كیشه‌ى كورد له‌ كوردستان خوه‌رئاوا

شفق نيوز

مه‌رزه‌یل ئمپراتۆریه‌ت عوسمانى ك وه‌گووره‌ى خواست هێزه‌یل داگیركه‌ر مه‌رزه‌یل ئیسه‌ دانریا و له‌ناونى چوار ده‌وڵه‌ت به‌شبه‌شه‌و كریا: توركیا- ئیران -عراق – سووریا.

ئى مه‌رزه‌یله‌ جویر سه‌ره‌تاى كاره‌سات و به‌دبه‌ختییگ بوى ئه‌را كورد ك وه‌بى خواست خوه‌یان هاته‌ تویشیانه‌وه‌ له‌لایه‌ن داگیركه‌ره‌یله‌وه‌. بیگومان ئى به‌شبه‌شكردنیشه‌ ئه‌نجامه‌یل ترسناكیگ له‌لى كه‌فته‌وه‌ ئه‌را بان ملله‌ت كورد وه‌ داگیركردن خاك و موڵك و كاولكردن ئاوایه‌یل و چویچیان هووزه‌یل و ده‌ورداین خێزانه‌یلیان وه‌ ته‌لبه‌ن دڕگین و مه‌یدان مین ك تا ئیسه‌یش وه‌رده‌وامن له‌ بان كاره‌یل دڕندانه‌ى خوه‌یان دژ وه‌ ملله‌ت كورد.

بیگومان جویر ئه‌وه‌ك ئاشكراس ئه‌گه‌ر نه‌فت و زه‌وى نه‌خت له‌ خوه‌رئاواى كوردستان(باكوور سووریا) وجوود نه‌یاشتاگ، ئه‌وه‌ سووریا ڕوى وه‌ڕوى سه‌ختییه‌یل فره‌یگ بویاگه‌وه‌له‌ كۆنترۆڵكردن وه‌ بودجه‌ى ساڵانه‌ى.

كورد زیاتر له‌ 2,5ملیۆن و نیمه‌ له‌ كوردستان خوه‌رئاواو زیاتر له‌ 12% مه‌ردم سووریا پێك تیه‌رن، وه‌لى نووڕید ڕژیم سوورى وه‌ ته‌واوى ئنكار هه‌قه‌یلیان ئه‌كا. زووان عه‌ره‌بى ته‌نیا زووان ڕه‌سمیه‌ له‌وڵاته‌گه‌، وه‌لى زووان كوردى له‌تى قه‌یه‌غه‌س له‌ خوه‌ندن و ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌ت و  ته‌نیا زووان ماڵه‌و هویچ هه‌قیگ  له‌ وه‌كارهاوردنى وه‌پى نه‌دریاگه‌.

له‌ ماوه‌ى ناونى هه‌ردوگ جه‌نگه‌یل، مه‌سه‌له‌ى نه‌ته‌وایه‌تى ده‌سكرده‌پى و هه‌ق ملله‌ت كورد له‌ ده‌ستوور سوورى پشتگووش خریا، ئمجا وه‌ل جیوه‌جیكردن یه‌كێتى سوورى و مسرى له‌ساڵ 1958 پرووسه‌ى وه‌عه‌ره‌بكردن له‌ناوچه‌یل كورده‌وارى ده‌سكریا جیوه‌جیكردنى و له‌ 5/10/1962 سه‌رشمارییگ ئه‌را ته‌نیا ڕووژیگ  له‌ پارێزگاى جزیره‌ ئه‌نجام دریاو له‌و سه‌رشماریه‌ 120 هه‌زار كورد له‌ هه‌ق هاووڵاتیبوین سوورى بیبه‌ش كریان و ده‌یه‌ها هه‌زار تر وه‌بى تووماركردن مه‌ندن، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش گشت ئه‌و كورده‌یله‌ بیبه‌ش بوین له‌گشت هه‌قه‌یل مه‌ده‌نى و ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌یله‌ ك جه‌خت له‌بان وجوود و كه‌سایه‌تییان كرد، وه‌ل ئه‌وه‌یشا له‌ خوه‌ندن دویره‌و خریان و نواگیرى له‌لیان كریا له‌ گه‌شتكردن یا سه‌فه‌ر ئه‌را ده‌یشت وڵات و دامه‌زراننیان له‌ ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌تیش قه‌یه‌غه‌ بوى و ته‌نانه‌ت چاره‌سه‌ر نه‌خوه‌شییش له‌ نه‌خوه‌شخانه‌یل له‌لیان قه‌یه‌غه‌ كریاو جویر بیگانه‌ دریانه‌ قه‌ڵه‌م.

ئیسه‌ ئه‌و مه‌ردمه‌ ك بیبه‌شن له‌وانه‌ك باسیان كردیم شماره‌یان ڕه‌سیگه‌ نزیكه‌ى 400 هه‌زار كه‌س له‌وڵات خوه‌یان ك سووریا جویر زندان گه‌ورایگه‌ له‌لایان و ناڵنن وه‌ده‌س مه‌ینه‌تى و به‌دبه‌ختیه‌وه‌ له‌ ماوه‌ى دویرودریژیگه‌وه‌ تائیسه‌ ك نزیكه‌ى نیم سه‌ده‌ بوود.

وه‌ گووره‌ى پروسه‌ى به‌عس ك محه‌مه‌د ته‌له‌ب هیلال دامه‌زرانه‌ى له‌ساڵ 1963، ئه‌وه‌ بوى حزب به‌عس سوورى په‌نا برده‌ وه‌ر زه‌فتكردن زه‌وى وزار جفتیاره‌یل كورد له‌ساڵ 1966 و كرده‌ى شوون نیشته‌جیكردن عه‌ره‌ب وه‌ دریژایى 375 كیلۆ مه‌تر و هووزه‌یل خوه‌رئاوایى له‌تى نیشته‌جى كرد له‌ساڵ 1973، دویاى ئه‌وه‌یش كرده‌ى مه‌ركه‌ز وه‌ڕیه‌وبردن یا ئدارى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش نووڕید كورد سووریا له‌ژیر زوڵم و سته‌م ژیه‌ن.