غداو هه‌ولێر به‌رزتره‌و بوى.

 

مه‌سه‌له‌گه‌ له‌یره‌ ئه‌وه‌سه‌ ك ئى قه‌یه‌غه‌كردنه‌ له‌لایه‌ن هیزه‌یل پێشمه‌رگه‌و ئه‌را ده‌روازه‌ى فیشخابور مه‌رزى ناونى سوریاو عراق ك كه‌فته‌سه‌ ناو خاك هه‌ێم كوردستان مه‌ترسى ئه‌وه‌ له‌لى كریه‌ید ك وه‌ یه‌كجارى هه‌ڵویست هه‌ردوگلا سه‌خته‌و بوود و بڕیان له‌لى بكه‌فیده‌و.

 

له‌ى باوه‌تیشه‌و جه‌بار یاوه‌ر ئه‌میندار گشتى هێزه‌یل پێشمه‌رگه‌ ئه‌را "شه‌فه‌ق نیوز" وت: ده‌مه‌و شه‌وه‌كى رووژ جومعه‌ى گوزه‌یشته‌ فه‌وج دویه‌م لیواى 38 تیم 10ى سوپاى عراق وه‌ره‌و ناوچه‌ى فیشخابور كه‌فته‌ڕێ، ك ئه‌و ناوچه‌یلیشه‌ سه‌ر وه‌ناحیه‌ى زه‌مار و ناوچه‌یل داوڕیاگن له‌ هه‌رێم كوردستان.

 

هه‌ر له‌ساڵ 1992 تائیسه‌ ده‌روازه‌ى فیشخابور مه‌رزى ها له‌ژیر ده‌سڵات هێزه‌یل كورد، ك هه‌رێم كوردستان عراق له‌وه‌خت رژیم وه‌رین ئه‌را هامشوو ناونى هه‌ردوگ ده‌وڵه‌ت هاوردیاده‌ى كار.

 

یاوه‌ر هه‌میش وت: حكوومه‌ت عراقى ئه‌را ماوه‌ى دو رووژه‌ هێزه‌یلى هاوردیه‌سه‌ نواوه‌و تیم 10ى ناسریه‌ هاوردگه‌و تائیسه‌یش لیواى 37و38و كه‌تیبه‌ى 6 زرێپوش و كه‌تیبه‌ى 104یش له‌ناوچه‌ى موسڵ و ته‌له‌عه‌فه‌ر و شه‌نگاڵ جیگیر بوینه‌.

 

له‌باوه‌ت هووكار قه‌یه‌غه‌كردن ره‌سین هێزه‌یل سه‌ربازى عراقییش ئه‌را ئه‌و ناوچه‌یله‌، یاوه‌ر وت: له‌ساڵ 2003ه‌و تائیسه‌ هێزه‌یل پاسه‌وان هه‌رێم و لیواى 15ى پۆلیس مه‌رزى عراقى وجوود دیرن و ناوچه‌گه‌ ئارامه‌و هویچ كیشه‌یگ له‌تى نیه‌.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت: ئى ناوچه‌یله‌ له‌ ناوچه‌یل داوڕیاگن له‌هه‌رێم كوردستان و هه‌ر جموجویلیگ سه‌ربازى له‌تیان بایه‌سه‌ وه‌ ریككه‌فتن ناونى هه‌ردوگ حكوومه‌ت عراقى و هه‌رێم كوردستان بوود، ك له‌هه‌مان وه‌خت هه‌وڵ وه‌رده‌وامیگ هه‌س ئه‌را چاره‌سه‌ر ئى كیشه‌ى ناونى پێشمه‌رگه‌و هیزه‌یل سه‌ربازى عراقیه‌.

 

تویه‌نیم بویشیم له‌وه‌ختیگ بار سوریا خراو بوى له‌ئاكام زاڵبوین هیزه‌یل ئۆپۆزسیۆن، هیزه‌یل عراقى چینه‌ ناو حاڵه‌ت مه‌ترسى و ئاماده‌یى و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش تواید كۆنترۆڵ بڕیگ له‌ ده‌روازه‌یل مه‌رزى بكا.

 

نورى مالكى جوور سه‌ركرده‌ى گشتى هیزه‌یل چه‌كدار، له‌لایه‌ن خوه‌یه‌و هه‌ڵویست هه‌رێم كوردستان ره‌ته‌و كرد له‌باوه‌ت قه‌یه‌غه‌كردن هیزه‌یل عراقى ئه‌را چگن وه‌ناو ده‌روازه‌ى فیشخابور و له‌هه‌مان وه‌خت وه‌چه‌واشه‌ى ده‌ستوورى داره‌ى قه‌ڵه‌م.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا وه‌ گووره‌ى به‌یاننامه‌ى نویسینگه‌ى مالكى ك كۆپییگى ره‌سیه‌"شه‌فه‌ق نیوز" بریار ئه‌وه‌ له‌تى ئاشكرا بوى ك هیزه‌یلیگ له‌ سوپاو پۆلیس وه‌ دریژى 600كم له‌بان مه‌رز ناونى عراق وسوریا بڵاوه‌و بكریه‌ید، یه‌یش له‌ئاكام بار خراو سوریاو بار ئاسایش له‌عراق ك ئامانجى هه‌رێم كوردستان نه‌وى.

 

ئه‌و به‌یاننامه‌ جه‌خت له‌بان مقه‌یه‌تیكردن له‌ سه‌روه‌رى عراق و مقه‌یه‌تى مه‌رز كرد وه‌ ئه‌وه‌ك ئى دو چشته‌ له‌ وه‌رپرسیاریه‌تى حكوومه‌ت مه‌ركه‌زیه‌ نه‌ك له‌ ده‌سڵات هه‌رێم یا پاریزگا.

 

ئه‌و به‌یاننامه‌ باس له‌وه‌یش كرد، ك ره‌فتار هیزه‌یل هه‌رێم تواس بووده‌ بایش رویدان كیشمه‌كیش وه‌ل هیزه‌یل چه‌كدار عراقى و مه‌سه‌له‌ى گوزه‌ركردن هیزه‌یل هه‌رێم ئه‌را مه‌رز پاریزگاى نه‌ینه‌واو كۆنترۆڵكردنى و زاڵبوینى له‌بان لایه‌نه‌یل ئدارى له‌تى و هه‌ڕه‌شه‌كردن له‌لایه‌ن هیزه‌یل پێشمه‌رگه‌، دیارده‌ى مه‌ترسیداریگه‌و ئاكام خراویگ له‌لى كه‌فیده‌و.

 

نوێنه‌ره‌یل هاوپه‌یمانى كوردستانى له‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل عراقى رووژ شه‌ممه‌ى گوزه‌یشت وشیارى دان له‌باوه‌ت جموجویلداین هیزه‌یل عراقى وه‌ره‌و ناوچه‌یل داوڕیاگ وه‌بى ریككه‌فتن زویتر وه‌ل هه‌رێم كوردستان.

 

موئه‌ید ته‌یب قسه‌كه‌ر وه‌ناو هاوپه‌یمانى كوردستانى له‌ كۆنگره‌یگ رووژنامه‌گه‌رى له‌ناو ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل ك(شه‌فه‌ق نیوز)ئاماده‌ى بوى، وت: هاتن هیزه‌یل عراقى وه‌ره‌و ناوچه‌ى زه‌مار ك ناوچه‌یگ ئارامه‌ وه‌بى ریككه‌فتن زویتر وه‌ل هه‌رێم كوردستان، له‌وه‌ر خاتر ئه‌وه‌سه‌ كۆنترۆڵ مه‌رز ناونى عراق و سوریا بكاو ره‌فتار هیز پێشمه‌رگه‌ له‌ قه‌یه‌غه‌كردن هیز عراقى شایه‌ت مه‌ترسى خراویگ له‌لى بكه‌فیده‌و له‌حاڵه‌تیگ ئه‌گه‌ر هه‌ر رویدایگ روى به‌ید له‌ناونیان، ئه‌وه‌ بیگومان ئاگر جه‌نگ له‌لى په‌یا بوودو كوشاننه‌وه‌یشى زه‌حمه‌ته‌.

 

ته‌یب هه‌میش وت: لایه‌ن كوردستانى داواكار چاره‌سه‌ر كیشه‌گه‌س وه‌ گووره‌ى ده‌ستوور و له‌هه‌مان وه‌خت داوا له‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل كرد شاندیگ ئه‌را ئه‌و مه‌رامه‌ كلبكا ئه‌را ناوچه‌گه‌ تا له‌نزیكه‌و ئاگادار ئه‌و مه‌سه‌له‌ بوون له‌وه‌ر خاتر وه‌رگیریكردن له‌هه‌ر رویداگیگ .

 

وه‌ بوونه‌ى كه‌مه‌وكردن قه‌یرانه‌گه‌یش، وزاره‌ت پێشمه‌رگه‌ له‌ حكوومه‌ت هه‌رێم كوردستان ئاشكرا ئه‌وه‌ كرد ك ئه‌مریكا حاڵ حازر گفتوگوو ئه‌كا وه‌ل به‌غداو هه‌ولێر له‌وه‌ر خاتر چاره‌سه‌ركردن قه‌یران ده‌روازه‌ى فیشخابور.

 

له‌ى باوه‌تیشه‌و، ئه‌نوه‌ر حاجى عوسمان وه‌كیل وزاره‌ته‌گه‌ له‌ لێدوانیگ ئه‌را رووژنامه‌ى روداو ك "شه‌فه‌ق نیوز" ئاگادارى بوى وت: هیزه‌یل عراقى له‌ناوچه‌ى فیشخابور ده‌رنه‌چینه‌و ئه‌مریكایش خه‌ریك گفتوگووكردنه‌ وه‌ل سه‌ركردایه‌تى كوردو حكوومه‌ت عراقى ئه‌را كووتاییهاوردن وه‌ى قه‌یرانه‌.

 

حاجى عوسمان زیاتر وت: ئیسه‌ هیزه‌یل پێشمه‌رگه‌ چوارده‌ور ئه‌و هیزه‌یل عراقیه‌ دانه‌ ك هاتنه‌سه‌ ناوچه‌گه‌و ئیمه‌یش وتیمنه‌سه‌ پیان بایه‌سه‌ ده‌ربچین له‌ى ناوچه‌.

 

هه‌میش وت: ئى هیز عراقیه‌ وه‌ گووره‌ى به‌رنامه‌ى ئاماده‌كریاگ هاتگه‌ وه‌ره‌و ناوچه‌گه‌و گشت جووره‌ كه‌ره‌سه‌یگ جه‌نگى وه‌ل خوه‌یا هاوردگه‌ ئه‌را كۆنترۆڵكردن مه‌رز هه‌رێم كوردستان وه‌ل سوریا.

 

له‌باوه‌ت ئاماده‌یى پێشمه‌رگه‌یش ئه‌را روى وه‌ڕوى بوین هه‌ر په‌لاماریگ  چه‌وه‌ڕى نه‌كریاگ، حاجى عوسمان وت: لیواى 8 له‌ پێشمه‌رگه‌ ك 3 هه‌زار پێشمه‌رگه‌ گریده‌ خوه‌ى تواناى روى وه‌ڕوى بوین هه‌ر په‌لاماریگ دیرید وه‌پشتگیرى هیزه‌یل مه‌دفه‌عى.

 

حاجى عوسمان یه‌یش ده‌رخست، ك پێشمه‌رگه‌ى كوردستان جاریگ تر ڕى نیه‌ید وه‌ دوباره‌ كردنه‌وه‌ى ئه‌وه‌ك له‌ 2008 رویدا له‌ جه‌له‌ولاو سه‌عدیه‌و گرده‌وبوین سوپاى عراق له‌ى ناوچه‌.

 

ئه‌وه‌ بوى ك هیزه‌یل عراقى له‌ ساڵ 2008 وه‌ مه‌هانه‌ى ئه‌وه‌ك روى وه‌ڕوى ترۆریسته‌یل بووده‌و، هات وه‌ره‌و ناوچه‌ى جه‌له‌ولاو سه‌عدیه‌و هیزه‌لى له‌ورا بڵاو كردو سه‌ركردایه‌تى كوردیش وه‌ خه‌مسه‌ردى جویلیانه‌و له‌وه‌رانوه‌ر هاتن ئه‌و سوپاى عراقیه‌و هیزه‌یل پێشمه‌رگه‌یش روى وه‌ڕوییان نه‌وسیان له‌و وه‌خته‌.

 

وه‌ گووره‌ى سه‌رچه‌وه‌یگیش ك نه‌تواس ناوى ئاشكرا بوودو به‌شدار بویه‌ له‌ گفتوگووه‌یل ژی وه‌ژیر ناونى ئئتلاف ده‌وڵه‌ت یاساو لیست عراقیه‌، له‌ باسیگ ئه‌را "شه‌فه‌ق نیوز" وت: مالكى گه‌ردیده‌ شوون دامه‌زرانن به‌ره‌یگ سیاسى ئه‌را روى وه‌ڕوى بوین داواكاریه‌یل حزب مه‌سعود بارزانى وه‌تایبه‌ت مه‌سه‌له‌ى كلكردن نه‌فت له‌ڕى توركیا وه‌شیوه‌یگ نایاسایى.

 

وه‌ل ئه‌وه‌یشا وت، مالكى ئاماده‌یى خوه‌ى نیشان داگه‌ ئه‌را دیدارى وه‌ل سه‌رۆك لیست عراقیه‌و كووتاییهاوردن كیشه‌یل ناونیان و ده‌سوه‌پیكردن قوناغ تازه‌یگ  و روى وه‌ڕوى بوین كورد وه‌تایبه‌ت داواكاریه‌یل حزب مه‌سعود بارزانى.

 

بڕیگ له‌ هووكاره‌یل ره‌سانن یا ئعلامیش له‌هه‌فته‌ى گوزه‌یشت وه‌ گووره‌ى سه‌رچه‌وه‌یگ له‌ فراكسیۆن حوار باس له‌وه‌ كردن ك نورى مالكى سه‌رۆك وه‌زیره‌یل چه‌وى كه‌فته‌سه‌ ساڵح موتڵه‌گ جیگرى و هه‌ردوگلا باس له‌داناین باریگ ستراتیجى كردنه‌ ئه‌را وه‌ڕیه‌وبردن عراق و چاره‌سه‌ر گشت قه‌یرانه‌یل له‌ڕى دانیشتن و گفتوگوو.

 

چه‌ودیره‌یل سیاسییش له‌ى باوه‌ته‌و ئویشن: ته‌نیا مه‌سعود بارزانى سه‌رۆك هه‌رێم كوردستان و ئه‌یاد عه‌لاوى له‌بان مه‌سه‌له‌ى سه‌ندنه‌وه‌ى متمانه‌ له‌ مالكى مه‌ندنه‌و.

 

ئیسه‌یش عراقى تویش قه‌یران سه‌ختیگ سیاسى هاتگه‌و له‌ى دویاخره‌ ره‌سیه‌ مه‌سه‌له‌ى داواكارى سه‌ندنه‌وه‌ى متمانه‌ له‌ نورى مالكى سه‌رۆك وه‌زیره‌یل له‌لایه‌ن لیست عراقیه‌و فراكسیۆن ئه‌حرار و هاوپه‌یمانى كوردستانى.

 

گشت ئه‌و لایه‌نه‌یله‌ ده‌سكردنه‌ گرده‌وكردن ئمزاى نوێنه‌ره‌یلیان و هه‌واڵه‌ى كریا جه‌لال تاڵه‌بانى سه‌رۆك كومار ئه‌را ئه‌وه‌ك باوه‌ڕ وه‌پى باریدو پیشكه‌شى بكاده‌ ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل ئه‌را سه‌ندنه‌وه‌ى متمانه‌ له‌ مالكى، وه‌لى ئه‌و داواكاریه‌ پیشكه‌ش په‌رله‌مان نه‌كریا له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك شماره‌ى نوێنه‌ره‌یل داواكار نه‌ڕه‌سیه‌ شماره‌ى خواست و ته‌واویگ .

 

دویاخریش ئه‌وه‌ بوى فراكسیۆن ئه‌حرار ك نوێنه‌ر ره‌وت سه‌دریه‌ ئاشكراى كیشاننه‌وه‌ى خوه‌ى كرد له‌ مه‌سه‌له‌ى جواودانه‌و، ئه‌ویش له‌شوون ئه‌وه‌ك هاوپه‌یمانى نیشتمانى وه‌ره‌قه‌ى خاسسازى پیشكه‌ش كرد ئه‌را چاره‌سه‌ركردن گشت جیاوازى و كیشه‌یل دروسكه‌ر قه‌یرانه‌گه‌.

 

مه‌سعود بارزانى سه‌رۆك هه‌رێم كوردستانیش له‌ په‌یامیگ ك كۆپییگى ره‌سیه‌"شه‌فه‌ق نیوز" وت: ئیمه‌ ئومیدمان وه‌ مالكى نه‌مه‌ندگه‌ له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك خوه‌ى له‌زووان سه‌ربازیه‌و چه‌سپنیدو ئیمه‌یش وه‌رده‌وامیم له‌بان سه‌ندنه‌وه‌ى متمانه‌ له‌لى.

 

بارزانى هه‌میش وت: كورد هویچ وه‌ختیگ سه‌ر ئه‌را رووشنهویر سه‌ربازیانه‌ى مالكى ناچه‌منن.

 

ئیسه‌یش په‌یوه‌ندى مالكى و ئئتلافه‌گه‌ى وه‌ل كوردا خاس نییه‌و تومه‌تبار كورد وه‌ ئه‌وه‌ ئه‌كا ك لایه‌ن ئئتلاف عراقیه‌ گرتنه‌و مالكى وه‌ دیكتاتۆر و ته‌كڕه‌و له‌ بڕیارداین ده‌نه‌ قه‌ڵه‌م.

 

ج. ا