رووژنامه‌گه‌ری و قه‌یران چاپكريايل ئيمه‌

شفق نيوز

فره‌ له‌ ئيمه‌ له‌ نزيكه‌و‌ ئاگادار مه‌رج رووژنامه‌گه‌رى كوردى هه‌يم. ته‌نانه‌ت ئه‌و هاووڵاتيه‌يل ئاسايى و خوه‌نه‌رمانيشه‌، وه‌رجله‌ رووژنامه‌نويسه‌يل و كه‌ناڵه‌يل رووژنامه‌نويسى وه‌ هاڵ و قه‌يرانه‌يل رووژنامه‌گه‌رى كوردى ئاشنان و ئاگادارن ك چه‌ له‌ بوار چالاكيه‌يل كۆمه‌ڵايه‌تى گوزه‌رێد ك يه‌يشه‌ مه‌سه‌له‌ى چه‌وه‌رێ نه‌كريايه‌.

 

وه‌رگر يا بگر ك Receiver له‌يره‌و له‌ په‌يوه‌ندى وه‌ل ميدياى چاپكرياى يه‌كسانه‌ ئه‌را خوه‌نه‌ر، ره‌گه‌ز فره‌ گرنگه‌ له‌ ناو ئه‌ى پرۆسه‌ى په‌يوه‌ندى Communication و ميديا. ئه‌گه‌ر كل كه‌ر  Sender و په‌يام Message و كه‌ناڵه‌يل Channels چه‌ن ره‌گه‌ز وه‌رچه‌و بوون له‌ى پرۆسه‌، وه‌رگر يا بگريش هه‌ ره‌گه‌ز بنه‌ماييه‌ هويچ، به‌ڵكو تويه‌نيه‌يد بويشيه‌يد له‌ ره‌گه‌زيل تريش فره‌ گرنگتره‌. وه‌ تايبه‌تى ئه‌گه‌ر ئه‌و هوير باريمن ك كۆ ئه‌ى ره‌گه‌زه‌يل و ميديا وه‌ گشتى، له‌ دوياجار كه‌فنه‌ خزمه‌ت وه‌رگر. له‌ وه‌ر ئه‌و ك فره‌ ئاساييه‌ ك خوه‌نه‌ر كورديش به‌شدار بوودو بگريش‌ ڕۆڵ سه‌ره‌كى داشتوود له‌ هه‌ر پرۆسه‌ى له‌يه‌كه‌ودان و شيه‌وكردن مه‌رج رووژنامه‌گه‌رى خوه‌مان. وه‌ تايبه‌ت ئه‌گه‌ر مه‌ڵوه‌ن رووژنامه‌نويسينمان، وه‌ كردار بايه‌خ وه‌ى ره‌گه‌زه‌ بدا، وه‌ى مانا ك وه‌رگر بكا وه‌ په‌يوانه‌ى سه‌نتراڵ له‌ زانين و له‌ليه‌و ره‌سين له‌ توخم تر له‌ پرۆسه‌ى كۆمه‌نيكه‌يشن ك ده‌نگه‌ودان په‌يامه‌ يا ئه‌و ك وه‌ پێ ئێژێيه‌د(رجع الصدی‌ ) یا Feedback.

جيا له‌ وه‌رگر چوى لايه‌نێگ له‌ لايه‌نه‌يل په‌يوانه‌ كردن باره‌دوخ رووژنامه‌گه‌رى چاپ كرياى، ئيمه‌ تويه‌نيمن قه‌يران تيراژ رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌يل له‌ كوردستان بكه‌يم وه‌ بنه‌ماى تر ئه‌را له‌يه‌كه‌ودان مه‌رج رووژنامه‌گه‌ريمان.

ئمڕوو وه ئه‌ساس ئه‌و زانياريه‌يله‌ ك هانه‌ لاى ئيمه‌، ته‌مام ئه‌و كۆمپانيه‌يله‌ ك تايبه‌تن وه‌ پرۆسه‌ى وه‌ بازاڕ كردن Marketing ئه‌را بڵاوكريايل و چاپكريايل، وه‌ رژه‌ى چه‌وه‌رێ نه‌كرياى ئاشكرا ئه‌كه‌ن ك فرووش و بازاڕ بڵاوكريايلمان وه‌ره‌و دوياو كزى چوود. وه‌ تايبه‌تى رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌يل ك وه‌ گوره‌ى ئامار سه‌نديكاى رووژنامه‌نويسه‌يل كوردستان نزيك وه‌ 500 رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌ن.

ئه‌ى وه‌ره‌و كزى و خوه‌يه‌و كيشانه‌ ك بێگومان كارگه‌رى له‌ هه‌رودو لايه‌ن مه‌عنه‌وى و دارايى چاپكريايلمان ديرێد، ديارده‌ى تريش وه‌ل خوه‌يان هاوردنه‌ ك يه‌يشه‌ چه‌ن رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌ يا به‌سيانه‌ ‌ له‌ بڵاو بوين وسيانه‌. له‌ ناو ئه‌ى ويسان بڵاو كريايل چاپيه‌، رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌و نيم مانگانه‌ى دياريش دوينيه‌ين. ئمجا چ ئه‌وانه‌ ك له‌ لايه‌ن پارت سياسى ده‌سڵاتدار يا بڕێ كه‌سه‌يل پاره‌دار Finance كريان يا ئه‌وانه‌ ك سه‌ر وه‌ پارته‌يل ئوپۆزيسيۆنه‌يل يا سه‌ر وه‌ رووژنامه‌وانى ئه‌هلى و سه‌روه‌خوه‌ى بوينه‌.

يه‌كێ له‌ مه‌مه‌ريل بنه‌ڕه‌تى ئه‌ى كزو بوين و خوه‌يه‌و كێشانه‌ ميدياى چاپكرياى، له‌ لاى زوورم وه‌ڕيه‌وبه‌رو سه‌رنويسه‌ر كه‌ناڵه‌يل راگه‌ياندن وره‌سانن و شاره‌زايل بوار ميدياو رووژنامه‌گه‌رى ئيمه‌، ئه‌ڵگه‌رديگه‌و ئه‌را كارگه‌ريه‌يل شوڕش ته‌كنۆلۆژياى زانيارى و زاڵه‌وبوين و هه‌ژموونى ميدياى ئه‌ڵكترۆنى له‌ هه‌رێم كوردستان‌. ئه‌ى تايپه‌ ميدياى ك له‌ رێ تۆڕه‌يل ئينترنێت و خزمه‌تگوزاريه‌يل هه‌مه‌ جووره‌ى ك ديرێد، بويه‌سه‌ يه‌ ك تا كه‌م خه‌رج ترو زويتر ره‌سين بووود ك په‌يوه‌ندى خاسێ وه‌ل وه‌ر‌گره‌يل خوه‌يا ديرێد. بويه‌سه‌ سه‌رچه‌وه‌ى ئاشكرا ئه‌را هه‌ڕه‌شه‌ كردن له‌ ميدياى چاپكرياى وه‌ تايبه‌ت ئه‌گه‌ر بزانيم په‌يوه‌ندى له‌ ناونى كل كه‌رو وه‌رگر له‌ ميدياى كلاسيك، په‌يوه‌ندى دوياكه‌فتيه‌ له‌ چه‌و ئه‌و كۆمه‌نيه‌كه‌يشن گه‌شه‌ كرديه‌ ك ميدياى ئه‌لكترۆنى له‌ ناونى ئه‌ى هه‌ردو ره‌گه‌ز په‌يوه‌ندى كردنه‌ وه‌يه‌كه‌و به‌سيه‌.

ئيچنه‌ ميدياو كۆمه‌نيكه‌يشنه‌ تواناى كارگه‌رى دولايانه‌ Interaction فراوان و كه‌م وێنه‌ ديرێد ك ميدياى كلاسيك ئه‌ى توانا نه‌يرێد.

ميدياى ئه‌لكترۆنى چه‌ن خه‌سڵه‌ت تر ديرێد ك تازه‌ن و له‌ ميدياى چاپكرياى وه‌ ده‌س نيه‌تيه‌ن، له‌وانه‌: كه‌مه‌وبوين ده‌ربانه‌يل ميديا(حراس البوابه‌)، نه‌مه‌نن سانسۆر، كه‌م خه‌رج بوين، ره‌سانن زويزى رويدايل و خه‌وه‌ره‌يل، خه‌سڵه‌ت‌ ئه‌نته‌ره‌كتيپڤى يا ئه‌وه‌ ك وه‌ پێ ئێژن: ئاڵشته‌و بوين شوون وه‌رگرو كل كه‌ر.

بێگومان، هه‌ڕه‌شه‌ى ميدياى ئه‌لكترۆنى له‌ سه‌ر رووژنامه‌و مه‌جه‌ڵه‌يل كاخه‌زى و چاپكرياى وه‌ گشتى، ته‌نيا پرسێ لۆكاڵ نيه‌، به‌ڵكو ديارده‌ى جه‌هانيه‌، وه‌لى ئه‌را ملله‌ته‌يل كه‌م ئه‌زموون له‌ بوار رووژنامه‌گه‌رى، په‌ياكردن چاره‌سه‌ره‌يل فره‌ سه‌خت و كه‌من. ئه‌را يه‌ نه‌ ته‌نيا له‌ ياد رووژنامه‌گه‌رى كوردى، به‌ڵكو هه‌قه‌ له‌ هه‌ر وه‌خت تر ئه‌ى پرسه‌ له‌يه‌كه‌و به‌يم و خه‌م دويارووژو چاره‌نويس ميديايل چاپكرياى خوه‌مان بخوه‌يم./ش

عەدالەت عەبدوڵا‌