كورده‌یل فه‌یلى له‌ناونى بڕیار دادگاو ملهوڕى حكوومه‌ت

شفق نيوز

و له‌یه‌كه‌وداین بایه‌س بوى هه‌ر زوى یه‌كلاوه‌ بكریاتاگ و بچیاتاگه‌ چوارچیوه‌ى جى وه‌جیكردن و چاره‌سه‌ركردنه‌وه‌.

خه‌ڵك عراق ئى راسیه‌ زانن و ئاگادارن له‌وه‌ك فه‌یلیه‌یل له‌سه‌رده‌م رژیم رمیاگ و داروده‌سه‌ى سه‌دام دكتاتۆر چوین مامڵه‌ وه‌لیانا كریاو ژ زوڵم و سته‌میگ له‌لیان كریا، ك هه‌ر له‌كوشتن و بڕین بگر تاڕه‌سیگه‌ زندانیكردن و كوشتن وه‌جه‌م و كووچ وه‌پیكردن گشت ئه‌یانه‌ به‌ش گه‌وراى ئى چینه‌ بوى و حوكم زاڵمانه‌ چه‌سپیا له‌بانیان و دویاخریش وه‌ مه‌هانه‌ى ته‌به‌عیه‌ى ئیرانى وه‌ ده‌س به‌تاڵ و نك ناهمى له‌وڵات ره‌سه‌ن خوه‌یان ده‌ركریان و ماڵ و موڵكه‌یلیان له‌لایه‌ن ده‌سڵات به‌عسه‌وه‌ زه‌فتكریاو له‌ناونى خوینمژه‌یل به‌شبه‌شه‌و كریاو بریا.

ئه‌وه‌ك ڕویدا له‌و سه‌رده‌مه‌ ئه‌نجامه‌گه‌ى ئاشكرا بوى و ده‌سڵات شۆڤێنیه‌ت به‌عسیش كوتایى وه‌پى هات و سه‌رده‌م دیموكراسى و ئازادى و فیدراڵى هاته‌ وجوود، گشت ئى شیوازه‌یلیشه‌ له‌ حوكم ئه‌گه‌ر بایگ و راس و دروس په‌یڕه‌و بكریه‌ن، ئه‌وه‌ بیگومان دابینكه‌ر هه‌قه‌یل هاووڵاتیه‌و له‌هه‌مان وه‌خت كلیل چاره‌سه‌ر گشت كیشه‌یگه‌، وه‌لى دیاره‌ هه‌قه‌یل ئاده‌میزاد له‌ڕیڕه‌و دیموكراسى له‌ى وڵاته‌ ئشاره‌ت وه‌پى نه‌كریاگه‌و ده‌سڵاتداره‌یل نیه‌توان خوه‌یان وه‌پى ئاشكرا بكه‌ن!!

بڕیار دادگاى باڵاى تاوانه‌یل له‌ 29 / 11 / 2010 له‌باوه‌ت دوسیه‌ یا مه‌له‌ف كورده‌یل فه‌یلى ئه‌و راسیه‌ ئاشكرا كرد ك له‌ناوبردن وه‌جه‌م(جینۆساید)ده‌رقه‌ق وه‌ى چین زوڵملیكریاگه‌ باوه‌ت راسه‌قینه‌یگه‌و هه‌وه‌جه‌ وه‌ ئسپات و به‌ڵگه‌ نه‌یریگ ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئه‌و شه‌رعیه‌ت به‌خشا كورده‌یل فه‌یلى ك جینۆساید كریانه‌و بایه‌سه‌ قه‌ره‌بوو زه‌ره‌ده‌یلیان بكریه‌یگ و گشت هه‌قه‌یلیان بایگه‌وه‌، وه‌لى دیاره‌ له‌ناونى بڕیار دادگاو ملهوڕى حكوومه‌ت ئى خه‌ویره‌ ئاو فره‌یگ كیشیگ و حكوومه‌ت وه‌ دڵ ئه‌قه‌ز نیه‌ت ئه‌وه‌ نه‌یریگ ئارامى له‌ى وڵاته‌ بكه‌فیگه‌وه‌و ڕه‌زامه‌نى خوه‌ى نیشان به‌یگ له‌بان هاوردنه‌وه‌ى هه‌ق هاووڵاتیه‌یل، له‌ هه‌مان وه‌خت وه‌رپرسیاریه‌تى و گله‌یى تونیگیش كه‌فیگه‌ بان ئه‌ندامه‌یل په‌رله‌مان ك نه‌خش بنه‌ڕه‌تییگ دیرن له‌چاره‌سه‌ركردن كیشه‌گه‌، چوینكه‌ له‌یوا دیاره‌ باوه‌ڕ وه‌ هه‌قیقه‌ت نه‌یرن و گومانن له‌وه‌ك وه‌سه‌ر ئى ملله‌ته‌ هات، وه‌نا چوین له‌وه‌ختیگ  له‌ژیر بنمیچ( سقف) په‌رله‌مان مه‌سه‌له‌ى تاوتویكردن و یه‌كلاكلادنه‌وه‌ى كیشه‌ى فه‌یلیه‌یل ئه‌ڕایان خریا ڕوى خوه‌یان له‌لى دزینه‌وه‌و شوونه‌گه‌ هیشتنه‌جى و ده‌رچینه‌ ده‌یشت!!!

له‌یرا پرسیار ئه‌و هه‌ڵویسته‌ له‌و په‌رله‌مانتاره‌یله‌ كه‌یم، ئایا وژداندان ڕى وه‌پیدان نه‌یا كیشه‌ى زیاتر له‌ 15 هه‌زار ڕوڵه‌یل جایه‌ڵ جوان و بى سه‌روشوون كورد فه‌یلى یه‌كلاوه‌ بكه‌ین و زه‌خم دڵ داڵگ و خوه‌یشك وبراى ئه‌و قوربانیه‌یله‌ ساڕیژ بكرداین؟ ئایا له‌وه‌رچه‌ له‌وه‌خت هه‌ڵوژانن گیان خوه‌دان كه‌ینه‌ قوربانیان و دویاخریش وه‌ختى ره‌سینه‌ ته‌خت ده‌سڵات نیه‌ناسینه‌یان؟

بیگومان كورده‌یل فه‌یلى سه‌بر فره‌یگ كردن تا ره‌سینه‌ ئه‌و ڕووژه‌ ك زووان هه‌ق دادگا هاته‌ جواو له‌باوه‌ت مه‌زڵومیه‌ت و مه‌ینه‌تیه‌یلیان، وه‌لى له‌یوا ده‌ركه‌فیگ  هه‌ر حزبیگ و دادگاى تایبه‌ت خوه‌ى دیریگ و بایه‌سه‌ چه‌وه‌ڕى بڕیار و حوكم یه‌كه‌ وه‌یه‌كه‌یان بكریه‌یگ ! چوینكه‌ به‌رژه‌وه‌ندى حزبایه‌تى له‌ده‌سڵات كه‌فته‌سه‌ بان به‌رژه‌وه‌ندى گشتى ملله‌ته‌یل ستمدیده‌ى عراقه‌وه‌. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئى جووره‌ په‌رله‌مانتاره‌یله‌ بایه‌سه‌ فریشته‌یل دڵیان نه‌رم بكه‌ن و بنوڕنه‌ به‌دبه‌ختى و كیشه‌ى هاووڵاتیه‌یله‌وه‌، وه‌نا هویچ وه‌ختى له‌وژدان پاكه‌وه‌ نیه‌نوڕنه‌ هه‌قه‌وه‌.

حكوومه‌ت مه‌ركه‌زى به‌غدا تائیسه‌ له‌وه‌ر خاتر چاره‌سه‌ركردن كیشه‌ى كورده‌یل فه‌یلى نه‌خش یا ده‌ور خاسیگ نیشان نه‌یاگه‌و دیاره‌ ئه‌و نویسینگه‌ یا مه‌كته‌بیشه‌ وه‌ناو(نویسنیگه‌ى كاروبار كورده‌یلى فه‌یلى له‌ سه‌رۆكایه‌تى كوومار)ته‌نیا ناونیشانیگه‌و هویچ تر. ئیمه‌ ئه‌گه‌ر ته‌ماشاى ره‌فتار فره‌یگ له‌ وه‌رپرسه‌یل و په‌رله‌مانتاره‌یل بكه‌یم، دوینیم زوورمیان ملهوڕانه‌و نائاقڵانه‌ هه‌ڵسووكه‌فت كه‌ن له‌باوه‌ت هه‌ق و چاره‌نویس مه‌ردمان فره‌یگه‌وه‌، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ئویشیم: ئایا ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌ى دوچه‌وه‌كى و شڤێنیه‌ت نه‌وگ له‌وه‌رچه‌ بایه‌سه‌ ئه‌و هه‌مگه‌ زوڵمه‌ له‌ كورده‌یل فه‌یلى بكریه‌یگ ، چوینكه‌ هه‌ر خه‌مسه‌ردى و نه‌جولیانیگ له‌باوه‌ت چاره‌سه‌ر كیشه‌ى كورده‌یل فه‌یلیه‌وه‌ زوڵم گه‌ورایگه‌و دویاى ئه‌وه‌یش ماناى نه‌ریت ئنسانى و نرخه‌یل هه‌ق ئاده‌میزاد و دگانناین وه‌ مه‌زڵومیه‌ت و قه‌بولكردن یه‌كترى و هاوكارى و پشتگیرى له‌ چینه‌یل كومه‌ڵگا نه‌خشه‌یگه‌ ئه‌را بنیاتناین ده‌وڵه‌ت قانوون و حوكم ده‌زگایه‌یل له‌عراق تازه‌ له‌ژیر په‌رده‌ى دیموكراسى. وه‌لى له‌یوا دیاره‌ مه‌سه‌له‌ى رمیان رژیم دكتاتۆر ماناى كووتاییهاتن زوڵم و زوور نیه‌، چوینكه‌ ئه‌گه‌ر له‌لایه‌ن حكوومه‌ت و حزبه‌یله‌وه‌ ئیراده‌ى بته‌ویگ وجوود داشتووگ و هه‌وڵ بنیاتناین راسه‌قنه‌یگ بدریه‌یگ بایه‌سه‌ یه‌كمجار هه‌وڵ ساڕیژكردن زه‌خمه‌یل بدریه‌یگ و له‌وانه‌یش زه‌خم قویل چین كورده‌یل فه‌یلى ك له‌هویر كه‌سه‌وه‌ نیه‌چووگ چ زوڵم و سته‌میگ له‌لیان كریاو چ به‌دبه‌ختى و ماڵویرانییگ هاته‌ تویشیان.

گه‌وراو بویچگ ئى وڵاته‌ خاس زانن ك كورده‌یل فه‌یلى چوین كه‌فتنه‌ وه‌ر لافاو غه‌در، ئه‌یانه‌ خه‌ڵك ره‌سه‌ن و پیكهاته‌یگ ره‌سه‌ن كومه‌ڵگان و له‌دویرگه‌ یا جه‌زیره‌یله‌وه‌ ناتنه‌ تا بنه‌ڕه‌تیان نه‌زانن، به‌ڵكوو تاریخ ره‌سانه‌یى دویرو دریژیگ دیرن له‌ى نیشتمانه‌و به‌شدارى خوه‌شى و ناخوه‌شیه‌یل ملله‌ته‌یل تر وڵاته‌گه‌ كردنه‌و خه‌بات كردنه‌ له‌وه‌ر خاتر ژیان ئاشتیانه‌و قورتاركردن وڵات له‌ده‌س دكتاتۆریه‌ت.

ئه‌و كاره‌ساته‌ ك هاته‌ تویش كورده‌یل فه‌یلى نه‌ك جویر كاره‌سات سیاسى، به‌ڵكوو كاره‌ستیگ بوى و ئه‌نقه‌ز ئه‌نجام دریا ئه‌را له‌ناوبردنیان، ك هویچ قانوونیگ ناوده‌وڵه‌تى ڕى وه‌ى جووره‌ كاره‌ساته‌ نه‌یاگه‌، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ئه‌گه‌ر ته‌ماشاى مادده‌ى (2) له‌ڕیككه‌فتننامه‌ى له‌ناوبردن ره‌گه‌زه‌یل ئاده‌میزاد ساڵ 1948 بكه‌یم، ئه‌وه‌ ئه‌ڕامان ئاشكرا بووگ ك له‌ناوبردن یه‌كجاره‌كى یا له‌ناوبردن به‌شیگ  له‌مه‌ردم یا كوشتن یا سزاداین وه‌ دڵ ئه‌نقه‌و بیتاوان یا جیاوه‌كردن مناڵ له‌باوگ ودایگ  و چشته‌یل تر نائنسانى، گشت ئه‌یانه‌ وه‌تاوان گه‌ورایگ دریاسه‌ قه‌ڵه‌م له‌ رییكه‌فتننامه‌یل ناوده‌وڵه‌تى تایبه‌ت وه‌ ڕه‌گه‌ز ئاده‌میزاد جویر ئه‌وه‌ك هاته‌ تویش كورده‌یل فه‌یلى، دى نیه‌زانیم له‌وه‌رچه‌ ئى هه‌مگه‌ په‌له‌تیقه‌و خه‌مسه‌ردى و ملهوڕیه‌؟ ئایا بیده‌نگى بڕیگ له‌ كورده‌یل فه‌یلى تاكه‌ى؟ ئه‌ڕاچه‌ هویر له‌ئاینده‌ى نه‌وه‌یلیان نیه‌كه‌ن و فشار نیارنه‌ بان حكوومه‌ت هه‌قه‌یلیان باریگه‌وه‌؟

دادگاى باڵاى تاوانه‌یل وه‌و بڕیاره‌ كورده‌یل فه‌یلى ره‌سانه‌ كنار چاره‌سه‌ر، یه‌یش هه‌لیگه‌ ئه‌را جموجویل و هه‌وڵداین ده‌سه‌جه‌مى، چوینكه‌ ئه‌و بڕیاره‌ وه‌ئاسان ناته‌سه‌ ده‌س ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌گه‌ شایسته‌ى ئه‌وه‌ نه‌وگ، ئیسه‌یش بایه‌سه‌ كورده‌یل فه‌یلى ئه‌و فشاره‌ بارنه‌ بان ده‌سڵاته‌یل تر جى وه‌جیكردن به‌شكه‌م زوى له‌ى قه‌یرانه‌ قورتاریان بووگ و زه‌خم كویه‌نیان ساریژ بووگ.

 

جه‌ماڵ ئه‌ركه‌وازى